แกงเหลืองต้นคูน หรือแกงส้มดอกคูน เป็นอาหารพื้นบ้านภาคใต้ที่ใช้ดอกคูนอ่อนเป็นวัตถุดิบหลัก ดอกคูนที่ยังอ่อนจะมีเนื้อสัมผัสกรุบเล็กน้อย เมื่อนำมาแกงกับน้ำแกงเหลืองรสเปรี้ยวเผ็ด จะช่วยดูดซับรสของเครื่องแกงได้ดี

ต้นคูนเป็นต้นไม้ที่คนไทยคุ้นเคย โดยเฉพาะช่วงออกดอกสีเหลืองเต็มต้น แต่ส่วนที่นำมากินต้องเลือกเฉพาะช่อดอกอ่อน เพราะดอกที่แก่เกินไปจะเหนียวและมีกลิ่นฝาด ก่อนนำไปปรุงต้องแกะส่วนที่แข็งออกและเตรียมให้สะอาด

แกงเหลืองต้นคูนมักทำคู่กับปลา กุ้ง หรือกุ้งสด เพราะน้ำแกงที่มีรสเปรี้ยวจากมะขามและความเผ็ดจากพริกแกงช่วยดึงรสหวานของอาหารทะเลออกมาได้ดี น้ำแกงที่ดีควรมีสีเหลืองจากขมิ้น กลิ่นหอมสมุนไพร และรสจัดแบบอาหารใต้แท้ ๆ

---

ข้อมูลการเสิร์ฟ

จำนวนเสิร์ฟ: 4 ที่
เวลาเตรียม: 30 นาที
เวลาปรุง: 35 นาที
เวลารวม: 1 ชั่วโมง 5 นาที

---

วัตถุดิบ

ส่วนหลัก

ดอกคูนอ่อน 300 กรัม
ปลากะพงหรือปลาทะเลเนื้อแน่น 500 กรัม
น้ำสะอาด 4 ถ้วย
น้ำมะขามเปียก 5 ช้อนโต๊ะ
น้ำปลา 3 ช้อนโต๊ะ
น้ำตาลปี๊บ 1 ช้อนชา

ส่วนพริกแกงเหลือง

พริกขี้หนูสด 25-30 เม็ด
พริกแห้งแช่น้ำ 5 เม็ด
ขมิ้นสด 2 แง่ง
กระเทียมไทย 8 กลีบ
หอมแดง 5 หัว
ตะไคร้ซอย 2 ต้น
กะปิอย่างดี 1 ช้อนโต๊ะ
เกลือ 1 ช้อนชา
พริกไทยดำเม็ด 1/2 ช้อนชา

ส่วนตกแต่ง

พริกสดหั่นเฉียง
ใบมะกรูดฉีกเล็กน้อย
ผักสดสำหรับรับประทานคู่

---

ขั้นตอนการทำ

เตรียมดอกคูน

แกคูนออกจากช่อ เลือกเฉพาะดอกอ่อนและส่วนที่ยังนุ่ม
ล้างน้ำหลายครั้งเพื่อเอาฝุ่นและสิ่งสกปรกออก
ตัดส่วนแข็งหรือก้านที่เหนียวออก
นำไปลวกน้ำร้อนสั้น ๆ แล้วพักไว้ เพื่อลดกลิ่นฝาด

เตรียมปลา

ล้างปลาให้สะอาด
หั่นเป็นชิ้นพอดีคำ
พักให้สะเด็ดน้ำก่อนนำลงแกง

เตรียมพริกแกง

ใส่เกลือลงครก ตามด้วยพริกไทย ขมิ้น ตะไคร้ หอมแดง กระเทียม พริกแห้ง และพริกสด
โขลกจนละเอียด
ใส่กะปิแล้วโขลกต่อให้เข้ากัน

ต้มน้ำแกง

ตั้งหม้อใส่น้ำสะอาด
ใส่พริกแกงลงไป คนให้ละลาย
ต้มด้วยไฟกลางจนมีกลิ่นหอมของเครื่องแกง

ปรุงรสน้ำแกง

ใส่น้ำมะขามเปียก น้ำปลา และน้ำตาลปี๊บ
คนให้เข้ากัน
ชิมรสให้มีเปรี้ยวนำ เผ็ดตาม และเค็มพอดี

ใส่ดอกคูน

ใส่ดอกคูนที่เตรียมไว้ลงในหม้อ
ต้มประมาณ 5-8 นาที เพื่อให้ดอกคูนรับรสน้ำแกง
ไม่ควรต้มนานเกินไป เพราะเนื้อจะนิ่มจนเสียสัมผัส

ใส่ปลา

เมื่อน้ำแกงเดือด ใส่ปลาลงไป
ลดไฟเล็กน้อยและต้มจนปลาสุก
ไม่ควรคนแรง เพราะเนื้อปลาอาจแตก

เพิ่มกลิ่นหอม

ใส่ใบมะกรูดและพริกสดหั่นเฉียง
ต้มต่ออีกเล็กน้อยแล้วปิดไฟ

ชิมรสก่อนเสิร์ฟ

ปรับรสเปรี้ยว เค็ม และเผ็ดตามชอบ
แกงเหลืองควรมีรสชัด เพราะรับประทานกับข้าวสวย

จัดเสิร์ฟ

ตักแกงใส่ชาม
เสิร์ฟพร้อมข้าวสวยร้อน ๆ และผักสดตามชอบ

---

เคล็ดลับความอร่อย

เลือกดอกคูนอ่อนเท่านั้น เพราะจะมีเนื้อสัมผัสที่กินง่ายกว่า
ลวกดอกคูนก่อนแกงช่วยลดกลิ่นฝาดและทำให้สีสวยขึ้น

ขมิ้นสดให้สีและกลิ่นแบบแกงใต้มากกว่าขมิ้นผง

กะปิควรเลือกแบบหอม ไม่เค็มจัด เพราะเป็นส่วนสำคัญของน้ำแกง

ปลาใส่ช่วงท้ายเพื่อรักษาเนื้อให้แน่นและไม่แตก
น้ำมะขามเปียกควรค่อย ๆ เติม เพราะความเปรี้ยวของมะขามแต่ละแหล่งไม่เท่ากัน

ถ้าชอบน้ำแกงเข้ม สามารถเพิ่มพริกแกงได้ แต่ไม่ควรเพิ่มขมิ้นมากเกินไป เพราะอาจมีกลิ่นแรง
แกงเหลืองต้นคูนเหมาะกับการทำแล้วรับประทานทันที เพราะดอกคูนจะยังมีเนื้อสัมผัสที่ดี

---

คุณค่าทางโภชนาการโดยประมาณต่อ 1 ที่
พลังงาน: 220 กิโลแคลอรี
โปรตีน: 25 กรัม
ไขมัน: 8 กรัม
คาร์โบไฮเดรต: 15 กรัม
ใยอาหาร: 3 กรัม
โซเดียม: 850 มิลลิกรัม

---

แกงเหลืองต้นคูนเป็นเมนูที่ใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติในแบบครัวใต้ ดอกคูนอ่อนที่ดูเรียบง่ายเมื่อมาอยู่ในน้ำแกงรสจัด จะกลายเป็นส่วนประกอบที่ช่วยเพิ่มทั้งกลิ่นและสัมผัสให้กับหม้อแกง เมนูนี้จึงเป็นอีกตัวอย่างของอาหารพื้นบ้านที่อาศัยความเข้าใจวัตถุดิบมากกว่าการใช้เครื่องปรุงจำนวนมาก

---

แกงเหลืองต้นคูน, แกงใต้, แกงส้มใต้, ดอกคูน, อาหารพื้นบ้าน, เมนูปลา