ในประวัติศาสตร์สมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ทุกคนวาดภาพญี่ปุ่นเป็นมหาอำนาจทางทหารเทียบเท่าเยอรมัน แต่ในความเป็นจริงศักยภาพของญี่ปุ่นมีไม่ถึงครึ่งของเยอรมันด้วยซ้ำ ถ้าเราศึกษาการรบของญี่ปุ่นในช่วงกองสงครามโลกต่อมาจนถึงสงครามโลกจะพบว่าการรบของญี่ปุ่นเป็นการรบแบบฉวยโอกาสที่คู่ต่อสู้อ่อนแอแล้วเข้าซ้ำเติม ไม่ว่าจะเป็นการชนะกองเรืองเป่ยหยางของจีนในสงครามแย่งเกาหลี ซึ่งจีนในช่วงปลายราชวงศ์ชิงมีการคอรัปชั่นอย่างมโหราฬจนกองเรือเป่ยหยางมีแต่เรือรบพิการที่กระสุนปืนใหญ่ถูกถอดชิ้นส่วนไปขายจนยิงไปไม่ระเบิดหรือเกราะเหล็กของจีนก็ถูกถอดไปชั่งกิโลโดยทหารประจำเรือ จึงไม่แปลกที่จะแพ้ยับในการรบ ส่วนรัสเซียในสงครามแย่งแมนจูเรียก็ไม่ต่างกัน รัสเซียอยู่ในปลายสมัยราชวงศ์ซาร์ที่ใกล้ล่มสลายเหมือนราชวงศ์ชิงของจีน มีการคอรัปชั่นจนระบบกองทัพเน่าเฟะ การเดินทางข้ามหาสมุทรเพื่อมารบกับญี่ปุ่นจนกองทัพเรือหมดสภาพเมื่อมาถึงสนามรบจึงเป็นเหมือนเป้ากระสุนให้กองเรือญี่ปุ่นระดมยิงจนเละเทะ
ยิ่งช่วงสงครามโลกครั้งที่สองยิ่งชัด การบุกจีนหลังจีนเปลี่ยนแปลงการปกครองและกำลังแบ่งฝ่ายแย่งอำนาจกันวุ่นวายทั้งประเทศ กองทัพของเจียงไคเช็กที่เพิ่มก่อตั้งต้องทุ่มกำลังปราบกบฎขุนศึกและคอมมิวนิสต์จนกำลังและอาวุธยุทธภัณฑ์ร่อยหรอ ญี่ปุ่นก็ฉวยโอกาสอีกตามเคยบุกจีนช่วงที่กองทัพจีนอ่อนแอสุด แต่ก็ยังไม่สามารถเผด็จศึกยึดจีนได้ต้องรบยืดเยื้อถึง 8 ปีกับกองทัพจีนที่ส่วนใหญ่เป็นทหารเกณฑ์ชาวนาและมีแค่อาวุธมือสองบริจาคจากอเมริกา ซึ่งก็แสดงถึงความไร้ประสิทธิภาพของกองทัพญี่ปุ่นอย่างชัดเจนเมื่อเทียบกับเยอรมันซึ่งสามารถยึดยุโรปทั้งทวีปซึ่งแข็งแกร่งกว่าจีนมากได้ในเวลาอันสั้นไม่ถึงปี
การรบที่เพิล์รฮาเบอร์ที่ยิ่งสะท้อนความไม่เอาไหนของญี่ปุ่น การโจมตีแบบลอบกัดที่ควรจะได้ทำลายศัตรูได้อย่างราบคาบกับทำได้แค่จมเรือรบแค่บางลำเท่านั้น และหลังจากอเมริการโต้กลับญี่ปุ่นก็แพ้เละเทะไม่มีสมรภูมิไหนที่ต้านอเมริกาได้เลย
ดังนั้นการให้ค่าญี่ปุ่นมากเกินไปว่าเป็นมหาอำนาจที่มีศักยภาพในสงครามโลกครั้งที่สองจึงเป็นเรื่อง over rated ญี่ปุ่นอาจจะโชคดีที่ช่วงนั้นรอดพ้นจากการเป็นเมืองขึ้นและมีโอกาสสะสมอาวุธทันสมัยของตะวันตกได้มากพอสมควร จึงมีโอกาสแสดงอำนาจเหนือกว่าประเทศอื่น ๆ แค่ในช่วงเวลาสั้น ๆ แต่ถ้าอยู่ในสนามที่แฟร์ ๆ ที่ทุกประเทศมีโอกาสเข้าถึงเทคโนโลยีและการสะสมอาวุธเท่าๆ กัน แล้วญี่ปุ่นไม่มีโอกาสที่จะไปรุกรานชาติอื่นได้เลยเหมือนที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน
สมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นไม่ได้แข็งแกร่งมากมายอย่างที่ทุกคนเชื่อ
ยิ่งช่วงสงครามโลกครั้งที่สองยิ่งชัด การบุกจีนหลังจีนเปลี่ยนแปลงการปกครองและกำลังแบ่งฝ่ายแย่งอำนาจกันวุ่นวายทั้งประเทศ กองทัพของเจียงไคเช็กที่เพิ่มก่อตั้งต้องทุ่มกำลังปราบกบฎขุนศึกและคอมมิวนิสต์จนกำลังและอาวุธยุทธภัณฑ์ร่อยหรอ ญี่ปุ่นก็ฉวยโอกาสอีกตามเคยบุกจีนช่วงที่กองทัพจีนอ่อนแอสุด แต่ก็ยังไม่สามารถเผด็จศึกยึดจีนได้ต้องรบยืดเยื้อถึง 8 ปีกับกองทัพจีนที่ส่วนใหญ่เป็นทหารเกณฑ์ชาวนาและมีแค่อาวุธมือสองบริจาคจากอเมริกา ซึ่งก็แสดงถึงความไร้ประสิทธิภาพของกองทัพญี่ปุ่นอย่างชัดเจนเมื่อเทียบกับเยอรมันซึ่งสามารถยึดยุโรปทั้งทวีปซึ่งแข็งแกร่งกว่าจีนมากได้ในเวลาอันสั้นไม่ถึงปี
การรบที่เพิล์รฮาเบอร์ที่ยิ่งสะท้อนความไม่เอาไหนของญี่ปุ่น การโจมตีแบบลอบกัดที่ควรจะได้ทำลายศัตรูได้อย่างราบคาบกับทำได้แค่จมเรือรบแค่บางลำเท่านั้น และหลังจากอเมริการโต้กลับญี่ปุ่นก็แพ้เละเทะไม่มีสมรภูมิไหนที่ต้านอเมริกาได้เลย
ดังนั้นการให้ค่าญี่ปุ่นมากเกินไปว่าเป็นมหาอำนาจที่มีศักยภาพในสงครามโลกครั้งที่สองจึงเป็นเรื่อง over rated ญี่ปุ่นอาจจะโชคดีที่ช่วงนั้นรอดพ้นจากการเป็นเมืองขึ้นและมีโอกาสสะสมอาวุธทันสมัยของตะวันตกได้มากพอสมควร จึงมีโอกาสแสดงอำนาจเหนือกว่าประเทศอื่น ๆ แค่ในช่วงเวลาสั้น ๆ แต่ถ้าอยู่ในสนามที่แฟร์ ๆ ที่ทุกประเทศมีโอกาสเข้าถึงเทคโนโลยีและการสะสมอาวุธเท่าๆ กัน แล้วญี่ปุ่นไม่มีโอกาสที่จะไปรุกรานชาติอื่นได้เลยเหมือนที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน