อ้าวหมอ! ฉีดวัคซีน 'มือเท้าปาก' ไปแล้ว ทำไมลูกยังติดอีก !?
ช่วงนี้มีคุณแม่ที่ลูกติดโรคมือเท้าปากจากเพื่อนที่ รร. มาทั้งที่ได้รับวัคซีนมือเท้าปากแล้ว จึงเกิดคำถามว่า "ก็รับวัคซีนแล้ว แต่ทำไมยังติดอีกล่ะ" เอาล่ะ วันนี้มาทำความเข้าใจกันครับ
.
หนึ่ง - "โรคมือเท้าปาก" ไม่ใช่เกิดจากไวรัสเพียงตัวเดียวหรือกลุ่มเดียวนะ วิ !
หลายคนเข้าใจว่าโรคนี้เกิดจากเชื้อตัวเดียว แต่จริง ๆ แล้ว 'โรคมือเท้าปาก' (Hand-Foot-Mouth Disease) เกิดจากไวรัส 2 กลุ่มใหญ่ได้แก Coxsackievirus และ Enterovirus ซึ่งแต่ละกลุ่มก็มีอีกหลากหลายสายพันธุ์ ญาติเยอะยิ่งกว่างานรวมญาติช่วงเช็งเม้งอีก ... โดยสายพันธุ์ที่ระบาดบ่อยและประจำในประเทศไทยก็คือ Coxsackies A16 (ซึ่งกำลังระบาดอยู่ในปัจจุบัน)
.
สอง - แล้ววัคซีนที่มีอยู่ตอนนี้ ป้องกันเชื้อตัวไหน ?
คำตอบก็คือ ป้องกันเชื้อ Enterovirus A71 หรือ EV-A71 บางคนเรียกสั้น ๆ ว่า EV71 เนื่องจากเชื้อชนิดนี้ทำให้เกิด 'ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง' อย่าง กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ (ทำให้หัวใจล้มเหลว น้ำท่วมปอด) ก้านสมองอักเสบ สมองอักเสบ (ทำให้ซึมลง ชัก บางคนชักเล็กน้อย กระตุกแขน กระตุกขา แต่บางคนชักรุนแรงได้ การหายใจผิดปกติได้ รุนแรงจนถึงแก่ชีวิตได้) ดังนั้นวัคซีนจึงถูกออกแบบมาเพื่อเป็นล็อกเป้าเจ้า "ไวรัสสายพันธุ์ EV71" โดยเฉพาะ
ในประเทศไทยมีวัคซีนชนิดนี้อยู่ ไม่ใช่ทุกประเทศจะนำเข้ามา อย่างเกาหลีใต้ก็ไม่ได้มีวัคซีนตัวนี้ในประเทศเขา และหากติดตามข่าวก็จะพบว่า มีโรคมือเท้าปากระบาดที่นั่นเช่นกัน และมีการรายงานเคสที่อาการรุนแรงเช่นกัน ...
.
และแน่นอนครับว่า วัคซีนมันถูกออกแบบมาเพื่อป้องกัน EV71 เท่านั้น ไม่ได้ป้องกันเชื้อ Coxsackievirus ดังนั้นเด็ก ๆ ที่รับวัคซีนแล้วก็ยังติดโรคมือเท้าปากได้นั่นเอง (ซึ่งตอนนี้ที่ระบาดตามข้อมูลจากกรมควบคุมโรคเป็นเชื้อ Coxsackievirus A16) ซึ่งหายได้เอง ภาวะแทรกซ้อนไม่มาก แต่คำว่าหายเอง ภาวะแทรกซ้อนไม่มากก็คือ อาการเด็กก็ยมอยู่ ไข้สูง แผลในปาก เจ็บปวด กินไม่ได้ และอาจมีหรือไม่มีผื่นตามแขนขาก็ได้
.
ย้ำว่า ผื่นที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า มีหรือไม่มีก็ได้ ...
.
บางคนผื่นขึ้นแบบอลังการ ทั้งร่าง ตั้งแต่ง่ามก้น ยันแขนขา ผื่นมักไม่คัน แต่เจ็บ หลังหายอาจทิ้งรอยด่างดำไว้อีกสักพักได้ ขออย่างเดียวอย่าไปแกะมันจนเป็นแผลเท่านั้นเอง เดี๋ยวหายเอง ... ประคับประคองให้ผ่านช่วงแผลในปากเยอะ ๆ ให้ได้ ใช้ยาชากลั้วคอ กินยาลดปวด หากกินไม่ได้เลยก็อาจต้องนอน รพ. เพื่อให้สารน้ำไม่ให้ร่างกายขาดน้ำจนเป็นอันตราย
.
สรุปคือ รับวัคซีนเพื่อป้องกันเชื้อชนิดรุนแรงที่ชื่อ EV71 แต่ฉีดแล้วก็ไม่ได้แปลว่าจะเปิดโหมดอมตะ ลั้นลา ปล่อยลูกไปคลุกคลีตีโมง อมของเล่นร่วมกับเพื่อนที่มีตุ่มได้สบายใจเฉิบนะ อย่าลืม "การล้างมือบ่อยๆด้วยสบู่" และ "การดูแลสุขอนามัย" ก็ยังเป็นเกราะป้องกันชั้นแรกที่ทรงพลังที่สุดเสมอ
.
ที่มา : เลี้ยงลูกตามใจหมอ
อ้าวหมอ! ฉีดวัคซีน 'มือเท้าปาก' ไปแล้ว ทำไมลูกยังติดอีก !?