กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ในยุคสงครามที่ซามูไรยังเป็นสัญลักษณ์ของเกียรติและศักดิ์ศรี มีนักรบผู้หนึ่งนามว่า “โนบุชิเงะ” ผู้เก่งกล้าในสนามรบ แต่กลับมีความสงสัยบางอย่างที่ค้างคาอยู่ในใจ
วันหนึ่ง เขาเดินทางไปยังวัดของพระเซนผู้มีชื่อเสียงนามว่า “ฮาคุอิน” เพื่อถามคำถามที่ไม่มีใครกล้าตอบเขาตรง ๆ
เมื่อได้พบบุรุษผู้เปี่ยมด้วยสติปัญญาผู้นั้น โนบุชิเงะถามด้วยน้ำเสียงจริงจังว่า “มีจริงหรือไม่… สวรรค์กับนรก?”
พระฮาคุอินเงยหน้ามองเขาแล้วถามกลับเสียงเรียบ “เจ้าเป็นใคร?”
โนบุชิเงะเชิดหน้าตอบด้วยความภาคภูมิ “ข้าเป็นซามูไร”
พระฮาคุอินหัวเราะเบา ๆ พลางกล่าวด้วยน้ำเสียงหยัน “เจ้าคือซามูไรงั้นหรือ? หน้าตาอย่างเจ้าเหมือนขอทานเสียมากกว่า”
คำพูดนั้นแทงใจโนบุชิเงะอย่างรุนแรง เขาขมวดคิ้วทันที ความโกรธแผ่ซ่านขึ้นมาจากภายใน ดวงตาเปลี่ยนเป็นแข็งกร้าว มือข้างหนึ่งค่อย ๆ เลื่อนไปจับด้ามดาบ
พระฮาคุอินยังคงพูดต่อ “ดูท่าทางเจ้าจะพกดาบมาด้วยนะ… แต่ข้าสงสัยว่าดาบของเจ้าคงทื่อเกินกว่าจะตัดหัวข้าได้”
คำพูดนั้นราวกับเติมเชื้อไฟลงในใจของนักรบผู้ไม่เคยถูกสบประมาท เขาชักดาบออกจากฝักในทันที ใบดาบสั่นสะท้อนกับแสงแดด เฉียบคมและพร้อมจะฟัน
แต่ก่อนที่ดาบจะยกขึ้น ฮาคุอินกล่าวเสียงดังชัดเจน “นี่แหละ… ประตูนรกได้เปิดออกแล้ว!”
เสียงนั้นไม่ใช่คำสาปแช่ง แต่เป็นเสียงแห่งสติ เต็มไปด้วยพลังที่กระแทกเข้าไปถึงใจของโนบุชิเงะ เขานิ่งไปเพียงครู่เดียว…
เพียงเสี้ยววินาทีนั้นเอง… ดวงตาของโนบุชิเงะที่เคยขุ่นเคืองกลับเบิกกว้าง เขารู้สึกถึงบางสิ่งที่ไม่ใช่เพียงแค่ความโกรธหรือการยั่วยุ แต่คือ “การชี้ทาง” ที่ลึกกว่าคำใด ๆ ที่เขาเคยได้ยิน
เขาเบนสายตามองพระฮาคุอินที่ยังนั่งนิ่งอยู่ตรงหน้า สีหน้าไม่หวั่นไหวแม้แต่น้อย ขณะที่ตนเองกลับเกือบจะกระทำการฆ่าคนเพียงเพราะคำพูดไม่กี่คำ
เขาค่อย ๆ หย่อนดาบลง ปลายใบดาบแตะพื้น ก่อนจะเก็บกลับเข้าสู่ฝักอย่างช้า ๆ
โนบุชิเงะก้มลงคำนับลึกจนหน้าผากจรดพื้น ไม่ใช่ด้วยความอับอาย หากแต่เป็นด้วยความเคารพที่แท้จริง
พระฮาคุอินยิ้มบาง ๆ แล้วกล่าวด้วยน้ำเสียงสงบ “ตอนนี้… ประตูสวรรค์ได้เปิดออกแล้ว”
เสียงนั้นอ่อนโยนแต่หนักแน่น ดังก้องอยู่ในใจของโนบุชิเงะราวกับเป็นเสียงระฆังที่ปลุกให้จิตตื่นจากม่านหมอกแห่งอัตตา
โนบุชิเงะยังคงหมอบนิ่งอยู่ตรงนั้น สายลมเบา ๆ พัดผ่านสวนหินหลังวัด ดอกไม้ขาวปลิวร่วงลงมาจากต้น ไม่ใช่เพราะฤดูกาล แต่ราวกับรับรู้การเปลี่ยนแปลงภายในใจของชายผู้นี้
จากซามูไรผู้เคยสงสัยในเรื่องนรกสวรรค์ บัดนี้เขาเข้าใจแล้วว่าสวรรค์และนรก ไม่ได้อยู่ที่ใดนอกจากในใจของเราเอง
*** (นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า สวรรค์และนรกไม่ได้มีอยู่ ณ ที่ใดในภายนอก แต่เกิดขึ้นในใจของเราทุกครั้งที่เราตอบสนองต่อสถานการณ์ด้วยโทสะหรือสติ การยอมให้อารมณ์โกรธครอบงำคือการเปิดประตูสู่นรก ส่วนการระงับจิตใจด้วยปัญญาคือการเปิดประตูสู่สวรรค์
“นรกเกิดจากโทสะ สวรรค์เกิดจากสติปัญญา ทุกประตูอยู่ที่ใจเราเปิดเอง”)
ประตูสู่นรกแท้ ..... ณ หทัย
โทสะเพลิงเผาใจ ..... โอบล้อม
ประตูสู่สวรรค์ไข ..... เคียงคู่
อยู่ที่ใจสงบพร้อม ..... สติน้อมปัญญา.
Kitaro - Heavenly Illusion
🤍🤍🤍 นิทานเซน: ประตูสู่สวรรค์ 🤍🤍🤍