ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์
บทคัดย่อ
ภูมิหลัง: ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ (Sukavichinomics) เป็น หลักคิดด้านเศรษฐศาสตร์การพัฒนาและนโยบายสาธารณะซึ่งสังเคราะห์จากประสบการณ์การบริหารราชการและการกำหนดนโยบายของ ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ตลอดหลายทศวรรษ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาทุนมนุษย์ การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน การกระจายอำนาจ และการสร้างความเสมอภาคผ่านการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อยกระดับขีดความสามารถของประเทศและความยั่งยืนของการพัฒนา
วัตถุประสงค์: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอหลักคิดของ ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ ในฐานะทฤษฎีการพัฒนาแบบองค์รวม พร้อมสังเคราะห์องค์ประกอบสำคัญภายใต้ “ห่วงโซ่แห่งคุณค่า 5 เสาหลัก (The Five-Pillar Philosophical Chain)” และอภิปรายศักยภาพของกรอบแนวคิดดังกล่าวต่อการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์การพัฒนาและนโยบายสาธารณะ
วิธีการศึกษา: การวิจัยใช้การทบทวนวรรณกรรมและการวิเคราะห์เอกสารเชิงคุณภาพ (qualitative document analysis) โดยศึกษาหลักฐานจากเอกสารนโยบาย แผนพัฒนา รายงานของหน่วยงานภาครัฐ เอกสารระหว่างประเทศ และงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาสังเคราะห์เป็น หลักคิดเชิงทฤษฎี
ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่า ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ สามารถอธิบายกระบวนการพัฒนาในลักษณะห่วงโซ่แห่งคุณค่า 5 เสาหลัก คือ
(1) การศึกษาสร้างคน (Education Builds People)
(2) คนสร้างสังคม (People Build Society)
(3) สังคมสร้างโอกาส (Society Builds Opportunity)
(4) โอกาสสร้างความเท่าเทียม (Opportunity Builds Equity) และ
(5) ความเท่าเทียมสร้างสันติสุข (Equity Builds Peace) ซึ่งเชื่อมโยงการพัฒนาทุนมนุษย์ การสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ การลดความเหลื่อมล้ำ และการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนไว้ในกรอบแนวคิดเดียว ทั้งนี้ การศึกษานี้นำเสนอกรอบแนวคิดดังกล่าวในฐานะข้อเสนอเชิงทฤษฎีที่สามารถใช้เป็นพื้นฐานสำหรับการศึกษาต่อยอดและการทดสอบเชิงประจักษ์
สรุป: ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ เป็นกรอบแนวคิดแบบสหวิทยาการที่เชื่อมโยงเศรษฐศาสตร์การพัฒนา การพัฒนาทุนมนุษย์ นโยบายสาธารณะ และธรรมาภิบาลเข้าไว้ด้วยกัน โดยเสนอว่าการลงทุนในคนควบคู่กับการสร้างโครงสร้างพื้นฐานและการขยายโอกาสอย่างเสมอภาค เป็นกลไกสำคัญของการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตาม คุณค่าทางวิชาการและความสามารถในการอธิบายหรือพยากรณ์ของกรอบแนวคิดนี้ยังจำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบเพิ่มเติมผ่านการวิจัยเชิงประจักษ์ในบริบทและช่วงเวลาที่หลากหลาย
คำสำคัญ: ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์; ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล; เศรษฐศาสตร์การพัฒนา; ทุนมนุษย์; นโยบายสาธารณะ; ความเสมอภาค; การปฏิรูปการศึกษา; การพัฒนาอย่างยั่งยืน, สันติภาพ, สันติสุข
ปรัชญา
บทคัดย่อ
ภูมิหลัง: ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ (Sukavichinomics) เป็น หลักคิดด้านเศรษฐศาสตร์การพัฒนาและนโยบายสาธารณะซึ่งสังเคราะห์จากประสบการณ์การบริหารราชการและการกำหนดนโยบายของ ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ตลอดหลายทศวรรษ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาทุนมนุษย์ การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน การกระจายอำนาจ และการสร้างความเสมอภาคผ่านการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อยกระดับขีดความสามารถของประเทศและความยั่งยืนของการพัฒนา
วัตถุประสงค์: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอหลักคิดของ ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ ในฐานะทฤษฎีการพัฒนาแบบองค์รวม พร้อมสังเคราะห์องค์ประกอบสำคัญภายใต้ “ห่วงโซ่แห่งคุณค่า 5 เสาหลัก (The Five-Pillar Philosophical Chain)” และอภิปรายศักยภาพของกรอบแนวคิดดังกล่าวต่อการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์การพัฒนาและนโยบายสาธารณะ
วิธีการศึกษา: การวิจัยใช้การทบทวนวรรณกรรมและการวิเคราะห์เอกสารเชิงคุณภาพ (qualitative document analysis) โดยศึกษาหลักฐานจากเอกสารนโยบาย แผนพัฒนา รายงานของหน่วยงานภาครัฐ เอกสารระหว่างประเทศ และงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาสังเคราะห์เป็น หลักคิดเชิงทฤษฎี
ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่า ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ สามารถอธิบายกระบวนการพัฒนาในลักษณะห่วงโซ่แห่งคุณค่า 5 เสาหลัก คือ
(1) การศึกษาสร้างคน (Education Builds People)
(2) คนสร้างสังคม (People Build Society)
(3) สังคมสร้างโอกาส (Society Builds Opportunity)
(4) โอกาสสร้างความเท่าเทียม (Opportunity Builds Equity) และ
(5) ความเท่าเทียมสร้างสันติสุข (Equity Builds Peace) ซึ่งเชื่อมโยงการพัฒนาทุนมนุษย์ การสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ การลดความเหลื่อมล้ำ และการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนไว้ในกรอบแนวคิดเดียว ทั้งนี้ การศึกษานี้นำเสนอกรอบแนวคิดดังกล่าวในฐานะข้อเสนอเชิงทฤษฎีที่สามารถใช้เป็นพื้นฐานสำหรับการศึกษาต่อยอดและการทดสอบเชิงประจักษ์
สรุป: ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ เป็นกรอบแนวคิดแบบสหวิทยาการที่เชื่อมโยงเศรษฐศาสตร์การพัฒนา การพัฒนาทุนมนุษย์ นโยบายสาธารณะ และธรรมาภิบาลเข้าไว้ด้วยกัน โดยเสนอว่าการลงทุนในคนควบคู่กับการสร้างโครงสร้างพื้นฐานและการขยายโอกาสอย่างเสมอภาค เป็นกลไกสำคัญของการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตาม คุณค่าทางวิชาการและความสามารถในการอธิบายหรือพยากรณ์ของกรอบแนวคิดนี้ยังจำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบเพิ่มเติมผ่านการวิจัยเชิงประจักษ์ในบริบทและช่วงเวลาที่หลากหลาย
คำสำคัญ: ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์; ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล; เศรษฐศาสตร์การพัฒนา; ทุนมนุษย์; นโยบายสาธารณะ; ความเสมอภาค; การปฏิรูปการศึกษา; การพัฒนาอย่างยั่งยืน, สันติภาพ, สันติสุข