เวลาที่เราเห็นนักการเมืองโดนจี้ถามเรื่อง "ผลประโยชน์ทับซ้อน" หรือเรื่องเงิน ๆ ทอง ๆ ส่วนใหญ่ก็มักจะอ้อมแอ้ม ตอบไม่ตรงคำถาม หรือปฏิเสธเสียงแข็งใช่ไหมครับ? แต่สำหรับผู้ชายที่ชื่อ โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) เขามีวิธีรับมือที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง ชนิดที่เรียกว่าเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาส และเปลี่ยนคำถามที่ดูแย่ให้กลายเป็นเรื่องที่ทุกคนต้องร้องอ๋อได้ในไม่กี่นาที
เรามาดูกันครับว่า ทรัมป์ใช้วิธีไหนในการตอบคำถามนักข่าวเรื่องการหาผลประโยชน์จากเก้าอี้ประธานาธิบดี ให้กลายเป็นเรื่องที่เข้าใจง่ายและทรงพลังในแบบของเขาเอง
1. ใช้มุก "ผมรวยอยู่แล้ว... และให้มืออาชีพดูแล"
เมื่อนักข่าวเปิดประเด็นเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน ทรัมป์ไม่ได้ปฏิเสธว่าเขาไม่มีเงิน แต่เขาเลือกที่จะยืดอกยอมรับตรง ๆ ว่าเขาหาเงินได้มหาศาลมาตั้งแต่ก่อนเป็นประธานาธิบดีแล้ว
กลยุทธ์ Blind Account แบบเข้าใจง่าย: ทรัมป์อธิบายว่าเขาใช้สิ่งที่เรียกว่า บัญชีที่ไม่เปิดเผยข้อมูลทรัพย์สินแก่เจ้าของ (หรือที่คุ้นหูในชื่อ Blind Trust) ซึ่งหลักการคือการโยนเงินสดก้อนโตให้สถาบันการเงินยักษ์ใหญ่ไปบริหารจัดการ โดยที่ตัวเขาเองไม่ได้เข้าไปยุ่งเกี่ยว ไม่ยกหูโทรศัพท์หา และไม่รู้ด้วยซ้ำว่าพวกเขาเอาไปลงทุนในอะไร
วิธีนี้ช่วยลดแรงเสียดทานเรื่องจริยธรรมได้เป็นอย่างดี เพราะเป็นการบอกสังคมกลาย ๆ ว่า
"ผมทำตามกติกาแล้วนะ เงินมันงอกเงยของมันเองโดยที่ผมไม่ได้สั่งการอะไรเลย"
2. หมัดสวนกลับ: "ผมได้กำไร... แต่คุณก็รวยขึ้นเหมือนกันนะ!"
ไฮไลท์ที่เด็ดที่สุดคือตอนที่นักข่าวจี้จุดว่า
“คุณกำลังสูบเลือดสูบเนื้อ หาผลประโยชน์จากตำแหน่งใช่ไหม?” แทนที่ทรัมป์จะโกรธหรือปฏิเสธให้เหนื่อย เขาเลี้ยวหักศอกด้วยการยอมรับว่า "ใช่ ผมได้กำไร!"
แต่เขาไม่ได้หยุดแค่นั้นครับ ทรัมป์ดึงคนฟังและนักข่าวเข้ามาเป็นพวกเดียวกันทันที โดยอ้างอิงถึงภาวะตลาดหุ้นที่พุ่งกระฉูด และหันไปถามนักข่าวกลับว่า
• "คุณมีกองทุนเกษียณอายุ 401(k) ไหม?" (กองทุนสำรองเลี้ยงชีพของคนอเมริกัน)
• "มันพุ่งขึ้นตั้ง 85% เลยนะ!"
• "คุณต้องพูดว่า 'ขอบคุณค่ะท่านประธานาธิบดีทรัมป์' สิ!"
นี่คือการเปลี่ยนจากข้อหาคอร์รัปชันส่วนตัว ให้กลายเป็นผลงานชิ้นโบแดงของรัฐบาลทันที โดยเขาทำให้เห็นภาพว่า ที่เขาได้กำไรไม่ใช่เพราะเขาโกง แต่เป็นเพราะเศรษฐกิจมันดีจน "ทุกคนได้ประโยชน์ร่วมกัน" แบบวิน-วิน
สรุปถอดรหัส: สัญชาตญาณนักขายนอกตำราการเมือง
บทสนทนาสั้น ๆ ท่ามกลางเสียงเฮลิคอปเตอร์กระหึ่มนี้ พิสูจน์ให้เห็นว่าทรัมป์ใช้ "สัญชาตญาณนักขายพันล้าน" มานำตำราการเมืองอย่างแท้จริง เขาไม่กลัวที่จะโชว์ความรวย แต่เขาฉลาดพอที่จะผูกความรวยของตัวเองเข้ากับกระเป๋าเงินของประชาชนทุกคน
ถ้าจะสรุปให้เข้าใจง่ายที่สุดในประโยคเดียว สิ่งที่ทรัมป์ต้องการจะบอกในวันนั้นก็คือ:
"ถ้าผมรวยขึ้น ประเทศก็รวยขึ้น แล้วพวกคุณทุกคนก็รวยขึ้น... แล้วจะบ่นไปทำไมล่ะครับ?"
เจาะแท็กติก "ทรัมป์" เปลี่ยนคำถามเรื่องเงิน ให้กลายเป็นผลงานเศรษฐกิจสุดปัง
เวลาที่เราเห็นนักการเมืองโดนจี้ถามเรื่อง "ผลประโยชน์ทับซ้อน" หรือเรื่องเงิน ๆ ทอง ๆ ส่วนใหญ่ก็มักจะอ้อมแอ้ม ตอบไม่ตรงคำถาม หรือปฏิเสธเสียงแข็งใช่ไหมครับ? แต่สำหรับผู้ชายที่ชื่อ โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) เขามีวิธีรับมือที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง ชนิดที่เรียกว่าเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาส และเปลี่ยนคำถามที่ดูแย่ให้กลายเป็นเรื่องที่ทุกคนต้องร้องอ๋อได้ในไม่กี่นาที
เรามาดูกันครับว่า ทรัมป์ใช้วิธีไหนในการตอบคำถามนักข่าวเรื่องการหาผลประโยชน์จากเก้าอี้ประธานาธิบดี ให้กลายเป็นเรื่องที่เข้าใจง่ายและทรงพลังในแบบของเขาเอง
1. ใช้มุก "ผมรวยอยู่แล้ว... และให้มืออาชีพดูแล"
เมื่อนักข่าวเปิดประเด็นเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน ทรัมป์ไม่ได้ปฏิเสธว่าเขาไม่มีเงิน แต่เขาเลือกที่จะยืดอกยอมรับตรง ๆ ว่าเขาหาเงินได้มหาศาลมาตั้งแต่ก่อนเป็นประธานาธิบดีแล้ว
กลยุทธ์ Blind Account แบบเข้าใจง่าย: ทรัมป์อธิบายว่าเขาใช้สิ่งที่เรียกว่า บัญชีที่ไม่เปิดเผยข้อมูลทรัพย์สินแก่เจ้าของ (หรือที่คุ้นหูในชื่อ Blind Trust) ซึ่งหลักการคือการโยนเงินสดก้อนโตให้สถาบันการเงินยักษ์ใหญ่ไปบริหารจัดการ โดยที่ตัวเขาเองไม่ได้เข้าไปยุ่งเกี่ยว ไม่ยกหูโทรศัพท์หา และไม่รู้ด้วยซ้ำว่าพวกเขาเอาไปลงทุนในอะไร
วิธีนี้ช่วยลดแรงเสียดทานเรื่องจริยธรรมได้เป็นอย่างดี เพราะเป็นการบอกสังคมกลาย ๆ ว่า "ผมทำตามกติกาแล้วนะ เงินมันงอกเงยของมันเองโดยที่ผมไม่ได้สั่งการอะไรเลย"
2. หมัดสวนกลับ: "ผมได้กำไร... แต่คุณก็รวยขึ้นเหมือนกันนะ!"
ไฮไลท์ที่เด็ดที่สุดคือตอนที่นักข่าวจี้จุดว่า “คุณกำลังสูบเลือดสูบเนื้อ หาผลประโยชน์จากตำแหน่งใช่ไหม?” แทนที่ทรัมป์จะโกรธหรือปฏิเสธให้เหนื่อย เขาเลี้ยวหักศอกด้วยการยอมรับว่า "ใช่ ผมได้กำไร!"
แต่เขาไม่ได้หยุดแค่นั้นครับ ทรัมป์ดึงคนฟังและนักข่าวเข้ามาเป็นพวกเดียวกันทันที โดยอ้างอิงถึงภาวะตลาดหุ้นที่พุ่งกระฉูด และหันไปถามนักข่าวกลับว่า
• "คุณมีกองทุนเกษียณอายุ 401(k) ไหม?" (กองทุนสำรองเลี้ยงชีพของคนอเมริกัน)
• "มันพุ่งขึ้นตั้ง 85% เลยนะ!"
• "คุณต้องพูดว่า 'ขอบคุณค่ะท่านประธานาธิบดีทรัมป์' สิ!"
นี่คือการเปลี่ยนจากข้อหาคอร์รัปชันส่วนตัว ให้กลายเป็นผลงานชิ้นโบแดงของรัฐบาลทันที โดยเขาทำให้เห็นภาพว่า ที่เขาได้กำไรไม่ใช่เพราะเขาโกง แต่เป็นเพราะเศรษฐกิจมันดีจน "ทุกคนได้ประโยชน์ร่วมกัน" แบบวิน-วิน
สรุปถอดรหัส: สัญชาตญาณนักขายนอกตำราการเมือง
บทสนทนาสั้น ๆ ท่ามกลางเสียงเฮลิคอปเตอร์กระหึ่มนี้ พิสูจน์ให้เห็นว่าทรัมป์ใช้ "สัญชาตญาณนักขายพันล้าน" มานำตำราการเมืองอย่างแท้จริง เขาไม่กลัวที่จะโชว์ความรวย แต่เขาฉลาดพอที่จะผูกความรวยของตัวเองเข้ากับกระเป๋าเงินของประชาชนทุกคน
ถ้าจะสรุปให้เข้าใจง่ายที่สุดในประโยคเดียว สิ่งที่ทรัมป์ต้องการจะบอกในวันนั้นก็คือ:
"ถ้าผมรวยขึ้น ประเทศก็รวยขึ้น แล้วพวกคุณทุกคนก็รวยขึ้น... แล้วจะบ่นไปทำไมล่ะครับ?"