🌅 Cortisol สรุปดีหรือไม่ดี? แล้วถ้าสูงลอยจะเกิดอะไรขึ้น?
.
Cortisol เป็นฮอร์โมนที่เตรียมพร้อมให้เราสู้กับความเครียดได้เหมาะสม เพื่อที่จะใช้กำลังหนีหรอสู้ได้อย่างเต็มที่
โดยสูงสุดในช่วง 8:00 - 9:00 เพื่อให้ร่างกายรับวันใหม่ พร้อมสู้กับความเครียดที่จะเผชิญทั้งวัน
.
1️⃣ Cortisol เตรียมอาหารให้เซลล์สู้กับ stress
▪️ตับสร้าง glucose
▪️สลาย triglyceride เป็นกรดไขมัน
.
2️⃣ Cortisol เตรียมความดันให้สู้กับ stress
▪️หลอดเลือดไวต่อการกระตุ้น
▪️เตรียมพร้อมสร้าง adrenaline
.
3️⃣ Cortisol คุมภูมิคุ้มกันให้สู้กับ stress ไม่แรงเกินไป
▪️ต้องใช้ภูมิคุ้มกันช่วยกำจัดเชื้อโรค/ฟื้นฟู
▪️Cortisol ป้องกันไม่ให้สารก่ออักเสบสูงเกินไป
▪️Cortisol ป้องกันไม่ให้เม็ดเลือดขาวทำงานมากไป
.
4️⃣ Cortisol เตรียมสมองให้ตื่นตัว
.
ดังนั้นใน cortisol คือฮอร์โมนที่ไว้รับมือ
ความเครียดที่ดีฮอร์โมนหนึ่งเลย ถ้ามัน
✔️ ขึ้น-ลง อย่างเหมาะสมตามช่วงเวลา
✔️ พีคขึ้นตอนเจอความเครียด แล้วกลับสู่ค่าปกติ
.
แต่ถ้า cortisol สูงลอยตลอดนี่แหละ ที่เกิดผลเสีย
มักมาพร้อมกับประสาท sympathetic ที่สูงด้วย
ซึ่งมักพบในคนที่นอนน้อยติดต่อกัน หรือเครียดเรื้อรัง
.
🤕 ผลกระทบ:
1️⃣ สมอง: เซลล์ประสาทหลายจุดจะฝ่อลง ผลคือ
▪️ความจำแย่ลง (Hippocampus ฝ่อ), ตัดสินใจแย่/นึกไม่ค่อยออก (PFC ฝ่อ)
▪️เสี่ยงต่อโรคซึมเศร้า หากมีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วม
2️⃣ ภูมิคุ้มกัน:
▪️ฝั่งเม็ดเลือดขาวโดนกดมากไป: เสี่ยงติดเชื้อง่าย/เสี่ยงมะเร็ง
▪️สารก่ออักเสบสูงขึ้นเรื้อรัง (จาก sympathetic)
3️⃣ หากมีโรคเรื้อรังก็จะคุมได้ยากขึ้น
▪️ดื้ออินซูลินมากขึ้น: จากสารก่ออักเสบ
▪️ความดันสูงขึ้น: จากผลของ cortisol และ sympathetic
▪️คอเลสเตอรอลแทรกผนังหลอดเลือด: จากสารก่ออักเสบ
4️⃣ ทำให้แบคทีเรียในลำไส้เริ่มเปลี่ยนชนิด
เสี่ยงต่อหลายโรค เช่น การดื้ออินซูลิน, โรคซึมเศร้า
5️⃣ วงจรการนอนก็เละ เพราะ cortisol ทำให้ตื่นตัว จึงหลับยาก และถ้าตอนนั้นเป็นซึมเศร้าหรือวิตกกังวลแล้ว ก็นอนยากขึ้นไปอีก
.
จะเห็นว่าร่างกายเราไม่ค่อยพร้อมสำหรับการสัมผัสกับเครียดเรื้อรังเท่าไหร่ค่ะ
ดังนั้น
✅ ดูแลสุขภาพจิตเสมอ (ใช่ค่ะ มันยาก เข้าใจ)
✅ นอนให้ดี: ชั่วโมงพอ (6-9), คุณภาพดี, ไม่ควรเปลี่ยนช่วงเวลานอนบ่อย (ถ้าทำได้)
✅ ออกกำลังกายเสมอ ช่วยลด cortisol และการอักเสบในระยะยาวได้
https://www.facebook.com/share/p/1ErpTfuRXN/
👤 ฮอร์โมน cortisol ตัวร้าย แต่ร้ายจริงเหรอ?
.
Cortisol เป็นฮอร์โมนที่เตรียมพร้อมให้เราสู้กับความเครียดได้เหมาะสม เพื่อที่จะใช้กำลังหนีหรอสู้ได้อย่างเต็มที่
โดยสูงสุดในช่วง 8:00 - 9:00 เพื่อให้ร่างกายรับวันใหม่ พร้อมสู้กับความเครียดที่จะเผชิญทั้งวัน
.
1️⃣ Cortisol เตรียมอาหารให้เซลล์สู้กับ stress
▪️ตับสร้าง glucose
▪️สลาย triglyceride เป็นกรดไขมัน
.
2️⃣ Cortisol เตรียมความดันให้สู้กับ stress
▪️หลอดเลือดไวต่อการกระตุ้น
▪️เตรียมพร้อมสร้าง adrenaline
.
3️⃣ Cortisol คุมภูมิคุ้มกันให้สู้กับ stress ไม่แรงเกินไป
▪️ต้องใช้ภูมิคุ้มกันช่วยกำจัดเชื้อโรค/ฟื้นฟู
▪️Cortisol ป้องกันไม่ให้สารก่ออักเสบสูงเกินไป
▪️Cortisol ป้องกันไม่ให้เม็ดเลือดขาวทำงานมากไป
.
4️⃣ Cortisol เตรียมสมองให้ตื่นตัว
.
ดังนั้นใน cortisol คือฮอร์โมนที่ไว้รับมือ
ความเครียดที่ดีฮอร์โมนหนึ่งเลย ถ้ามัน
✔️ ขึ้น-ลง อย่างเหมาะสมตามช่วงเวลา
✔️ พีคขึ้นตอนเจอความเครียด แล้วกลับสู่ค่าปกติ
.
แต่ถ้า cortisol สูงลอยตลอดนี่แหละ ที่เกิดผลเสีย
มักมาพร้อมกับประสาท sympathetic ที่สูงด้วย
ซึ่งมักพบในคนที่นอนน้อยติดต่อกัน หรือเครียดเรื้อรัง
.
🤕 ผลกระทบ:
1️⃣ สมอง: เซลล์ประสาทหลายจุดจะฝ่อลง ผลคือ
▪️ความจำแย่ลง (Hippocampus ฝ่อ), ตัดสินใจแย่/นึกไม่ค่อยออก (PFC ฝ่อ)
▪️เสี่ยงต่อโรคซึมเศร้า หากมีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วม
2️⃣ ภูมิคุ้มกัน:
▪️ฝั่งเม็ดเลือดขาวโดนกดมากไป: เสี่ยงติดเชื้อง่าย/เสี่ยงมะเร็ง
▪️สารก่ออักเสบสูงขึ้นเรื้อรัง (จาก sympathetic)
3️⃣ หากมีโรคเรื้อรังก็จะคุมได้ยากขึ้น
▪️ดื้ออินซูลินมากขึ้น: จากสารก่ออักเสบ
▪️ความดันสูงขึ้น: จากผลของ cortisol และ sympathetic
▪️คอเลสเตอรอลแทรกผนังหลอดเลือด: จากสารก่ออักเสบ
4️⃣ ทำให้แบคทีเรียในลำไส้เริ่มเปลี่ยนชนิด
เสี่ยงต่อหลายโรค เช่น การดื้ออินซูลิน, โรคซึมเศร้า
5️⃣ วงจรการนอนก็เละ เพราะ cortisol ทำให้ตื่นตัว จึงหลับยาก และถ้าตอนนั้นเป็นซึมเศร้าหรือวิตกกังวลแล้ว ก็นอนยากขึ้นไปอีก
.
จะเห็นว่าร่างกายเราไม่ค่อยพร้อมสำหรับการสัมผัสกับเครียดเรื้อรังเท่าไหร่ค่ะ
ดังนั้น
✅ ดูแลสุขภาพจิตเสมอ (ใช่ค่ะ มันยาก เข้าใจ)
✅ นอนให้ดี: ชั่วโมงพอ (6-9), คุณภาพดี, ไม่ควรเปลี่ยนช่วงเวลานอนบ่อย (ถ้าทำได้)
✅ ออกกำลังกายเสมอ ช่วยลด cortisol และการอักเสบในระยะยาวได้
https://www.facebook.com/share/p/1ErpTfuRXN/