ก่อนจะมีเตารีดไอน้ำหรือเครื่องรีดผ้าทันสมัย คนไทยก็มีภูมิปัญญาช่วยให้ผ้านุ่งเรียบสวยไม่แพ้กัน นั่นคือ "กะปี้" เครื่องอัดผ้าโบราณที่หลายคนอาจไม่เคยเห็น แต่ครั้งหนึ่งเคยเป็นของใช้สำคัญในทุกบ้าน
.
แท้จริงแล้ว กะปี้ ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่ออัดผ้า แต่เดิมเป็น แท่นพิมพ์หรือเครื่องอัด สำหรับพิมพ์ตราน้ำปลา ฉลากสินค้า และงานพิมพ์ต่าง ๆ ลักษณะเป็นโครงเหล็กโค้ง มีสกรูและมือหมุนสำหรับกดอัดแผ่นเหล็กลงบนแท่น
.
ด้วยความช่างสังเกตและรู้จักประยุกต์ใช้ คนไทยจึงนำเครื่องชนิดนี้มาดัดแปลงเป็น เครื่องอัดกลีบผ้า ในยุคที่ผู้คนนิยมนุ่งผ้าม่วงโจงกระเบน เพียงพับผ้าเป็นชั้น ๆ วางเข้าไปในเครื่อง แล้วหมุนสกรูอัดให้แน่น ทิ้งไว้สักระยะ เมื่อนำผ้าออกมาก็จะเกิดรอยพับหรือกลีบที่เรียงตัวอย่างสวยงาม ทำให้เมื่อนุ่งโจงกระเบนแล้วผ้าจะขึ้นกลีบเป็นระเบียบ ดูสง่างามและประณีต
.
ที่มาของชื่อ "กะปี้" ก็ชวนให้หลายคนแปลกใจ เพราะเชื่อกันว่าเพี้ยนมาจากคำภาษาอังกฤษว่า "Copy" เนื่องจากเครื่องชนิดนี้มีลักษณะคล้ายแท่นอัดหรือแท่นพิมพ์ที่ใช้ทำสำเนาในอดีต ก่อนที่ชื่อจะถูกเรียกติดปากจนกลายเป็น "กะปี้" อย่างที่รู้จักกันในปัจจุบัน
.
แม้วันนี้กะปี้จะถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ แต่ก็ยังเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่สะท้อนให้เห็นถึงความคิดสร้างสรรค์ และภูมิปัญญาของคนไทย ที่สามารถดัดแปลงของธรรมดา ให้กลายเป็นผู้ช่วยสำคัญในการดูแลเครื่องแต่งกายได้อย่างน่าทึ่ง
รู้จักไหม? "กะปี้" เครื่องอัดผ้าของคนไทยในอดีต