ตอนนี้กระแสรถยนต์ไฟฟ้า (EV) มาแรงจนฉุดไม่อยู่ ค่ายรถจีน รถฝรั่ง พากันมาตั้งโรงงานในไทยเพียบ ดูเหมือนจะดีใช่ไหมครับ? แต่ถ้าเรามองลึกลงไปในมุมของ "ผู้ประกอบการไทย" และโรงงานซัพพลายเออร์ชิ้นส่วนบ้านเรา บอกเลยว่านี่คือวิกฤตครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยานยนต์ไทยเลยครับ
เพราะรถยนต์สันดาป (ICE) คันนึงมีชิ้นส่วนกว่า 30,000 ชิ้น พอเปลี่ยนเป็น EV ปุ๊บ ชิ้นส่วนหายวับไปเหลือแค่ราว ๆ 10,000 ชิ้นเท่านั้น ชิ้นส่วนระบบส่งกำลังเดิม ลูกสูบ วาล์ว เพลาข้อเหวี่ยง หม้อน้ำ ท่อไอเสีย ที่เคยเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของโรงงานไทยกำลังจะตายสนิท
คำถามคือ
ถ้าจะรักษาอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ไทยที่มีมูลค่าหลายแสนล้านเอาไว้ คนไทยต้องขยับไปผลิตชิ้นส่วนอะไรทดแทน?
จากข้อมูลเชิงลึก นี่คือ 4 กลุ่มชิ้นส่วนยุทธศาสตร์ที่ผู้ประกอบการไทยต้องแย่งชิงพื้นที่มาให้ได้ครับ
1. ระบบจัดการความร้อน (Thermal Management)
รถ EV ไม่มีเครื่องยนต์ก็จริง แต่ไวต่ออุณหภูมิมาก แบตเตอรี่และระบบกล่องควบคุมจะทำงานได้ดีต้องอยู่ในอุณหภูมิที่เป๊ะมาก
- ชิ้นส่วนที่ไทยต้องทำ : อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน ปั๊มน้ำไฟฟ้า วาล์วควบคุมทิศทางของเหลว และท่อระบบหล่อเย็นซับซ้อน
- โอกาส : โรงงานไทยเก่งเรื่องฉีดพลาสติกวิศวกรรม หล่ออลูมิเนียม และทำท่ออยู่แล้ว ย้ายมาทำตรงนี้เจ็บตัวน้อยสุด
2. โครงสร้างน้ำหนักเบา
แบตเตอรี่รถ EV ก้อนนึงหนัก 400-600 กิโลกรัม ค่ายรถเลยบีบให้ส่วนอื่นของรถต้อง "เบาที่สุด" เพื่อชดเชยน้ำหนักและทำให้วิ่งได้ไกลขึ้น
- ชิ้นส่วนที่ไทยต้องทำ : โครงสร้างตัวถังอลูมิเนียม แชสซีส์น้ำหนักเบา และกล่องใส่แบตเตอรี่ (Battery Tray) ที่ต้องแข็งแรงทนชนแต่ห้ามหนัก
- โอกาส : โรงงานปั๊มขึ้นรูปโลหะบ้านเรา ต้องรีบอัปเกรดจากเหล็กธรรมดา ไปใช้อลูมิเนียมอัลลอยเกรดพิเศษ หรือเหล็กทนแรงดึงสูง (High-Tensile Steel)
3. ชิ้นส่วนระบบขับเคลื่อนไฟฟ้า (E-Powertrain Components)
พวกไส้ในแบตเตอรี่หรือมอเตอร์หลัก ๆ ทุนใหญ่ต่างชาติเขาจองหมดแล้ว แต่คนไทยยังมีช่องว่างในชิ้นส่วนย่อยครับ
- ชิ้นส่วนที่ไทยต้องทำ : โครงมอเตอร์ (Housing), เพลามอเตอร์ (Rotor Shaft) ที่ต้องใช้การกลึงแม่นยำสูง (Precision Machining), บัสบาร์ (Busbar) ทองแดง และแผ่นระบายความร้อนใต้แบตเตอรี่
- โอกาส : โรงงานสายกลึงละเอียดและสายปั๊มทองแดง/อลูมิเนียมจากฝั่งอิเล็กทรอนิกส์ กระโดดเข้าฝั่งยานยนต์ได้เลย
4. อุปกรณ์สายไฟแรงสูงและอิเล็กทรอนิกส์ (High-Voltage System)
รถ EV ใช้ไฟแรงดันสูงมาก 400-800 โวลต์ (รถทั่วไปแค่ 12 โวลต์)
- ชิ้นส่วนที่ไทยต้องทำ : ชุดสายไฟแรงสูง (High-Voltage Wire Harness), หัวคอนเนคเตอร์กันน้ำแรงดันสูง และงานรับจ้างประกอบแผงวงจร (PCBA) สำหรับอินเวอร์เตอร์และออนบอร์ดชาร์จเจอร์
- โอกาส : ไทยเราเด่นเรื่องสายไฟรถยนต์อยู่แล้ว แค่ต้องเปลี่ยนผ่านเครื่องจักรและแรงงานมาทำสายไฟแรงสูงที่ฉนวนหนาและปลอดภัยเป็นพิเศษ
[รออ่านต่อ Part 2 - มาตรการรัฐที่ต้อง "บังคับ" ไม่ใช่แค่จูงใจ ไม่งั้นไทยเป็นแค่ทางผ่าน!]
Part 1 - เมื่อโลกเปลี่ยนเป็น EV คนไทยต้องผลิต "ชิ้นส่วน" อะไรให้รอด?
เพราะรถยนต์สันดาป (ICE) คันนึงมีชิ้นส่วนกว่า 30,000 ชิ้น พอเปลี่ยนเป็น EV ปุ๊บ ชิ้นส่วนหายวับไปเหลือแค่ราว ๆ 10,000 ชิ้นเท่านั้น ชิ้นส่วนระบบส่งกำลังเดิม ลูกสูบ วาล์ว เพลาข้อเหวี่ยง หม้อน้ำ ท่อไอเสีย ที่เคยเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของโรงงานไทยกำลังจะตายสนิท
คำถามคือ ถ้าจะรักษาอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ไทยที่มีมูลค่าหลายแสนล้านเอาไว้ คนไทยต้องขยับไปผลิตชิ้นส่วนอะไรทดแทน?
จากข้อมูลเชิงลึก นี่คือ 4 กลุ่มชิ้นส่วนยุทธศาสตร์ที่ผู้ประกอบการไทยต้องแย่งชิงพื้นที่มาให้ได้ครับ
1. ระบบจัดการความร้อน (Thermal Management)
รถ EV ไม่มีเครื่องยนต์ก็จริง แต่ไวต่ออุณหภูมิมาก แบตเตอรี่และระบบกล่องควบคุมจะทำงานได้ดีต้องอยู่ในอุณหภูมิที่เป๊ะมาก
- ชิ้นส่วนที่ไทยต้องทำ : อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน ปั๊มน้ำไฟฟ้า วาล์วควบคุมทิศทางของเหลว และท่อระบบหล่อเย็นซับซ้อน
- โอกาส : โรงงานไทยเก่งเรื่องฉีดพลาสติกวิศวกรรม หล่ออลูมิเนียม และทำท่ออยู่แล้ว ย้ายมาทำตรงนี้เจ็บตัวน้อยสุด
2. โครงสร้างน้ำหนักเบา
แบตเตอรี่รถ EV ก้อนนึงหนัก 400-600 กิโลกรัม ค่ายรถเลยบีบให้ส่วนอื่นของรถต้อง "เบาที่สุด" เพื่อชดเชยน้ำหนักและทำให้วิ่งได้ไกลขึ้น
- ชิ้นส่วนที่ไทยต้องทำ : โครงสร้างตัวถังอลูมิเนียม แชสซีส์น้ำหนักเบา และกล่องใส่แบตเตอรี่ (Battery Tray) ที่ต้องแข็งแรงทนชนแต่ห้ามหนัก
- โอกาส : โรงงานปั๊มขึ้นรูปโลหะบ้านเรา ต้องรีบอัปเกรดจากเหล็กธรรมดา ไปใช้อลูมิเนียมอัลลอยเกรดพิเศษ หรือเหล็กทนแรงดึงสูง (High-Tensile Steel)
3. ชิ้นส่วนระบบขับเคลื่อนไฟฟ้า (E-Powertrain Components)
พวกไส้ในแบตเตอรี่หรือมอเตอร์หลัก ๆ ทุนใหญ่ต่างชาติเขาจองหมดแล้ว แต่คนไทยยังมีช่องว่างในชิ้นส่วนย่อยครับ
- ชิ้นส่วนที่ไทยต้องทำ : โครงมอเตอร์ (Housing), เพลามอเตอร์ (Rotor Shaft) ที่ต้องใช้การกลึงแม่นยำสูง (Precision Machining), บัสบาร์ (Busbar) ทองแดง และแผ่นระบายความร้อนใต้แบตเตอรี่
- โอกาส : โรงงานสายกลึงละเอียดและสายปั๊มทองแดง/อลูมิเนียมจากฝั่งอิเล็กทรอนิกส์ กระโดดเข้าฝั่งยานยนต์ได้เลย
4. อุปกรณ์สายไฟแรงสูงและอิเล็กทรอนิกส์ (High-Voltage System)
รถ EV ใช้ไฟแรงดันสูงมาก 400-800 โวลต์ (รถทั่วไปแค่ 12 โวลต์)
- ชิ้นส่วนที่ไทยต้องทำ : ชุดสายไฟแรงสูง (High-Voltage Wire Harness), หัวคอนเนคเตอร์กันน้ำแรงดันสูง และงานรับจ้างประกอบแผงวงจร (PCBA) สำหรับอินเวอร์เตอร์และออนบอร์ดชาร์จเจอร์
- โอกาส : ไทยเราเด่นเรื่องสายไฟรถยนต์อยู่แล้ว แค่ต้องเปลี่ยนผ่านเครื่องจักรและแรงงานมาทำสายไฟแรงสูงที่ฉนวนหนาและปลอดภัยเป็นพิเศษ
[รออ่านต่อ Part 2 - มาตรการรัฐที่ต้อง "บังคับ" ไม่ใช่แค่จูงใจ ไม่งั้นไทยเป็นแค่ทางผ่าน!]