AI ช่วยเรียนเก่งขึ้นจริงไหม หรือทำให้เด็กคิดเองไม่เป็น?
ช่วงนี้เห็นเพื่อน ๆ น้อง ๆ เปิด ChatGPT ควบคู่กับหนังสือเรียนกันเป็นเรื่องปกติไปแล้ว จนอดสงสัยไม่ได้ว่า สุดท้ายแล้วสิ่งนี้กำลังทำให้เด็กไทยเรียนเก่งขึ้น หรือกำลังทำให้ “คิดเองไม่เป็น” กันแน่
ลองมาดูตัวเลขที่น่าสนใจก่อน ผลสำรวจล่าสุดของ TDRI ที่ทำร่วมกับกลุ่มตัวอย่างนักเรียนมัธยมต้นกว่า 13,770 คน และครูอีก 330 คน พบว่า ตอนนี้มีนักเรียนราว 63% ที่ใช้ Gen AI ในการเรียนรู้แล้ว และมากกว่าครึ่งของกลุ่มนี้ใช้งานเป็นประจำ อย่างน้อย 3-4 วันต่อสัปดาห์ โดยส่วนใหญ่ใช้เพื่อค้นหาข้อมูล อธิบายเนื้อหาที่ไม่เข้าใจ และช่วยทำการบ้าน  ส่วนอีกภาพหนึ่งก็ชี้ว่า นักเรียนไทยกว่า 90% ใช้ Generative AI เป็นประจำในภาพรวม  ตัวเลขนี้บอกเราชัดว่า AI ไม่ใช่ “เทรนด์ใหม่” อีกต่อไป แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตนักเรียนไปแล้วจริง ๆ
ฝั่งที่มองว่าเป็นโอกาส ก็มีเหตุผลหนักแน่นไม่น้อย หลายฝ่ายในวงการศึกษามองว่าถ้าใช้ให้ถูกทาง AI จะช่วยครูออกแบบการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์เด็กเป็นรายบุคคลได้มากขึ้น และช่วยลดภาระงานของครู ทำให้มีเวลาไปพัฒนาคุณภาพการสอนมากขึ้น  ปีนี้ก็มีโครงการอย่าง JUMP THAILAND HACKATHON 2026 ที่ชวนนิสิตนักศึกษามาคิดค้นนวัตกรรม AI เพื่อการศึกษาไทยโดยเฉพาะ สะท้อนว่าภาครัฐและเอกชนก็กำลังผลักดันเรื่องนี้อย่างจริงจัง
แต่อีกฝั่งก็มีเสียงเตือนที่ฟังแล้วสะดุ้งไม่น้อย มีอาจารย์จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ออกมาเตือนว่า พฤติกรรมของนักศึกษาบางส่วนที่พึ่งพา AI ทำการบ้านหรือทำข้อสอบแทนทั้งหมด รวมถึงใช้เป็นแหล่งอ้างอิงโดยไม่ตรวจสอบซ้ำ สะท้อนการใช้ AI อย่างขาดความเข้าใจและจริยธรรม ซึ่งจะทำให้ขาดทักษะคิดวิเคราะห์ อันเป็นทักษะสำคัญที่ตลาดแรงงานต้องการ  ยิ่งน่ากังวลขึ้นไปอีกเมื่อดูบริบทที่ว่า ผลประเมิน PISA รอบล่าสุดสะท้อนว่าเด็กไทยจำนวนมากมีสมรรถนะด้านการอ่านและการคิดวิเคราะห์ต่ำกว่าระดับพื้นฐานอยู่แล้ว  ก่อนที่ AI จะเข้ามาเป็นตัวแปรใหม่ในสมการนี้ด้วยซ้ำ
มีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่น่าสนใจ (แม้จะทำในบริบทต่างประเทศ ไม่ใช่ตัวอย่างนักเรียนไทยโดยตรง) พบว่า เมื่อคนได้รับความช่วยเหลือจาก AI ในการแก้โจทย์ปัญหา เช่น คำนวณเศษส่วนหรืออ่านจับใจความ แล้วถูกถอนตัวช่วยออกภายหลัง กลุ่มนี้มีแนวโน้มยอมแพ้ต่อโจทย์ง่ายขึ้น และตอบคำถามได้แม่นยำน้อยลง เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้พึ่ง AI ตั้งแต่แรก ถ้าแนวโน้มนี้เกิดกับเด็กไทยด้วย ก็อาจเป็นสัญญาณเตือนที่ต้องคิดหนัก
ส่วนตัวมองว่าประเด็นนี้อาจไม่ได้อยู่ที่ “ใช้ AI ดีหรือไม่ดี” แต่อยู่ที่ “ใช้แบบไหน” มากกว่า เพราะตัวเลขก็บอกอยู่แล้วว่าเด็กส่วนใหญ่ใช้ AI ไปแล้วจริง คำถามที่สำคัญกว่าคือ ระบบการศึกษาไทย ทั้งครู ผู้ปกครอง และตัวนักเรียนเอง พร้อมสอนให้ “ใช้ AI เป็น” มากน้อยแค่ไหน ไม่ใช่แค่ “ใช้ AI ได้”
อยากรู้ความเห็นเพื่อน ๆ ครับ
• ถ้าเป็นนักเรียน/นักศึกษา รู้สึกว่า AI ช่วยให้เข้าใจบทเรียนมากขึ้น หรือทำให้ขี้เกียจคิดเองมากขึ้น?
• ถ้าเป็นผู้ปกครองหรือคุณครู กังวลเรื่องนี้แค่ไหน แล้วมีวิธีรับมือยังไงบ้าง?
• คิดว่าโรงเรียน/มหาวิทยาลัยไทยควรมีกฎเกณฑ์การใช้ AI ที่ชัดเจนกว่านี้ไหม?
#AI #การศึกษา #นักเรียน #นักศึกษา #Generative AI #เทคโนโลยีการศึกษา #ห้องเรียนไทย #ทักษะการคิดวิเคราะห์ #ChatGPT #AI เพื่อการศึกษา
AI ช่วยเรียนเก่งขึ้นจริงไหม หรือทำให้เด็กคิดเองไม่เป็น?
ช่วงนี้เห็นเพื่อน ๆ น้อง ๆ เปิด ChatGPT ควบคู่กับหนังสือเรียนกันเป็นเรื่องปกติไปแล้ว จนอดสงสัยไม่ได้ว่า สุดท้ายแล้วสิ่งนี้กำลังทำให้เด็กไทยเรียนเก่งขึ้น หรือกำลังทำให้ “คิดเองไม่เป็น” กันแน่
ลองมาดูตัวเลขที่น่าสนใจก่อน ผลสำรวจล่าสุดของ TDRI ที่ทำร่วมกับกลุ่มตัวอย่างนักเรียนมัธยมต้นกว่า 13,770 คน และครูอีก 330 คน พบว่า ตอนนี้มีนักเรียนราว 63% ที่ใช้ Gen AI ในการเรียนรู้แล้ว และมากกว่าครึ่งของกลุ่มนี้ใช้งานเป็นประจำ อย่างน้อย 3-4 วันต่อสัปดาห์ โดยส่วนใหญ่ใช้เพื่อค้นหาข้อมูล อธิบายเนื้อหาที่ไม่เข้าใจ และช่วยทำการบ้าน  ส่วนอีกภาพหนึ่งก็ชี้ว่า นักเรียนไทยกว่า 90% ใช้ Generative AI เป็นประจำในภาพรวม  ตัวเลขนี้บอกเราชัดว่า AI ไม่ใช่ “เทรนด์ใหม่” อีกต่อไป แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตนักเรียนไปแล้วจริง ๆ
ฝั่งที่มองว่าเป็นโอกาส ก็มีเหตุผลหนักแน่นไม่น้อย หลายฝ่ายในวงการศึกษามองว่าถ้าใช้ให้ถูกทาง AI จะช่วยครูออกแบบการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์เด็กเป็นรายบุคคลได้มากขึ้น และช่วยลดภาระงานของครู ทำให้มีเวลาไปพัฒนาคุณภาพการสอนมากขึ้น  ปีนี้ก็มีโครงการอย่าง JUMP THAILAND HACKATHON 2026 ที่ชวนนิสิตนักศึกษามาคิดค้นนวัตกรรม AI เพื่อการศึกษาไทยโดยเฉพาะ สะท้อนว่าภาครัฐและเอกชนก็กำลังผลักดันเรื่องนี้อย่างจริงจัง
แต่อีกฝั่งก็มีเสียงเตือนที่ฟังแล้วสะดุ้งไม่น้อย มีอาจารย์จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ออกมาเตือนว่า พฤติกรรมของนักศึกษาบางส่วนที่พึ่งพา AI ทำการบ้านหรือทำข้อสอบแทนทั้งหมด รวมถึงใช้เป็นแหล่งอ้างอิงโดยไม่ตรวจสอบซ้ำ สะท้อนการใช้ AI อย่างขาดความเข้าใจและจริยธรรม ซึ่งจะทำให้ขาดทักษะคิดวิเคราะห์ อันเป็นทักษะสำคัญที่ตลาดแรงงานต้องการ  ยิ่งน่ากังวลขึ้นไปอีกเมื่อดูบริบทที่ว่า ผลประเมิน PISA รอบล่าสุดสะท้อนว่าเด็กไทยจำนวนมากมีสมรรถนะด้านการอ่านและการคิดวิเคราะห์ต่ำกว่าระดับพื้นฐานอยู่แล้ว  ก่อนที่ AI จะเข้ามาเป็นตัวแปรใหม่ในสมการนี้ด้วยซ้ำ
มีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่น่าสนใจ (แม้จะทำในบริบทต่างประเทศ ไม่ใช่ตัวอย่างนักเรียนไทยโดยตรง) พบว่า เมื่อคนได้รับความช่วยเหลือจาก AI ในการแก้โจทย์ปัญหา เช่น คำนวณเศษส่วนหรืออ่านจับใจความ แล้วถูกถอนตัวช่วยออกภายหลัง กลุ่มนี้มีแนวโน้มยอมแพ้ต่อโจทย์ง่ายขึ้น และตอบคำถามได้แม่นยำน้อยลง เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้พึ่ง AI ตั้งแต่แรก ถ้าแนวโน้มนี้เกิดกับเด็กไทยด้วย ก็อาจเป็นสัญญาณเตือนที่ต้องคิดหนัก
ส่วนตัวมองว่าประเด็นนี้อาจไม่ได้อยู่ที่ “ใช้ AI ดีหรือไม่ดี” แต่อยู่ที่ “ใช้แบบไหน” มากกว่า เพราะตัวเลขก็บอกอยู่แล้วว่าเด็กส่วนใหญ่ใช้ AI ไปแล้วจริง คำถามที่สำคัญกว่าคือ ระบบการศึกษาไทย ทั้งครู ผู้ปกครอง และตัวนักเรียนเอง พร้อมสอนให้ “ใช้ AI เป็น” มากน้อยแค่ไหน ไม่ใช่แค่ “ใช้ AI ได้”
อยากรู้ความเห็นเพื่อน ๆ ครับ
• ถ้าเป็นนักเรียน/นักศึกษา รู้สึกว่า AI ช่วยให้เข้าใจบทเรียนมากขึ้น หรือทำให้ขี้เกียจคิดเองมากขึ้น?
• ถ้าเป็นผู้ปกครองหรือคุณครู กังวลเรื่องนี้แค่ไหน แล้วมีวิธีรับมือยังไงบ้าง?
• คิดว่าโรงเรียน/มหาวิทยาลัยไทยควรมีกฎเกณฑ์การใช้ AI ที่ชัดเจนกว่านี้ไหม?
#AI #การศึกษา #นักเรียน #นักศึกษา #Generative AI #เทคโนโลยีการศึกษา #ห้องเรียนไทย #ทักษะการคิดวิเคราะห์ #ChatGPT #AI เพื่อการศึกษา