การทุจริตสอบ ขรก. ท่องถิ่น : แนวทางสืบสวน/สอบสวน

นี่คือแนวทางในการสืบสวน/สอบสวน ข้อเท็จจริง/ผู้กระทำความผิด กรณีทุจริตการสอบเข้าเป็น ขรก.ท้องถิ่น ในมุมมองของผม

1. กระดาษคำตอบเก็บที่ไหน และใครเป็นผู้รับผิดชอบ
2. มีใครนำกระดาษคำตอบออกจากที่เก็บ เมื่อใด อย่างไร
3. ใครคือผู้ที่เอากระดาษไปสลับเปลี่ยน/แก้ไข
4. ใครคือผู้จัดการ/สั่งการ ให้มีการแก้ไข
5. กระดาษคำตอบตัวจริงรั่วไหลในขั้นตอนไหน

ถ้าจะสืบสวนให้ถึง "ตัวการ" ไม่ใช่แค่ "ผู้ปฏิบัติ" ต้องไล่ตาม Chain of Custody (สายการครอบครองพยานหลักฐาน) ย้อนกลับทีละขั้น ไม่ใช่เริ่มจากคนที่นั่งแก้กระดาษคำตอบ เพราะคนเหล่านั้นมักเป็นเพียงปลายทาง

ผมเรียงลำดับให้เป็นแนวทางสืบสวนได้ดังนี้

กระดาษคำตอบถูกเก็บไว้ที่ใด และใครเป็นผู้รับผิดชอบในแต่ละช่วงเวลา

มีการลงทะเบียนรับ-ส่งหรือไม่
ใครถือกุญแจหรือมีสิทธิ์เข้าถึง
มีกล้องวงจรปิดหรือระบบบันทึกการเข้าออกหรือไม่

กระดาษคำตอบถูกนำออกจากที่เก็บเมื่อใด และใครเป็นผู้นำออก
ใครเป็นคนรับมอบ
มีคำสั่งจากใคร
มีเอกสารประกอบการเบิกหรือไม่
ใครเป็นผู้ดำเนินการสลับหรือแก้ไขกระดาษคำตอบ
ผู้ลงมือจริง
ผู้ควบคุมการปฏิบัติ
ผู้ตรวจรับงานหลังแก้ไข
ใครเป็นผู้สั่งการ

ไม่ใช่เพียงหัวหน้าชุดปฏิบัติ
ต้องไล่ต่อว่าใครเป็นผู้สั่งให้จัดทีม จัดสถานที่ และจัดหาอุปกรณ์
ใครเป็นผู้อนุมัติงบประมาณหรือทรัพยากรในการดำเนินการ
จุดรั่วไหลเกิดขึ้นเมื่อใด

หลังสอบเสร็จทันที
ระหว่างขนส่ง
ระหว่างเก็บรักษา
ก่อนส่งตรวจหรือประมวลผล

เมื่อเชื่อมทั้ง 5 ข้อนี้เข้าด้วยกัน จะเห็นภาพว่า

"ใครมีโอกาส (Opportunity) + ใครมีอำนาจ (Authority) + ใครได้รับประโยชน์ (Benefit)"

สามวงนี้ตัดกันตรงไหน คนที่อยู่ตรงกลางย่อมเป็นบุคคลที่ควรได้รับการตรวจสอบเป็นพิเศษ

ผมคิดว่าเราสามารถต่อยอดเป็น แผนผังการสืบสวน (Investigation Roadmap) ที่ไล่ตั้งแต่วันสอบจนถึงวันประกาศผลได้อย่างเป็นระบบ เพื่อให้เห็นว่าควรตรวจสอบพยานหลักฐานอะไรในแต่ละช่วงเวลา และลดโอกาสที่ผู้เกี่ยวข้องระดับสูงจะหลุดจากการตรวจสอบครับ