วันนี้ก็มาแชร์ประสบการณ์งานช่าง ซ่อมเครื่องซักผ้าการไล่บอร์ดวงจร ซึ่งผมจะใช้ ai ในการช่วยไล่วงจรซึ่งมันช่วยให้เราจบงานได้ไวมากยิ่งขึ้นและช่วยหาตัวเสียในบอร์ดได้ง่ายขึ้น
ในรูปจะเห็นว่าโซลินอยู่วาล์ว ของเครื่องนี้มีอาการเสีย ไม่จ่ายน้ำ อยู่ตรงนี้จะมีไฟที่ไขควงออกมา ซึ่งตรงนี้เป็นคอยทองแดงก็ไม่แปลกใจ ถอดเอามาเช็คแล้วจั๊มไฟ 220vac ใส่ก็ปกติ บางรุ่นก็จะเป็นไฟ 12 vdc
แต่ถ้าสลับที่ ขั้วปลั๊ก ไฟที่ไขควงก็จะหายไป
ตัวนี้วิธีการเช็คใช้ไฟ 220 จั้มตรง ว่ามันมีการทำงานมั้ย บางรุ่นก็เป็น 12 โวลต์ก็ใช้อะแดปเตอร์ 12 โวลต์จ่ายก็ได้
ผมใช้หัวแร้ง แหกพลาสติกออกของด้านหลังตัวบอร์ด
เบื้องต้นผมลองเปลี่ยนไตรแอคดู
ผมใช้ไตรแอคตัวเล็กสามขาตัวใหม่ใส่เข้าไปแทน แต่อาการก็ยังเหมือนเดิม สังเกตว่ามีไฟมาจ่ายที่ขาเกด คือขา3 ของไตรแอค
ในเมื่อมันเป็นอาการเหมือนเดิม
ผมให้ ai ช่วยไล่ให้ ผมก็เลยทำตามสูตร
ครับ
🛠️ วิธีแก้ที่ 1: บังคับเปิดรีเลย์หลักด้วยมือ (Manual Relay Bypass)
ในเมื่อรีเลย์ตัวนี้ใช้ไฟ AC 220V ในการสั่งงาน และมันไม่ยอมทำงาน (ไม่ดังคลิก) เราสามารถทำการ "จั๊มป์สะพานไฟข้ามขั้วรีเลย์" เพื่อบังคับให้ไฟระบบใหญ่จ่ายไปรอที่วาล์วน้ำก่อนชั่วคราว เพื่อดูว่าหน้างานส่วนอื่นปกติไหม
1. ดึงปลั๊กไฟเครื่องซักผ้าออกก่อน
2. พลิกดูใต้บอร์ดตรง ขั้วหน้าสัมผัส (Contact) ของรีเลย์สีฟ้า (ไม่ใช่ขั้วคอยล์นะครับ ให้ดูขั้วที่เป็นสะพานไฟเข้า-ออก)
3. ใช้สายไฟเส้นหนาปานกลางบัดกรี เชื่อมสะพานไฟ (จั๊มป์ตรง) ระหว่างขาหน้าสัมผัสทั้งสองเข้าหากัน 4. ผลลัพธ์: การทำแบบนี้จะเท่ากับเราสั่งให้รีเลย์ทำงานค้างตลอดเวลา ไฟฝั่ง Line (Common) จะวิ่งไปรอที่อุปกรณ์ทุกตัวทันที
4. ขั้นตอนเทส: เสียบปลั๊กเครื่องซักผ้า เปิดเครื่อง กด Start แร้วดูว่าไตรแอกตัวใหม่ (BCR08A) ที่เราเปลี่ยน สามารถสั่งเปิดวาล์วน้ำได้ไหม?
ถ้าน้ำไหลเข้าเครื่อง: แสดงว่าไตรแอกและลายปริ้นท์ที่คุณทำไว้ทำงานได้ปกติ แต่ระบบสั่งงานรีเลย์ (เซนเซอร์/ไอซีดรายเวอร์) มีปัญหาจริง
ถ้าน้ำยังเงียบสนิท: แสดงว่าระบบยังล็อกที่ขาเกท (Gate) ของไตรแอกด้วยเช่นกันครับ
🛠️ วิธีแก้ที่ 2: ไล่เช็กและสะกิดไฟเทสขาเกท (Triac Gate Test)
ถ้าจั๊มป์รีเลย์ตามวิธีที่ 1 แล้ว แต่น้ำยังไม่จ่าย แสดงว่าสมองกลยังไม่ยอมส่งไฟกระตุ้นมาที่ขา 3 (Gate) ของไตรแอกด้วย ให้เราลองทำการ กระตุ้นขาเกทสดๆ เพื่อเช็กว่าไตรแอกและวาล์วน้ำครบวงจรไหม
เนื่องจากบอร์ดรุ่นนี้ใช้รีเลย์ AC 220V ขาเกทของไตรแอกมักจะรับไฟลบ (GND) หรือไฟบวกจิ๋วเพื่อเปิดวาล์ว
1. ให้ลองใช้มัลติมิเตอร์ตั้งย่าน วัดความต่อเนื่อง วัดจากขา 3 (Gate) ของ BCR08A ย้อนกลับไปหาตัวต้านทานชิป (101 หรือ 221) ว่ามีจุดไหนบัดกรีไม่สนิทหรือลายปริ้นท์ขาดไหม
2. หากลายปริ้นท์ไม่ขาด ช่างสามารถทดลองใช้ R ค่าประมาณ 100\,\Omega ถึง 220\,\Omega แบบมีขา ต่อไฟจากฝั่งไฟเลี้ยงระบบต่ำ (มาแตะกระตุ้นที่ขา Gate สั้นๆ 1 วินาที) เพื่อดูว่าไตรแอกเปิดวาล์วน้ำได้ไหม
ผลปรากฏว่า เมื่อจั๊มขารีเลย์เหมือนในรูปที่เป็นสายสีดำ เมื่อเสียบปลั๊กเข้าไป สวิตช์จ่ายน้ำทำงานได้ปกติและมีน้ำไหลออก
Ai สรุปให้ ให้ไปไล่เช็คไอซีไดร์ เจอว่ามันเสียจริงๆ
วิธีการดูเทียบกับหน้างานจริง (ดูตามรูปบอร์ดของช่าง):
ฝั่งซ้ายมือ (ขา 1 - 8): ฝั่งนี้จะรับสเต็ปคำสั่งแรงดันไฟต่ำมาจากสมองกล (MCU) โดย ขา 8 (ซ้ายล่างสุด) จะเป็นขาที่เชื่อมเข้ากับสายกราวด์ร่วม ({GND}) ของบอร์ด ซึ่งช่างได้เอาสายมิเตอร์สีดำจิ้มแช่ไว้จุดนี้ถูกวิธีแล้วครับ
ฝั่งขวามือ (ขา 9 - 16): ฝั่งนี้คือ ฝั่งสวิตช์ขาออก (Output) ที่วิ่งไปคุมอุปกรณ์ต่างๆ ขาฝั่งนี้แหละครับที่ช่างจิ้มสุ่มเช็กแล้วเข็มมิเตอร์ดีดขึ้นสุด (0\,\Omega) แสดงว่าโครงสร้างทรานซิสเตอร์สวิตช์ด้านในที่เชื่อมระหว่างขาเอาต์พุตฝั่งขวาพังช็อตทะลุลงหาขา 8 ({GND}) ฝั่งซ้ายเรียบร้อยแล้วครับ
วิธีตั้งเข็มมิเตอร์ ก่อนเช็คครับ
ให้เอาสายดำกับสายแดง มาจี้โดนใส่กัน แล้วให้ตั้งย่าน rx10 k แบบในรูป แล้วดูเข็มถ้าไม่ดีดถึงเลขศูนย์
ให้ หมุนค่าความต้านทาน ให้เข็มอยู่ที่เลขศูนย์
แล้วลองวัดดูครับ
ถ้าตัวนี้ช็อตทะลุเสร็จเลย ต้องหาอะไรมาเปลี่ยน mcu เสีย บางที ai ก็ช่วยผมไล่วงจรได้ไวยิ่งขึ้นและ ทำให้ชีวิตง่ายขึ้นจริงๆ
วิธีเช็คบอร์ดเครื่องซักผ้า Samsung อาการน้ำไม่จ่าย
ในรูปจะเห็นว่าโซลินอยู่วาล์ว ของเครื่องนี้มีอาการเสีย ไม่จ่ายน้ำ อยู่ตรงนี้จะมีไฟที่ไขควงออกมา ซึ่งตรงนี้เป็นคอยทองแดงก็ไม่แปลกใจ ถอดเอามาเช็คแล้วจั๊มไฟ 220vac ใส่ก็ปกติ บางรุ่นก็จะเป็นไฟ 12 vdc
แต่ถ้าสลับที่ ขั้วปลั๊ก ไฟที่ไขควงก็จะหายไป
ตัวนี้วิธีการเช็คใช้ไฟ 220 จั้มตรง ว่ามันมีการทำงานมั้ย บางรุ่นก็เป็น 12 โวลต์ก็ใช้อะแดปเตอร์ 12 โวลต์จ่ายก็ได้
ผมใช้หัวแร้ง แหกพลาสติกออกของด้านหลังตัวบอร์ด
เบื้องต้นผมลองเปลี่ยนไตรแอคดู
ผมใช้ไตรแอคตัวเล็กสามขาตัวใหม่ใส่เข้าไปแทน แต่อาการก็ยังเหมือนเดิม สังเกตว่ามีไฟมาจ่ายที่ขาเกด คือขา3 ของไตรแอค
ในเมื่อมันเป็นอาการเหมือนเดิม
ผมให้ ai ช่วยไล่ให้ ผมก็เลยทำตามสูตร
ครับ
🛠️ วิธีแก้ที่ 1: บังคับเปิดรีเลย์หลักด้วยมือ (Manual Relay Bypass)
ในเมื่อรีเลย์ตัวนี้ใช้ไฟ AC 220V ในการสั่งงาน และมันไม่ยอมทำงาน (ไม่ดังคลิก) เราสามารถทำการ "จั๊มป์สะพานไฟข้ามขั้วรีเลย์" เพื่อบังคับให้ไฟระบบใหญ่จ่ายไปรอที่วาล์วน้ำก่อนชั่วคราว เพื่อดูว่าหน้างานส่วนอื่นปกติไหม
1. ดึงปลั๊กไฟเครื่องซักผ้าออกก่อน
2. พลิกดูใต้บอร์ดตรง ขั้วหน้าสัมผัส (Contact) ของรีเลย์สีฟ้า (ไม่ใช่ขั้วคอยล์นะครับ ให้ดูขั้วที่เป็นสะพานไฟเข้า-ออก)
3. ใช้สายไฟเส้นหนาปานกลางบัดกรี เชื่อมสะพานไฟ (จั๊มป์ตรง) ระหว่างขาหน้าสัมผัสทั้งสองเข้าหากัน 4. ผลลัพธ์: การทำแบบนี้จะเท่ากับเราสั่งให้รีเลย์ทำงานค้างตลอดเวลา ไฟฝั่ง Line (Common) จะวิ่งไปรอที่อุปกรณ์ทุกตัวทันที
4. ขั้นตอนเทส: เสียบปลั๊กเครื่องซักผ้า เปิดเครื่อง กด Start แร้วดูว่าไตรแอกตัวใหม่ (BCR08A) ที่เราเปลี่ยน สามารถสั่งเปิดวาล์วน้ำได้ไหม?
ถ้าน้ำไหลเข้าเครื่อง: แสดงว่าไตรแอกและลายปริ้นท์ที่คุณทำไว้ทำงานได้ปกติ แต่ระบบสั่งงานรีเลย์ (เซนเซอร์/ไอซีดรายเวอร์) มีปัญหาจริง
ถ้าน้ำยังเงียบสนิท: แสดงว่าระบบยังล็อกที่ขาเกท (Gate) ของไตรแอกด้วยเช่นกันครับ
🛠️ วิธีแก้ที่ 2: ไล่เช็กและสะกิดไฟเทสขาเกท (Triac Gate Test)
ถ้าจั๊มป์รีเลย์ตามวิธีที่ 1 แล้ว แต่น้ำยังไม่จ่าย แสดงว่าสมองกลยังไม่ยอมส่งไฟกระตุ้นมาที่ขา 3 (Gate) ของไตรแอกด้วย ให้เราลองทำการ กระตุ้นขาเกทสดๆ เพื่อเช็กว่าไตรแอกและวาล์วน้ำครบวงจรไหม
เนื่องจากบอร์ดรุ่นนี้ใช้รีเลย์ AC 220V ขาเกทของไตรแอกมักจะรับไฟลบ (GND) หรือไฟบวกจิ๋วเพื่อเปิดวาล์ว
1. ให้ลองใช้มัลติมิเตอร์ตั้งย่าน วัดความต่อเนื่อง วัดจากขา 3 (Gate) ของ BCR08A ย้อนกลับไปหาตัวต้านทานชิป (101 หรือ 221) ว่ามีจุดไหนบัดกรีไม่สนิทหรือลายปริ้นท์ขาดไหม
2. หากลายปริ้นท์ไม่ขาด ช่างสามารถทดลองใช้ R ค่าประมาณ 100\,\Omega ถึง 220\,\Omega แบบมีขา ต่อไฟจากฝั่งไฟเลี้ยงระบบต่ำ (มาแตะกระตุ้นที่ขา Gate สั้นๆ 1 วินาที) เพื่อดูว่าไตรแอกเปิดวาล์วน้ำได้ไหม
ผลปรากฏว่า เมื่อจั๊มขารีเลย์เหมือนในรูปที่เป็นสายสีดำ เมื่อเสียบปลั๊กเข้าไป สวิตช์จ่ายน้ำทำงานได้ปกติและมีน้ำไหลออก
Ai สรุปให้ ให้ไปไล่เช็คไอซีไดร์ เจอว่ามันเสียจริงๆ
วิธีการดูเทียบกับหน้างานจริง (ดูตามรูปบอร์ดของช่าง):
ฝั่งซ้ายมือ (ขา 1 - 8): ฝั่งนี้จะรับสเต็ปคำสั่งแรงดันไฟต่ำมาจากสมองกล (MCU) โดย ขา 8 (ซ้ายล่างสุด) จะเป็นขาที่เชื่อมเข้ากับสายกราวด์ร่วม ({GND}) ของบอร์ด ซึ่งช่างได้เอาสายมิเตอร์สีดำจิ้มแช่ไว้จุดนี้ถูกวิธีแล้วครับ
ฝั่งขวามือ (ขา 9 - 16): ฝั่งนี้คือ ฝั่งสวิตช์ขาออก (Output) ที่วิ่งไปคุมอุปกรณ์ต่างๆ ขาฝั่งนี้แหละครับที่ช่างจิ้มสุ่มเช็กแล้วเข็มมิเตอร์ดีดขึ้นสุด (0\,\Omega) แสดงว่าโครงสร้างทรานซิสเตอร์สวิตช์ด้านในที่เชื่อมระหว่างขาเอาต์พุตฝั่งขวาพังช็อตทะลุลงหาขา 8 ({GND}) ฝั่งซ้ายเรียบร้อยแล้วครับ
วิธีตั้งเข็มมิเตอร์ ก่อนเช็คครับ
ให้เอาสายดำกับสายแดง มาจี้โดนใส่กัน แล้วให้ตั้งย่าน rx10 k แบบในรูป แล้วดูเข็มถ้าไม่ดีดถึงเลขศูนย์
ให้ หมุนค่าความต้านทาน ให้เข็มอยู่ที่เลขศูนย์
แล้วลองวัดดูครับ
ถ้าตัวนี้ช็อตทะลุเสร็จเลย ต้องหาอะไรมาเปลี่ยน mcu เสีย บางที ai ก็ช่วยผมไล่วงจรได้ไวยิ่งขึ้นและ ทำให้ชีวิตง่ายขึ้นจริงๆ