ผมเองก็ยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการบังคับใช้กฎหมายไทยในบางเรื่อง ขอหยิบยกกรณี "บัญชีม้า" เป็นตัวอย่าง หลายครั้งการดำเนินคดีมุ่งไปที่ผู้รับจ้างเปิดหรือให้ใช้บัญชี ซึ่งเป็นเพียงปลายเหตุ ขณะที่ผู้บงการตัวจริงกลับกระจายตัวอยู่เบื้องหลังและยากต่อการเข้าถึง
ผมเชื่อว่ายังมีคนอีกจำนวนไม่น้อยที่หลงผิดหรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ พวกเขาไม่ได้ตั้งใจจะเข้าไปเกี่ยวข้องกับอาชญากรรม เพียงแต่กำลังประสบปัญหาทางการเงิน ถูกล่อลวงด้วยค่าตอบแทนที่สูง และหวังเพียงนำเงินไปใช้หนี้หรือประคับประคองชีวิต ด้วยความขาดสติและตัดสินใจอย่างไม่รอบคอบ จึงไม่ได้คาดคิดว่าผลที่ตามมาจะรุนแรงถึงขั้นเสียอนาคต เสียโอกาสในการประกอบอาชีพ และสูญเสียสิทธิหลายอย่างในสังคม
เมื่อคนที่กำลังลำบากอยู่แล้วต้องเผชิญกับบทลงโทษที่รุนแรงและคดีความซ้ำเติม ปัญหาชีวิตก็ยิ่งหนักขึ้นไปอีก หากสังเกตจะพบว่าผู้ต้องหาหลายคนมักเป็นผู้ที่มีฐานะไม่ดี มีปัญหาด้านการเงิน หรือไม่มีหน้าที่การงานที่มั่นคง จึงตกเป็นเป้าหมายของขบวนการเหล่านี้ได้ง่าย
ผมมองว่าบทลงโทษที่รุนแรงเพียงอย่างเดียวอาจไม่ใช่คำตอบ เพราะยิ่งทำให้ผู้ที่หลงกระทำความผิดหรือผู้ที่มีบทบาทเพียงเล็กน้อยไม่กล้าให้ข้อมูลเกี่ยวกับผู้บงการตัวจริง บางคนเลือกหลบหนีหรือปิดบังข้อเท็จจริง เพราะเกรงว่าจะได้รับโทษหนักเช่นเดียวกับผู้ที่อยู่เบื้องหลังทั้งหมด
หากกฎหมายหรือแนวทางการดำเนินคดีเปิดโอกาสให้ผู้ที่ไม่มีเจตนา หรือผู้ที่กระทำผิดเพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ได้รับการพิจารณาเป็นรายกรณี และในกรณีที่เหมาะสมอาจได้รับการคุ้มครองในฐานะพยานหรือได้รับมาตรการจูงใจให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ ผมเชื่อว่าจะมีผู้คนจำนวนมากยินดีเปิดเผยข้อมูลและช่วยชี้เบาะแส จนนำไปสู่การจับกุมผู้บงการตัวจริงและทำลายเครือข่ายอาชญากรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าการจับเฉพาะผู้ที่อยู่ปลายทางของขบวนการ
ขอสงสัย กฏหมายไทย "บัญชีม้า"
ผมเชื่อว่ายังมีคนอีกจำนวนไม่น้อยที่หลงผิดหรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ พวกเขาไม่ได้ตั้งใจจะเข้าไปเกี่ยวข้องกับอาชญากรรม เพียงแต่กำลังประสบปัญหาทางการเงิน ถูกล่อลวงด้วยค่าตอบแทนที่สูง และหวังเพียงนำเงินไปใช้หนี้หรือประคับประคองชีวิต ด้วยความขาดสติและตัดสินใจอย่างไม่รอบคอบ จึงไม่ได้คาดคิดว่าผลที่ตามมาจะรุนแรงถึงขั้นเสียอนาคต เสียโอกาสในการประกอบอาชีพ และสูญเสียสิทธิหลายอย่างในสังคม
เมื่อคนที่กำลังลำบากอยู่แล้วต้องเผชิญกับบทลงโทษที่รุนแรงและคดีความซ้ำเติม ปัญหาชีวิตก็ยิ่งหนักขึ้นไปอีก หากสังเกตจะพบว่าผู้ต้องหาหลายคนมักเป็นผู้ที่มีฐานะไม่ดี มีปัญหาด้านการเงิน หรือไม่มีหน้าที่การงานที่มั่นคง จึงตกเป็นเป้าหมายของขบวนการเหล่านี้ได้ง่าย
ผมมองว่าบทลงโทษที่รุนแรงเพียงอย่างเดียวอาจไม่ใช่คำตอบ เพราะยิ่งทำให้ผู้ที่หลงกระทำความผิดหรือผู้ที่มีบทบาทเพียงเล็กน้อยไม่กล้าให้ข้อมูลเกี่ยวกับผู้บงการตัวจริง บางคนเลือกหลบหนีหรือปิดบังข้อเท็จจริง เพราะเกรงว่าจะได้รับโทษหนักเช่นเดียวกับผู้ที่อยู่เบื้องหลังทั้งหมด
หากกฎหมายหรือแนวทางการดำเนินคดีเปิดโอกาสให้ผู้ที่ไม่มีเจตนา หรือผู้ที่กระทำผิดเพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ได้รับการพิจารณาเป็นรายกรณี และในกรณีที่เหมาะสมอาจได้รับการคุ้มครองในฐานะพยานหรือได้รับมาตรการจูงใจให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ ผมเชื่อว่าจะมีผู้คนจำนวนมากยินดีเปิดเผยข้อมูลและช่วยชี้เบาะแส จนนำไปสู่การจับกุมผู้บงการตัวจริงและทำลายเครือข่ายอาชญากรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าการจับเฉพาะผู้ที่อยู่ปลายทางของขบวนการ