เนื่องจากท่อ HDPE ที่ไม่มีคุณภาพที่มีการผสมเม็ดพลาสติกรีไซเคิลในสัดส่วนที่สูงเกินมาตรฐาน จะมีรูปลักษณ์ภายนอกที่ดูคล้ายคลึงกับท่อเกรดพรีเมียมอย่างมากจนยากจะแยกออกด้วยสายตาเปล่าในขณะตรวจรับงาน จึงต้องมีมาตรการตรวจสอบที่เข้มงวดมาก
ในปัจจุบันที่มีการเร่งพัฒนาด้านโครงสร้างพื้นฐานและการก่อสร้างระบบสาธารณูปโภคมีการแข่งขันกันอย่างรุนแรงในด้านงบประมาณ "ต้นทุนวัสดุ" ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องพยายามควบคุมให้ต่ำที่สุด แต่การผลิตท่อโพลีเอทิลีนความหนาแน่นสูง การลดต้นทุนที่ปราศจากธรรมาภิบาลและการควบคุมมาตรฐานวิศวกรรมกำลังกลายเป็นปัญหาที่ทลายความมั่นคงของระบบวิศวกรรมทั่วประเทศ เนื่องจากระบบท่อส่งน้ำใต้ดิน ท่อร้อยสายไฟแรงสูง หรือท่อส่งก๊าซที่ปนเปื้อนเม็ดรีไซเคิล ปัญหาไม่ปรากฏให้เห็นในช่วงเวลาสั้นๆ หลังจากติดตั้ง หรือในระหว่างการทดสอบแรงดันน้ำระยะสั้น แต่ข้อบกพร่องทางโครงสร้างเหล่านี้จะค่อยๆ ก่อตัวขึ้นอย่างช้าๆ ใต้ชั้นดินลึก และจะระเบิดออกเป็นความเสียหายครั้งใหญ่หลังจากผ่านการใช้งานไปแล้วระยะหนึ่ง ซึ่งเมื่อถึงเวลาที่ต้องแก้ปัญหาซ่อม ค่าใช้จ่ายในการขุดเจาะผิวจราจร การปิดระบบชลประทาน หรือการหยุดชะงักของระบบจ่ายไฟฟ้า จะมีมูลค่าสูงกว่าราคาท่อหลายร้อยเท่าตัว การทำความเข้าใจกลไกความเสียหายเชิงลึกและกระบวนการตรวจสอบที่เข้มงวดจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่วิศวกรและผู้จัดซื้อจัดจ้างไม่อาจละเลยได้ โดยเฉพาะในโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ที่ต้องอาศัยผู้ผลิตท่อพีอีที่มีมาตรฐานการควบคุมคุณภาพสูง เช่น
PSPIPE
ทำไมเม็ดพลาสติกรีไซเคิลจึงสร้างความเสียหายให้กับท่อ HDPE ภายใน 2 ปี?
ท่อพีอี (PE) และท่อ HDPE ที่ใช้เม็ดพลาสติกรีไซเคิล จะส่งผลให้สายโซ่พอลิเมอร์สั้นลง ความหนาแน่นลดลง และสูญเสียความสามารถในการทนต่อแรงเค้นสะสมในระยะยาว เมื่อนำท่อไปใช้งานที่มีทั้งแรงดันน้ำภายใน และแรงกดทับของชั้นดินภายนอก ท่อจะเกิดรอยร้าวขนาดเล็ก และขยายตัวอย่างรวดเร็วภายใต้สภาวะความดันที่แปรปรวน จนนำไปสู่การแตกหักเสียหายภายในระยะเวลาเพียงไม่กี่ปี
5 วิธีการตรวจสอบและคัดเลือกท่อ HDPE ที่ดี
1. การประเมินจากโครงสร้างราคาที่ต่ำผิดปกติ (Abnormally Low Cost)
ดูจากราคาท่อพีอีที่โรงงานเสนอ ถ้ามีราคาต่ำกว่าราคากลางของตลาดอย่างมาก (เช่น ต่ำกว่า 20–30%) เข้าข่ายจะมีการผสมเม็ดรีไซเคิลเพื่อตัดราคา เนื่องจากเม็ดพลาสติกบริสุทธิ์ 100% (Virgin Pellets) มีราคาในตลาดโลกที่เป็นมาตรฐานและผันผวนตามราคาน้ำมันดิบ
2. การตรวจสภาพผิวสัมผัสและเม็ดสากบนผิวท่อ (Visual Inspection of Surface Grains)
ท่อ HDPE ถ้าลูบสัมผัสผิวด้านนอกและในท่อแล้วพบว่า ผิวท่อมีลักษณะเป็น "เม็ดสากคาย" คล้ายเม็ดทรายขนาดเล็กฝังอยู่ในเนื้อพลาสติก หรือมีความขรุขระไม่สม่ำเสมอ สรุปได้ว่าท่อผลิตจากพลาสติกรีไซเคิลที่ไม่ละลายและไม่ผสานเข้ากับเนื้อพลาสติกหลัก
3. สังเกตความเงาผิดปกติจากปฏิกิริยาออกซิเดชัน (Shiny Oxidised Look)
โดยปกติผิวท่อพีอีมีความเนียนด้านสม่ำเสมอ (Matte or Semi-matte Finish) แต่หากท่อมีลักษณะเหนียวเยิ้ม หรือมีผิวที่ "มันเงาสะท้อนแสงผิดปกติ" (Shiny Look) มักเป็นสัญญาณของการผสมพลาสติกรีไซเคิล เป็นเม็ดพลาสติกเก่าที่เสื่อมสภาพ จะกรอบแตกง่ายเมื่อโดนแรงกระแทก
4. ความจำเป็นในการทำ Due Diligence แม้เป็นผู้ผลิตในบัญชีรายชื่อหน่วยงานรัฐ (Vendor Approved List)
"ไม่ใช่ทุกโรงงานในบัญชีรัฐที่จะผ่านการตรวจรับคุณภาพหน้างานในทุกล็อตการผลิต"
ตรวจสอบโดยการเรียกเอกสาร COA (Certificate of Analysis) ประจำล็อต ขอดูสถิติประวัติการเคลมสินค้า และส่งทีมสุ่มตรวจหน้างานอย่างสม่ำเสมอ การตรวจสอบทางกายภาพหน้างานอย่างเข้มงวด
5. เอกสารรับรองผลการทดสอบจากห้องปฏิบัติการ (Melt Flow Index & Density Test)
ขอใบรับรองผลการทดสอบ (Mill Test Certificate) โดยเฉพาะค่าดัชนีการไหลของพลาสติกหลอม (Melt Flow Index - MFI) และค่าความหนาแน่น (Density) ผลิตภัณฑ์ที่ใช้เม็ดพลาสติกใหม่จะมีค่าเหล่านี้คงที่และเสถียรตามเกณฑ์มาตรฐาน มอก. ในขณะที่ท่อผสมพลาสติกเก่าจะมีค่า MFI ที่แปรปรวนในแต่ละล็อตการผลิต เพื่อให้มั่นใจว่าได้ท่อพีอีที่มีเสถียรภาพและปลอดภัยในระยะยาวอย่างแท้จริง
ตัวอย่างปัญหาท่อพีอี: การขยายตัวของรอยร้าวแบบช้า (Slow Crack Growth)
ในเชิงวิศวกรรมพลาสติก ปัญหาที่เกิดขึ้นเรียกว่า Slow Crack Growth (SCG) หรือการขยายตัวของรอยร้าวแบบช้า ท่อพีอีที่ผลิตจากเม็ดพลาสติกใหม่บริสุทธิ์ 100% (Virgin Resin) เกรด PE 100 จะมีโครงสร้างโมเลกุลที่เชื่อมโยงกันเป็นสายโซ่ที่ยาวมากและมีน้ำหนักโมเลกุลสูง สายโซ่เหล่านี้จะทำหน้าที่ถักทอประสานกัน (Tie Molecules) อย่างหนาแน่น ทำให้เนื้อพลาสติกมีความเหนียว สามารถทนต่อแรงเค้นดึงเชิงกลและต้านทานการเกิดรอยร้าวได้ยาวนานนับ 50 ปี
แต่เมื่อท่อที่ผลิตจากพลาสติกผ่านกระบวนการรีไซเคิล โดยต้องผ่านความร้อนจากการหลอมละลายซ้ำ (Thermal Degradation) และแรงเฉือนในเครื่องจักร (Mechanical Shear) สายโซ่พอลิเมอร์ที่เคยยาวและแข็งแรงจะถูกตัดขาดออกเป็นเส้นสั้นๆ ผลที่ตามมาคือจำนวนเส้นใยที่ทำหน้าที่ยึดเหนี่ยวระหว่างผลึกพลาสติก (Tie Molecules) ลดลงอย่างมหาศาล เมื่อท่อต้องฝังอยู่ใต้ดินลึกและเผชิญกับสภาวะความดันน้ำที่แปรปรวน (Dynamic Load) หรือแรงกระแทกจากแรงดันน้ำกะทันหัน (Water Hammer) รอยร้าวขนาดเล็กระดับไมครอน (Micro-cracks) จะเริ่มก่อตัวขึ้นตรงจุดที่มีสิ่งเจือปนของเม็ดรีไซเคิล และรอยร้าวนี้จะค่อยๆ ขยายตัวทะลุผ่านผนังท่ออย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ท่อระเบิดหรือแตกหักในที่สุด
หลักการผลิตและการคัดเลือกวัตถุดิบที่ได้มาตรฐานเป็นสิ่งที่ผู้ผลิตท่อพีอีคุณภาพสูงอย่าง PSPIPE ให้ความสำคัญ เพื่อให้ระบบท่อสามารถรองรับการใช้งานระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การทดสอบในห้องปฏิบัติการ
ในงานราชการหรือเอกชนที่เป็นโครงการใหญ่ ส่วนมากจะกำหนดการส่งตัวอย่างท่อเข้าทดสอบในห้องปฏิบัติการอ้างอิงที่เป็นกลาง โดยมีการทดสอบเชิงลึก ดังนี้:
1. การทดสอบ Oxidation Induction Time (OIT)
เป็นการวัดระยะเวลาที่พลาสติกสามารถทนต่อปฏิกิริยาออกซิเดชันภายใต้ความร้อนสูง ท่อที่ผลิตจากเม็ด Virgin บริสุทธิ์และมีการใส่สารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidants) อย่างถูกต้อง จะมีค่า OIT ที่ยาวนาน (มักมากกว่า 20-30 นาที ขึ้นอยู่กับมาตรฐาน) ในขณะที่ท่อผสมเม็ดรีไซเคิลซึ่งสารต้านอนุมูลอิสระเดิมเสื่อมสภาพไปแล้วจะมีค่า OIT ที่ต่ำมาก ทำให้ท่อกรอบแตกเร็วเมื่อเจอสภาพแวดล้อมจริง
2. การทดสอบ Carbon Black Content & Dispersion
มาตรฐาน มอก. บังคับให้ท่อ HDPE ต้องผสมสารคาร์บอนแบล็คในสัดส่วนประมาณ 2-2.5% เพื่อป้องกันรังสี UV การทดสอบเชิงลึกจะส่องดูการกระจายตัวของคาร์บอนแบล็คใต้กล้องจุลทรรศน์ ท่อที่ปนเปื้อนเม็ดรีไซเคิลมักจะมีการกระจายแบบไม่สมดุล มีการจับตัวกันเป็นก้อนของคาร์บอนหรือมีสิ่งเจือปนแปลกปลอมกระจายอยู่ทั่วไป ซึ่งจุดเหล่านี้คือจุดอ่อนที่จะเกิดการแตกหัก
การลดความเสี่ยงในการจัดซื้อ
• เริ่มตั้งแต่ขั้นตอนการกำหนดคุณสมบัติผู้เสนอราคา (Pre-qualification)
• ระบุเงื่อนไขการันตีและเบี้ยปรับในสัญญา: ในสัญญาจัดซื้อจัดจ้างควรระบุเงื่อนไขความรับผิดชอบความเสียหายอย่างชัดเจน โดยเฉพาะข้อกำหนดที่ระบุว่าหากตรวจพบความบกพร่องของเส้นท่อภายในระยะเวลา 2-5 ปีแรก และผลการพิสูจน์หลักฐานพบว่าเกิดจากโครงสร้างพลาสติกไม่ได้มาตรฐาน ทางผู้ผลิตต้องเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการขุดซ่อมและค่าเสียหายต่อเนื่องทั้งหมด
• การเข้าตรวจโรงงานแบบไม่นัดหมาย ใช้วิธีสุ่มเข้าตรวจกระบวนการผลิตที่โรงงานโดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า เพื่อเข้าดูหน้างานจริงในบริเวณคลังวัตถุดิบว่ามีการนำเม็ดพลาสติกรีไซเคิลหรือเศษพลาสติกบดมาตั้งรอป้อนเข้าเครื่องจักรในสายการผลิตที่กำลังผลิตท่อส่งของโครงการเราหรือไม่
บทสรุป
การตรวจมาตรฐานก่อนการเลือกใช้ท่อพีอีที่ได้มาตรฐาน มอก. และผลิตจากเม็ดพลาสติกใหม่บริสุทธิ์ 100% อาจดูเหมือนเป็นการยุ่งยาก เพิ่มงบประมาณในระยะแรกเมื่อเทียบกับท่อราคาถูกที่ผสมเม็ดรีไซเคิล แต่เมื่อคำนวณจากความปลอดภัย เสถียรภาพของระบบ และการปราศจากค่าซ่อมบำรุงตลอดยาวนานนับสิบปี การลงทุนในคุณภาพและการตรวจสอบที่เข้มงวดคือกลยุทธ์ที่คุ้มค่าที่สุด
[BR] วิธีเช็กท่อ HDPE ไม่ได้มาตรฐาน และแนวทางตรวจสอบ
เนื่องจากท่อ HDPE ที่ไม่มีคุณภาพที่มีการผสมเม็ดพลาสติกรีไซเคิลในสัดส่วนที่สูงเกินมาตรฐาน จะมีรูปลักษณ์ภายนอกที่ดูคล้ายคลึงกับท่อเกรดพรีเมียมอย่างมากจนยากจะแยกออกด้วยสายตาเปล่าในขณะตรวจรับงาน จึงต้องมีมาตรการตรวจสอบที่เข้มงวดมาก
ในปัจจุบันที่มีการเร่งพัฒนาด้านโครงสร้างพื้นฐานและการก่อสร้างระบบสาธารณูปโภคมีการแข่งขันกันอย่างรุนแรงในด้านงบประมาณ "ต้นทุนวัสดุ" ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องพยายามควบคุมให้ต่ำที่สุด แต่การผลิตท่อโพลีเอทิลีนความหนาแน่นสูง การลดต้นทุนที่ปราศจากธรรมาภิบาลและการควบคุมมาตรฐานวิศวกรรมกำลังกลายเป็นปัญหาที่ทลายความมั่นคงของระบบวิศวกรรมทั่วประเทศ เนื่องจากระบบท่อส่งน้ำใต้ดิน ท่อร้อยสายไฟแรงสูง หรือท่อส่งก๊าซที่ปนเปื้อนเม็ดรีไซเคิล ปัญหาไม่ปรากฏให้เห็นในช่วงเวลาสั้นๆ หลังจากติดตั้ง หรือในระหว่างการทดสอบแรงดันน้ำระยะสั้น แต่ข้อบกพร่องทางโครงสร้างเหล่านี้จะค่อยๆ ก่อตัวขึ้นอย่างช้าๆ ใต้ชั้นดินลึก และจะระเบิดออกเป็นความเสียหายครั้งใหญ่หลังจากผ่านการใช้งานไปแล้วระยะหนึ่ง ซึ่งเมื่อถึงเวลาที่ต้องแก้ปัญหาซ่อม ค่าใช้จ่ายในการขุดเจาะผิวจราจร การปิดระบบชลประทาน หรือการหยุดชะงักของระบบจ่ายไฟฟ้า จะมีมูลค่าสูงกว่าราคาท่อหลายร้อยเท่าตัว การทำความเข้าใจกลไกความเสียหายเชิงลึกและกระบวนการตรวจสอบที่เข้มงวดจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่วิศวกรและผู้จัดซื้อจัดจ้างไม่อาจละเลยได้ โดยเฉพาะในโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ที่ต้องอาศัยผู้ผลิตท่อพีอีที่มีมาตรฐานการควบคุมคุณภาพสูง เช่น PSPIPE
ทำไมเม็ดพลาสติกรีไซเคิลจึงสร้างความเสียหายให้กับท่อ HDPE ภายใน 2 ปี?
ท่อพีอี (PE) และท่อ HDPE ที่ใช้เม็ดพลาสติกรีไซเคิล จะส่งผลให้สายโซ่พอลิเมอร์สั้นลง ความหนาแน่นลดลง และสูญเสียความสามารถในการทนต่อแรงเค้นสะสมในระยะยาว เมื่อนำท่อไปใช้งานที่มีทั้งแรงดันน้ำภายใน และแรงกดทับของชั้นดินภายนอก ท่อจะเกิดรอยร้าวขนาดเล็ก และขยายตัวอย่างรวดเร็วภายใต้สภาวะความดันที่แปรปรวน จนนำไปสู่การแตกหักเสียหายภายในระยะเวลาเพียงไม่กี่ปี
5 วิธีการตรวจสอบและคัดเลือกท่อ HDPE ที่ดี
1. การประเมินจากโครงสร้างราคาที่ต่ำผิดปกติ (Abnormally Low Cost)
ดูจากราคาท่อพีอีที่โรงงานเสนอ ถ้ามีราคาต่ำกว่าราคากลางของตลาดอย่างมาก (เช่น ต่ำกว่า 20–30%) เข้าข่ายจะมีการผสมเม็ดรีไซเคิลเพื่อตัดราคา เนื่องจากเม็ดพลาสติกบริสุทธิ์ 100% (Virgin Pellets) มีราคาในตลาดโลกที่เป็นมาตรฐานและผันผวนตามราคาน้ำมันดิบ
2. การตรวจสภาพผิวสัมผัสและเม็ดสากบนผิวท่อ (Visual Inspection of Surface Grains)
ท่อ HDPE ถ้าลูบสัมผัสผิวด้านนอกและในท่อแล้วพบว่า ผิวท่อมีลักษณะเป็น "เม็ดสากคาย" คล้ายเม็ดทรายขนาดเล็กฝังอยู่ในเนื้อพลาสติก หรือมีความขรุขระไม่สม่ำเสมอ สรุปได้ว่าท่อผลิตจากพลาสติกรีไซเคิลที่ไม่ละลายและไม่ผสานเข้ากับเนื้อพลาสติกหลัก
3. สังเกตความเงาผิดปกติจากปฏิกิริยาออกซิเดชัน (Shiny Oxidised Look)
โดยปกติผิวท่อพีอีมีความเนียนด้านสม่ำเสมอ (Matte or Semi-matte Finish) แต่หากท่อมีลักษณะเหนียวเยิ้ม หรือมีผิวที่ "มันเงาสะท้อนแสงผิดปกติ" (Shiny Look) มักเป็นสัญญาณของการผสมพลาสติกรีไซเคิล เป็นเม็ดพลาสติกเก่าที่เสื่อมสภาพ จะกรอบแตกง่ายเมื่อโดนแรงกระแทก
4. ความจำเป็นในการทำ Due Diligence แม้เป็นผู้ผลิตในบัญชีรายชื่อหน่วยงานรัฐ (Vendor Approved List)
"ไม่ใช่ทุกโรงงานในบัญชีรัฐที่จะผ่านการตรวจรับคุณภาพหน้างานในทุกล็อตการผลิต"
ตรวจสอบโดยการเรียกเอกสาร COA (Certificate of Analysis) ประจำล็อต ขอดูสถิติประวัติการเคลมสินค้า และส่งทีมสุ่มตรวจหน้างานอย่างสม่ำเสมอ การตรวจสอบทางกายภาพหน้างานอย่างเข้มงวด
5. เอกสารรับรองผลการทดสอบจากห้องปฏิบัติการ (Melt Flow Index & Density Test)
ขอใบรับรองผลการทดสอบ (Mill Test Certificate) โดยเฉพาะค่าดัชนีการไหลของพลาสติกหลอม (Melt Flow Index - MFI) และค่าความหนาแน่น (Density) ผลิตภัณฑ์ที่ใช้เม็ดพลาสติกใหม่จะมีค่าเหล่านี้คงที่และเสถียรตามเกณฑ์มาตรฐาน มอก. ในขณะที่ท่อผสมพลาสติกเก่าจะมีค่า MFI ที่แปรปรวนในแต่ละล็อตการผลิต เพื่อให้มั่นใจว่าได้ท่อพีอีที่มีเสถียรภาพและปลอดภัยในระยะยาวอย่างแท้จริง
ตัวอย่างปัญหาท่อพีอี: การขยายตัวของรอยร้าวแบบช้า (Slow Crack Growth)
ในเชิงวิศวกรรมพลาสติก ปัญหาที่เกิดขึ้นเรียกว่า Slow Crack Growth (SCG) หรือการขยายตัวของรอยร้าวแบบช้า ท่อพีอีที่ผลิตจากเม็ดพลาสติกใหม่บริสุทธิ์ 100% (Virgin Resin) เกรด PE 100 จะมีโครงสร้างโมเลกุลที่เชื่อมโยงกันเป็นสายโซ่ที่ยาวมากและมีน้ำหนักโมเลกุลสูง สายโซ่เหล่านี้จะทำหน้าที่ถักทอประสานกัน (Tie Molecules) อย่างหนาแน่น ทำให้เนื้อพลาสติกมีความเหนียว สามารถทนต่อแรงเค้นดึงเชิงกลและต้านทานการเกิดรอยร้าวได้ยาวนานนับ 50 ปี
แต่เมื่อท่อที่ผลิตจากพลาสติกผ่านกระบวนการรีไซเคิล โดยต้องผ่านความร้อนจากการหลอมละลายซ้ำ (Thermal Degradation) และแรงเฉือนในเครื่องจักร (Mechanical Shear) สายโซ่พอลิเมอร์ที่เคยยาวและแข็งแรงจะถูกตัดขาดออกเป็นเส้นสั้นๆ ผลที่ตามมาคือจำนวนเส้นใยที่ทำหน้าที่ยึดเหนี่ยวระหว่างผลึกพลาสติก (Tie Molecules) ลดลงอย่างมหาศาล เมื่อท่อต้องฝังอยู่ใต้ดินลึกและเผชิญกับสภาวะความดันน้ำที่แปรปรวน (Dynamic Load) หรือแรงกระแทกจากแรงดันน้ำกะทันหัน (Water Hammer) รอยร้าวขนาดเล็กระดับไมครอน (Micro-cracks) จะเริ่มก่อตัวขึ้นตรงจุดที่มีสิ่งเจือปนของเม็ดรีไซเคิล และรอยร้าวนี้จะค่อยๆ ขยายตัวทะลุผ่านผนังท่ออย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ท่อระเบิดหรือแตกหักในที่สุด
หลักการผลิตและการคัดเลือกวัตถุดิบที่ได้มาตรฐานเป็นสิ่งที่ผู้ผลิตท่อพีอีคุณภาพสูงอย่าง PSPIPE ให้ความสำคัญ เพื่อให้ระบบท่อสามารถรองรับการใช้งานระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การทดสอบในห้องปฏิบัติการ
ในงานราชการหรือเอกชนที่เป็นโครงการใหญ่ ส่วนมากจะกำหนดการส่งตัวอย่างท่อเข้าทดสอบในห้องปฏิบัติการอ้างอิงที่เป็นกลาง โดยมีการทดสอบเชิงลึก ดังนี้:
1. การทดสอบ Oxidation Induction Time (OIT)
เป็นการวัดระยะเวลาที่พลาสติกสามารถทนต่อปฏิกิริยาออกซิเดชันภายใต้ความร้อนสูง ท่อที่ผลิตจากเม็ด Virgin บริสุทธิ์และมีการใส่สารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidants) อย่างถูกต้อง จะมีค่า OIT ที่ยาวนาน (มักมากกว่า 20-30 นาที ขึ้นอยู่กับมาตรฐาน) ในขณะที่ท่อผสมเม็ดรีไซเคิลซึ่งสารต้านอนุมูลอิสระเดิมเสื่อมสภาพไปแล้วจะมีค่า OIT ที่ต่ำมาก ทำให้ท่อกรอบแตกเร็วเมื่อเจอสภาพแวดล้อมจริง
2. การทดสอบ Carbon Black Content & Dispersion
มาตรฐาน มอก. บังคับให้ท่อ HDPE ต้องผสมสารคาร์บอนแบล็คในสัดส่วนประมาณ 2-2.5% เพื่อป้องกันรังสี UV การทดสอบเชิงลึกจะส่องดูการกระจายตัวของคาร์บอนแบล็คใต้กล้องจุลทรรศน์ ท่อที่ปนเปื้อนเม็ดรีไซเคิลมักจะมีการกระจายแบบไม่สมดุล มีการจับตัวกันเป็นก้อนของคาร์บอนหรือมีสิ่งเจือปนแปลกปลอมกระจายอยู่ทั่วไป ซึ่งจุดเหล่านี้คือจุดอ่อนที่จะเกิดการแตกหัก
การลดความเสี่ยงในการจัดซื้อ
• เริ่มตั้งแต่ขั้นตอนการกำหนดคุณสมบัติผู้เสนอราคา (Pre-qualification)
• ระบุเงื่อนไขการันตีและเบี้ยปรับในสัญญา: ในสัญญาจัดซื้อจัดจ้างควรระบุเงื่อนไขความรับผิดชอบความเสียหายอย่างชัดเจน โดยเฉพาะข้อกำหนดที่ระบุว่าหากตรวจพบความบกพร่องของเส้นท่อภายในระยะเวลา 2-5 ปีแรก และผลการพิสูจน์หลักฐานพบว่าเกิดจากโครงสร้างพลาสติกไม่ได้มาตรฐาน ทางผู้ผลิตต้องเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการขุดซ่อมและค่าเสียหายต่อเนื่องทั้งหมด
• การเข้าตรวจโรงงานแบบไม่นัดหมาย ใช้วิธีสุ่มเข้าตรวจกระบวนการผลิตที่โรงงานโดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า เพื่อเข้าดูหน้างานจริงในบริเวณคลังวัตถุดิบว่ามีการนำเม็ดพลาสติกรีไซเคิลหรือเศษพลาสติกบดมาตั้งรอป้อนเข้าเครื่องจักรในสายการผลิตที่กำลังผลิตท่อส่งของโครงการเราหรือไม่
บทสรุป
การตรวจมาตรฐานก่อนการเลือกใช้ท่อพีอีที่ได้มาตรฐาน มอก. และผลิตจากเม็ดพลาสติกใหม่บริสุทธิ์ 100% อาจดูเหมือนเป็นการยุ่งยาก เพิ่มงบประมาณในระยะแรกเมื่อเทียบกับท่อราคาถูกที่ผสมเม็ดรีไซเคิล แต่เมื่อคำนวณจากความปลอดภัย เสถียรภาพของระบบ และการปราศจากค่าซ่อมบำรุงตลอดยาวนานนับสิบปี การลงทุนในคุณภาพและการตรวจสอบที่เข้มงวดคือกลยุทธ์ที่คุ้มค่าที่สุด
BR - Business Review : กระทู้นี้เป็นกระทู้รีวิวจากผู้สนับสนุน