จากกระแสที่ SOOP หรือ AfreecaTV ของเกาหลีใต้ ดึง U-17 มาถ่ายทอดสดแบบ Exclusive เป็นการเพิ่มมูลค่าให้ทัวร์นาเมนต์
เมื่อมองผ่านเลนส์ธุรกิจกีฬายุคดิจิทัล บริบทการตลาดวอลเลย์บอลไทยดูเหมือนจะตามหลังโมเดล "Sports Convergence" ของ SOOP จากเกาหลีใต้อยู่หลายก้าว เพราะเรายังคงติดอยู่ในกรอบคิดแบบดั้งเดิม
• เป็นแค่ผู้เช่า ไม่ใช่เจ้าของ: แพลตฟอร์มไทยทุ่มเงินซื้อลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดแพงระยับ เพื่อดึงยอดวิวแค่ช่วงแข่งขัน แต่ไม่ได้สร้างระบบนิเวศหรือทรัพย์สินทางปัญญา (IP) แบบที่ SOOP ลงทุนซื้อสโมสรเพื่อผลิตคอนเทนต์เองตลอด 365 วัน
• สปอนเซอร์แบบดั้งเดิม: เม็ดเงินก้อนโตมาจากแบรนด์ใหญ่ที่เข้ามาเกาะกระแส แต่ขาดการต่อยอดสร้าง Digital Ecosystem ให้แฟนกีฬามีส่วนร่วม (เช่น คอมมูนิตี้ แชท โดเนท) อย่างแท้จริง
• ลิขสิทธิ์ปิดกั้น Creator: ไทยหวงลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดอย่างเข้มงวด ทำให้พลาดโอกาสทองในการสร้าง "Creator Economy" จากการแข่งกีฬาระดับโรงเรียนหรือสมัครเล่น ซึ่งต่างจาก SOOP ที่สนับสนุนฟีเจอร์ "Co-streaming" และอัดฉีดทุนให้ทีมระดับโรงเรียนมาแข่งขันกันทำคอนเทนต์ การที่ไทยยังคงหวงแหนลิขสิทธิ์แบบดั้งเดิม ทำให้เราพลาดโอกาสในการสร้าง "Creator Economy" จากกีฬาระดับรากหญ้า ที่จะช่วยขยายฐานแฟนคลับหน้าใหม่ๆ
🔥
หักมุมความจริงระดับโลก: เมื่อ "ทฤษฎีบนหน้ากระดาษ" แพ้ "ลูกรักบนเวทีโลก"
แต่เดี๋ยวก่อน... หากทฤษฎีของ SOOP ดีเลิศระดับ 100 คะแนนเต็ม ทำไมความจริงบนเวทีโลกถึงกลับตาลปัตร?
หากเปรียบเทียบการสร้างระบบนิเวศวอลเลย์บอลเป็นการพรีเซนต์งาน (Pitching) ให้กับลูกค้าระดับโลกอย่าง FIVB (สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ) สถานการณ์ปัจจุบันคือ:
• เกาหลีใต้ (SOOP): คือคนที่ทำสไลด์พรีเซนต์เก่งมาก แผนธุรกิจดิจิทัลสวยหรู สร้างระบบนิเวศในแอปฯ ได้สมบูรณ์แบบ... แต่หน้างานจริงกลับทำผลงานระดับโลกพังทลาย
• ไทย: อาจจะไม่ได้มีสไลด์พรีเซนต์ที่ล้ำยุคที่สุด แต่เป็นคนที่ "รู้ใจ" และ "ทำงานจริงเข้าตา" จนกลายเป็น "ลูกรัก (Favorite Child)" ที่ตอบโจทย์เป้าหมายสูงสุดขององค์กรได้อย่างไร้ที่ติ!
นี่คือเหตุผลที่โมเดลของไทย ซึ่งดูเหมือนจะ "ล้าหลังในโลกดิจิทัล" กลับกวาดความสำเร็จและยึดครองพื้นที่บนเวทีโลกได้อย่างที่เกาหลีใต้ทำไม่ได้
🏐
ทำไมประเทศไทยถึงเป็น "Ecosystem ตัวจริง" ของ FIVB?
ในขณะที่ SOOP พยายามสร้าง Ecosystem บน "โลกออนไลน์" แต่ประเทศไทยได้สร้าง Ecosystem บน "โลกแห่งความเป็นจริง" ให้กับ FIVB ไปเรียบร้อยแล้ว:
1. บรรยากาศที่แอปพลิเคชันไหนก็สร้างไม่ได้ (Experiential Marketing) FIVB ไม่ได้ขายแค่กีฬา แต่ขาย "ความตื่นเต้น (Spectacle)" สิ่งที่แอปฯ SOOP ให้ไม่ได้ คือแพสชันระดับบ้าคลั่งของแฟนบอลชาวไทย ประเทศไทยการันตีการขายตั๋วหมดเกลี้ยง (Sold Out) ทุกที่นั่ง เรตติ้งทีวีพุ่งกระฉูด และความสนุกสนานบนอัฒจันทร์ที่กลายเป็น "Soft Power" ส่งออกภาพลักษณ์ไปทั่วโลก นี่คือ Ecosystem ของแท้ที่ดึงดูดสปอนเซอร์ระดับสากลให้วิ่งเข้าหา FIVB แบบไม่ต้องง้ออัลกอริทึม!
2. การทูตเชิงกีฬาแห่งรอยยิ้ม คำว่า "ไทยแลนด์ ลูกรัก FIVB" ไม่ใช่เรื่องบังเอิญหรือโชคช่วย แต่เกิดจากการเป็น "ผู้แก้ปัญหา ให้กับ FIVB เสมอ ไม่ว่าจะเป็นการรับหน้าเสื่อจัดรายการใหญ่ จัดรอบไฟนอล VNL หรือล่าสุดกับการคว้าสิทธิ์จัดชิงแชมป์โลก 2025 ไทยมีความพร้อมเบ็ดเสร็จ ทั้งการจัดการ ที่พัก และรอยยิ้มที่ทำให้ทุกชาติอยากมาเยือน เราคือ "ฐานที่มั่นทางธุรกิจ" ที่ FIVB ขาดไม่ได้
3. "เลือดนักสู้ที่ไม่เคยตกชั้น VNL" โมเดลของ SOOP อาจจะดีในการสร้างสตรีมเมอร์หน้าคอมพ์ แต่โมเดลของไทยเน้นผลิต "นักกีฬาระดับโลก" ข้อเท็จจริงที่สะใจและปฏิเสธไม่ได้คือ ท่ามกลางการแข่งขันที่โหดร้ายระดับหิน ทีมชาติไทยไม่เคยตกชั้นจากรายการ VNL! แม้จะมีจังหวะที่ลุ้นเหนื่อย แต่เลือดนักสู้ของไทยก็รักษาจุดยืนในลีกสูงสุดของโลกไว้ได้เสมอ
ในทางตรงกันข้าม เกาหลีใต้ที่มีลีกอาชีพสุดแกร่งและมีเม็ดเงินจาก SOOP คอยซัพพอร์ต กลับเผชิญวิกฤตฟอร์มตกอย่างหนัก แพ้ติดต่อกันยาวนาน และหลุดวงโคจรจากจุดสูงสุดของ FIVB ไปไกลลิบ
🚀
บทสรุป: ถ้าไทย "ติดจรวด" ด้วยระบบดิจิทัลล่ะ?
เกาหลีใต้อาจจะชนะในเกมของการสร้าง "แพลตฟอร์ม" แต่ประเทศไทยคือผู้ชนะตัวจริงในเกมของการสร้าง "แบรนด์ระดับโลก" เพราะในโลกธุรกิจกีฬาที่แท้จริง สายสัมพันธ์ ผลงานระดับ Elite และบรรยากาศหน้างาน คือสกุลเงินที่มีค่าที่สุด
ลองจินตนาการดูสิว่า... ในเมื่อเรามี "Ecosystem บนโลกความจริง" ที่แข็งแกร่งจน FIVB ยังต้องยอมสยบขนาดนี้ หากวันหนึ่งวงการวอลเลย์บอลไทยตื่นตัว นำระบบแพลตฟอร์มดิจิทัลแบบ SOOP เข้ามา "ติดจรวด" ผสมผสานกับรากฐานความสำเร็จที่เรามีอยู่แล้ว วอลเลย์บอลไทยจะพุ่งทะยานไปไกลแค่ไหน? มันจะไม่ใช่แค่ความสำเร็จบนหน้ากระดาษ แต่มันจะเป็นปรากฏการณ์กีฬาที่สมบูรณ์แบบจนชาติไหนก็ลอกเลียนแบบไม่ได้อย่างแน่นอน!
จากความเห็นส่วนตัว นโยบายของภาครัฐที่สนับสนุนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและอีสปอร์ตในสถานศึกษา ถือเป็นแนวทางที่ช่วยพัฒนาทักษะเยาวชนให้เติบโตอย่างมีคุณภาพ การนำรูปแบบหรือมอบทุน สนับสนุนการทำ Co-streaming สไตล์ SOOP เพื่อแข่งขันระหว่างโรงเรียนจึงเป็นแนวทางที่น่าสนใจ ขณะเดียวกัน ปัจจุบันกองทุนพัฒนาการกีฬาได้สนับสนุนงบจัดการแข่งขัน เช่น ไทยลีก โดยมอบสิทธิ์ถ่ายทอดสดให้เอกชน ทว่าช่องทางการรับชมยังคงถูกจำกัดสิทธิ์อย่างเข้มงวด และไทยยังขาดแพลตฟอร์มวิดีโอระดับชาติ ทำให้หากบุคคลทั่วไปนำภาพการแข่งขันไปตัดต่อลงช่อง YouTube ของตนเอง ก็อาจเสี่ยงต่อการถูกดำเนินการทางลิขสิทธิ์และระงับบัญชีได้
ถ้า "ลูกรัก FIVB" อย่างไทย ได้ระบบดิจิทัลแบบเกาหลีใต้มาติดจรวด วงการวอลเลย์บอลเราจะพุ่งไปไกลแค่ไหน?
จากกระแสที่ SOOP หรือ AfreecaTV ของเกาหลีใต้ ดึง U-17 มาถ่ายทอดสดแบบ Exclusive เป็นการเพิ่มมูลค่าให้ทัวร์นาเมนต์
เมื่อมองผ่านเลนส์ธุรกิจกีฬายุคดิจิทัล บริบทการตลาดวอลเลย์บอลไทยดูเหมือนจะตามหลังโมเดล "Sports Convergence" ของ SOOP จากเกาหลีใต้อยู่หลายก้าว เพราะเรายังคงติดอยู่ในกรอบคิดแบบดั้งเดิม
• เป็นแค่ผู้เช่า ไม่ใช่เจ้าของ: แพลตฟอร์มไทยทุ่มเงินซื้อลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดแพงระยับ เพื่อดึงยอดวิวแค่ช่วงแข่งขัน แต่ไม่ได้สร้างระบบนิเวศหรือทรัพย์สินทางปัญญา (IP) แบบที่ SOOP ลงทุนซื้อสโมสรเพื่อผลิตคอนเทนต์เองตลอด 365 วัน
• สปอนเซอร์แบบดั้งเดิม: เม็ดเงินก้อนโตมาจากแบรนด์ใหญ่ที่เข้ามาเกาะกระแส แต่ขาดการต่อยอดสร้าง Digital Ecosystem ให้แฟนกีฬามีส่วนร่วม (เช่น คอมมูนิตี้ แชท โดเนท) อย่างแท้จริง
• ลิขสิทธิ์ปิดกั้น Creator: ไทยหวงลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดอย่างเข้มงวด ทำให้พลาดโอกาสทองในการสร้าง "Creator Economy" จากการแข่งกีฬาระดับโรงเรียนหรือสมัครเล่น ซึ่งต่างจาก SOOP ที่สนับสนุนฟีเจอร์ "Co-streaming" และอัดฉีดทุนให้ทีมระดับโรงเรียนมาแข่งขันกันทำคอนเทนต์ การที่ไทยยังคงหวงแหนลิขสิทธิ์แบบดั้งเดิม ทำให้เราพลาดโอกาสในการสร้าง "Creator Economy" จากกีฬาระดับรากหญ้า ที่จะช่วยขยายฐานแฟนคลับหน้าใหม่ๆ
🔥 หักมุมความจริงระดับโลก: เมื่อ "ทฤษฎีบนหน้ากระดาษ" แพ้ "ลูกรักบนเวทีโลก"
แต่เดี๋ยวก่อน... หากทฤษฎีของ SOOP ดีเลิศระดับ 100 คะแนนเต็ม ทำไมความจริงบนเวทีโลกถึงกลับตาลปัตร?
หากเปรียบเทียบการสร้างระบบนิเวศวอลเลย์บอลเป็นการพรีเซนต์งาน (Pitching) ให้กับลูกค้าระดับโลกอย่าง FIVB (สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ) สถานการณ์ปัจจุบันคือ:
• เกาหลีใต้ (SOOP): คือคนที่ทำสไลด์พรีเซนต์เก่งมาก แผนธุรกิจดิจิทัลสวยหรู สร้างระบบนิเวศในแอปฯ ได้สมบูรณ์แบบ... แต่หน้างานจริงกลับทำผลงานระดับโลกพังทลาย
• ไทย: อาจจะไม่ได้มีสไลด์พรีเซนต์ที่ล้ำยุคที่สุด แต่เป็นคนที่ "รู้ใจ" และ "ทำงานจริงเข้าตา" จนกลายเป็น "ลูกรัก (Favorite Child)" ที่ตอบโจทย์เป้าหมายสูงสุดขององค์กรได้อย่างไร้ที่ติ!
นี่คือเหตุผลที่โมเดลของไทย ซึ่งดูเหมือนจะ "ล้าหลังในโลกดิจิทัล" กลับกวาดความสำเร็จและยึดครองพื้นที่บนเวทีโลกได้อย่างที่เกาหลีใต้ทำไม่ได้
🏐 ทำไมประเทศไทยถึงเป็น "Ecosystem ตัวจริง" ของ FIVB?
ในขณะที่ SOOP พยายามสร้าง Ecosystem บน "โลกออนไลน์" แต่ประเทศไทยได้สร้าง Ecosystem บน "โลกแห่งความเป็นจริง" ให้กับ FIVB ไปเรียบร้อยแล้ว:
1. บรรยากาศที่แอปพลิเคชันไหนก็สร้างไม่ได้ (Experiential Marketing) FIVB ไม่ได้ขายแค่กีฬา แต่ขาย "ความตื่นเต้น (Spectacle)" สิ่งที่แอปฯ SOOP ให้ไม่ได้ คือแพสชันระดับบ้าคลั่งของแฟนบอลชาวไทย ประเทศไทยการันตีการขายตั๋วหมดเกลี้ยง (Sold Out) ทุกที่นั่ง เรตติ้งทีวีพุ่งกระฉูด และความสนุกสนานบนอัฒจันทร์ที่กลายเป็น "Soft Power" ส่งออกภาพลักษณ์ไปทั่วโลก นี่คือ Ecosystem ของแท้ที่ดึงดูดสปอนเซอร์ระดับสากลให้วิ่งเข้าหา FIVB แบบไม่ต้องง้ออัลกอริทึม!
2. การทูตเชิงกีฬาแห่งรอยยิ้ม คำว่า "ไทยแลนด์ ลูกรัก FIVB" ไม่ใช่เรื่องบังเอิญหรือโชคช่วย แต่เกิดจากการเป็น "ผู้แก้ปัญหา ให้กับ FIVB เสมอ ไม่ว่าจะเป็นการรับหน้าเสื่อจัดรายการใหญ่ จัดรอบไฟนอล VNL หรือล่าสุดกับการคว้าสิทธิ์จัดชิงแชมป์โลก 2025 ไทยมีความพร้อมเบ็ดเสร็จ ทั้งการจัดการ ที่พัก และรอยยิ้มที่ทำให้ทุกชาติอยากมาเยือน เราคือ "ฐานที่มั่นทางธุรกิจ" ที่ FIVB ขาดไม่ได้
3. "เลือดนักสู้ที่ไม่เคยตกชั้น VNL" โมเดลของ SOOP อาจจะดีในการสร้างสตรีมเมอร์หน้าคอมพ์ แต่โมเดลของไทยเน้นผลิต "นักกีฬาระดับโลก" ข้อเท็จจริงที่สะใจและปฏิเสธไม่ได้คือ ท่ามกลางการแข่งขันที่โหดร้ายระดับหิน ทีมชาติไทยไม่เคยตกชั้นจากรายการ VNL! แม้จะมีจังหวะที่ลุ้นเหนื่อย แต่เลือดนักสู้ของไทยก็รักษาจุดยืนในลีกสูงสุดของโลกไว้ได้เสมอ
ในทางตรงกันข้าม เกาหลีใต้ที่มีลีกอาชีพสุดแกร่งและมีเม็ดเงินจาก SOOP คอยซัพพอร์ต กลับเผชิญวิกฤตฟอร์มตกอย่างหนัก แพ้ติดต่อกันยาวนาน และหลุดวงโคจรจากจุดสูงสุดของ FIVB ไปไกลลิบ
🚀 บทสรุป: ถ้าไทย "ติดจรวด" ด้วยระบบดิจิทัลล่ะ?
เกาหลีใต้อาจจะชนะในเกมของการสร้าง "แพลตฟอร์ม" แต่ประเทศไทยคือผู้ชนะตัวจริงในเกมของการสร้าง "แบรนด์ระดับโลก" เพราะในโลกธุรกิจกีฬาที่แท้จริง สายสัมพันธ์ ผลงานระดับ Elite และบรรยากาศหน้างาน คือสกุลเงินที่มีค่าที่สุด
ลองจินตนาการดูสิว่า... ในเมื่อเรามี "Ecosystem บนโลกความจริง" ที่แข็งแกร่งจน FIVB ยังต้องยอมสยบขนาดนี้ หากวันหนึ่งวงการวอลเลย์บอลไทยตื่นตัว นำระบบแพลตฟอร์มดิจิทัลแบบ SOOP เข้ามา "ติดจรวด" ผสมผสานกับรากฐานความสำเร็จที่เรามีอยู่แล้ว วอลเลย์บอลไทยจะพุ่งทะยานไปไกลแค่ไหน? มันจะไม่ใช่แค่ความสำเร็จบนหน้ากระดาษ แต่มันจะเป็นปรากฏการณ์กีฬาที่สมบูรณ์แบบจนชาติไหนก็ลอกเลียนแบบไม่ได้อย่างแน่นอน!
จากความเห็นส่วนตัว นโยบายของภาครัฐที่สนับสนุนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและอีสปอร์ตในสถานศึกษา ถือเป็นแนวทางที่ช่วยพัฒนาทักษะเยาวชนให้เติบโตอย่างมีคุณภาพ การนำรูปแบบหรือมอบทุน สนับสนุนการทำ Co-streaming สไตล์ SOOP เพื่อแข่งขันระหว่างโรงเรียนจึงเป็นแนวทางที่น่าสนใจ ขณะเดียวกัน ปัจจุบันกองทุนพัฒนาการกีฬาได้สนับสนุนงบจัดการแข่งขัน เช่น ไทยลีก โดยมอบสิทธิ์ถ่ายทอดสดให้เอกชน ทว่าช่องทางการรับชมยังคงถูกจำกัดสิทธิ์อย่างเข้มงวด และไทยยังขาดแพลตฟอร์มวิดีโอระดับชาติ ทำให้หากบุคคลทั่วไปนำภาพการแข่งขันไปตัดต่อลงช่อง YouTube ของตนเอง ก็อาจเสี่ยงต่อการถูกดำเนินการทางลิขสิทธิ์และระงับบัญชีได้