รศ.ดร.ภญ.พาณี ศิริสะอาด เขียนไว้ในนิตยสารหมอชาวบ้าน ฉบับที่ 545 (กันยายน 2567) ว่า มะขามไม่ได้เป็นแค่ของกินเปรี้ยวๆ แต่มีบทบาทเป็นยาสมุนไพรมานานแล้วครับ

1️⃣ ยาระบายที่รู้จักกันมานาน เนื้อมะขามสุก (มะขามเปียก) ใช้เป็นยาระบายในปริมาณ 30-40 กรัมต่อวัน โดยคาดว่าฤทธิ์ระบายมาจากสารโพแทสเซียมไบทาร์เทรตหรือกรดทาร์ทาริกที่มีอยู่ในเนื้อมะขามครับ

2️⃣ สำหรับผู้สูงอายุที่ท้องผูกเรื้อรัง ตำรับดั้งเดิมยังมีการใช้แก่นไม้มะขาม 100 กรัม ต้มดื่มเป็นชา ซึ่งเป็นอีกทางเลือกที่คนเฒ่าคนแก่ใช้กันมาครับ

3️⃣ มีรายงานงานวิจัยที่ทำเฉพาะเนื้อมะขาม ยังไม่พบความเป็นพิษใดๆ ทำให้เนื้อมะขามเป็นสมุนไพรใกล้ตัวที่ค่อนข้างไว้ใจได้ครับ

4️⃣ ในภาคเหนือ เรียกมะขามว่า "หมากขาม" และใช้ในตำรับยาล้านนาหลากหลายชนิด ทั้งยาบำรุง ยาแก้ไข้ ยาแก้หืด แสดงว่าภูมิปัญญาไทยรู้จักใช้ประโยชน์จากมะขามมานานมากครับ

หากสนใจใช้มะขามเป็นยาจริงจัง ปริมาณและวิธีเตรียมยาแต่ละตำรับมีรายละเอียดเฉพาะ ควรปรึกษาแพทย์แผนไทยหรือเภสัชกรก่อนนะครับ


ที่มา : นิตยสารหมอชาวบ้าน ปีที่ 46 ฉบับที่ 545 กันยายน 2567