เวลารถติดยาวเหยียด หลายคนมองไปที่ ‘ไหล่ทาง’ ที่ว่างโล่ง แล้วอดสงสัยไม่ได้ว่าทำไมถึงเข้าไปวิ่งไม่ได้ ? แต่รู้หรือไม่ว่า พื้นที่ตรงนี้ถูกออกแบบมาให้ทำหน้าที่ ‘เฉพาะกิจ’ ซึ่งไม่ใช่การเปิดให้รถเข้าไปวิ่งรูดซ้ายตอนรถติด
ในทางกฎหมาย ‘ไหล่ทาง’ คืออะไร ?
พ.ร.บ.จราจรทางบกฯ นิยามง่ายๆ ว่า มันคือพื้นที่ที่ต่อจากขอบถนนออกไปด้านข้าง ซึ่งยังไม่ได้ทำเป็นทางเท้า แม้กฎหมายจะนับว่าไหล่ทางเป็นส่วนหนึ่งของถนน แต่ก็ไม่ได้กำหนดให้เป็น ‘ช่องเดินรถ’ แล้วหน้าที่จริง ๆ ของมันคืออะไร ?
ข้อมูลจากกรมการขนส่งทางบกระบุชัดเจนว่า ไหล่ทางมีไว้สำหรับ ‘เหตุฉุกเฉินและจำเป็น’ เท่านั้น โดยหลัก ๆ มี 3 กรณี
1. เป็นที่หลบจอดสำหรับรถเสียชั่วคราว
2. เป็นทางด่วนให้รถฉุกเฉิน รถพยาบาล กู้ภัย ดับเพลิง ใช้วิ่งไปปฏิบัติภารกิจ
3. เปิดเป็นเลนพิเศษเพื่อระบายการจราจร โดยต้องให้ตำรวจจราจรเป็นคนสั่งเปิดเลนเท่านั้น ผู้ใช้รถจะนึกเปิดเลนวิ่งกันเองไม่ได้
หน้าที่สำคัญที่หลายคนมองข้าม : ‘ทางของคนเดินเท้า’ กฎหมายระบุไว้ว่า ถนนเส้นไหนไม่มีทางเท้า ให้คนเดินเท้าเดินบนไหล่ทางแทน นี่เป็นอีกหนึ่งเหตุผลสำคัญว่า ทำไมรถถึงไม่ควรเข้าไปวิ่งมั่วซั่ว เพราะอาจไปเฉี่ยวชนคนเดินถนนได้ง่าย ๆ
ไหล่ทางว่าง ใช่ว่าจะปลอดภัยเสมอไป การลักไก่วิ่งไหล่ทางซ่อนความเสี่ยงไว้ 2 เรื่องใหญ่ ๆ คือ
1. เสี่ยงเกิดอุบัติเหตุซ้ำซ้อน : ลองจินตนาการว่ามีรถจอดเสีย หรือมีคนยืนรอความช่วยเหลืออยู่ริมทาง แล้วมีรถรูดซ้ายแซงมาด้วยความเร็ว โอกาสที่จะเบรกไม่ทันแล้วพุ่งชนมีสูงมาก
2. สภาพถนนไม่ได้สร้างมาให้วิ่งเร็ว : ไหล่ทางมักเป็นจุดรวมฝาท่อ หลุมบ่อ เศษแก้ว นอต หรือเศษซากจากอุบัติเหตุเก่า ๆ ขืนวิ่งมาเร็ว ๆ อาจทำให้รถนั้นยางแตก หรือเสียหลักพลิกคว่ำได้เลย
สรุปสุดท้ายเข้าใจแบบง่าย ๆ ไหล่ทาง = พื้นที่สำรองฉุกเฉิน + ทางเดินคน (ในจุดที่ไม่มีทางเท้า) + เลนของรถฉุกเฉิน
ที่มา : เว็บไซต์ขับขี่ปลอดภัย กรมการขนส่งทางบก, พ.ร.บ.จราจรทางบก
ไหล่ทางไม่ได้มีไว้วิ่งรถ แล้วตกลงมันมีไว้ทำอะไร ?