หลายคนเวลาถามเรื่องส่วนสูง มักจะมีคนตอบด้วยสูตร Mid-Parental Height หรือสูตรคำนวณส่วนสูงจากพ่อแม่ ซึ่งเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ในระดับหนึ่ง แต่หลายครั้งก็ถูกเข้าใจผิดว่าเป็น "ขีดจำกัด" ของส่วนสูง ทั้งที่จริงแล้วมันเป็นเพียงค่าเฉลี่ยทางสถิติ
สิ่งหนึ่งที่มักไม่ค่อยถูกพูดถึงคือปรากฏการณ์ที่เรียกว่า Secular Growth Trend หรือแนวโน้มที่คนรุ่นใหม่มีส่วนสูงเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับคนรุ่นก่อนหน้า
ในหลายประเทศ ช่วงศตวรรษที่ 20 ถึงต้นศตวรรษที่ 21 เด็กและวัยรุ่นมีแนวโน้มสูงกว่าพ่อแม่และปู่ย่าตายายอย่างเห็นได้ชัด สาเหตุหลักไม่ได้มาจากการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม เพราะยีนของประชากรไม่ได้เปลี่ยนเร็วขนาดนั้น แต่เป็นผลจากการเข้าถึงโภชนาการที่ดีขึ้น การดูแลสุขภาพที่ดีขึ้น การลดภาระจากโรคติดเชื้อในวัยเด็ก และคุณภาพชีวิตโดยรวมที่ดีขึ้น
ด้วยเหตุนี้ เราจึงพบคนจำนวนไม่น้อยที่มีส่วนสูงมากกว่าที่สูตร Mid-Parental Height คาดการณ์ไว้ โดยเฉพาะในประเทศที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วในด้านสาธารณสุขและโภชนาการ
อย่างไรก็ตาม Secular Growth Trend ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะสูงกว่าพ่อแม่เสมอ หรือทุกคนจะสามารถเพิ่มส่วนสูงได้อย่างไร้ขีดจำกัด พันธุกรรมยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการกำหนดกรอบของการเติบโต แต่สิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตสามารถส่งผลต่อการที่บุคคลจะเข้าใกล้ศักยภาพทางพันธุกรรมของตนได้มากน้อยเพียงใด
ดังนั้น เมื่อมีคนถามว่า "พ่อแม่สูงเท่านี้ ผมจะสูงได้เท่าไร" คำตอบที่ถูกต้องที่สุดไม่ใช่ตัวเลขจากสูตร แต่เป็นการมองทั้งพันธุกรรม ภาวะโภชนาการ สุขภาพ การนอนหลับ การออกกำลังกาย และบริบทของคนรุ่นปัจจุบันร่วมกัน (แล้วก็ Growth plates, XD)
สูตรคำนวณสามารถให้จุดเริ่มต้นของการคาดการณ์ได้ แต่ไม่ควรถูกมองว่าเป็นคำตัดสินสุดท้ายของศักยภาพในการเติบโตของใครคนหนึ่งโดยเฉพาะในยุคสมัยนี้ที่ทุกคนนั้นสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ ข้อมูลที่ผิดก็สามารถแพร่กระจายได้ง่าย ทำให้เกิดความเข้าใจผิดในเรื่องการเจริญเติบโตอยู่บ่อย
ส่วนตัวผมรู้สึกว่าข้อมูลเกี่ยวกับอะไรอย่างงี้ควรหาได้ง่ายมากกว่านี้ เช่นตามหนังสือสุขศึกษาของนักเรียน ควรเขียนกล่าวบอกเรื่อง Puberty, ETC ให้มากกว่านี้จริงๆ โดยที่เราไม่ต้องไปเรียนสายเฉพาะเพื่อที่จะรู้อะไรอย่างนี้
อีกเรื่องหนึ่งที่คนมักเข้าใจผิดคือการใช้อายุเป็นตัวบอกว่าควรสูงเท่าไร ทั้งที่ในความเป็นจริง คือระดับในวัยเจริญพันธุ์ (Puberty) มีผลต่อการเติบโตมากกว่าอายุเพียงอย่างเดียว อย่าไปพูดเลยนะครับว่าโตแล้วทำไมเตี้ยจัง เพราะข้อสรุปแบบนั้นไม่ได้สอดคล้องกับความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการเจริญเติบโตของมนุษย์มากนัก เนื่องจากอายุและระดับการพัฒนาทางชีวภาพไม่ใช่สิ่งเดียวกัน
จะมีช่วงที่เรียกว่า Growth Spurt หรือช่วงที่ส่วนสูงเพิ่มขึ้นเร็วที่สุดในชีวิต โดยมักเกิดในช่วงกลางของวัยเจริญพันธุ์ หลังจากนั้นอัตราการเติบโตจะค่อย ๆ ลดลงเรื่อย ๆ จนกระทั่งแผ่นการเจริญเติบโต (Growth Plates) ปิด
นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเด็กอายุเท่ากันสองคนอาจสูงต่างกันมากได้ บางคนอาจเพิ่งเริ่มเข้าสู่วัยรุ่น ขณะที่อีกคนอาจผ่านช่วงโตพุ่งไปแล้ว
สิวก็เป็นหนึ่งในสัญญาณที่พบได้บ่อยในช่วงวัยเจริญพันธุ์ เนื่องจากระดับฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงไป แต่การมีสิวหรือไม่มีสิวไม่ได้สามารถใช้ทำนายส่วนสูงสุดท้ายหรือบอกได้อย่างแม่นยำว่าคน ๆ นั้นอยู่ในช่วงใดของการเจริญเติบโต
ดังนั้น เวลาพูดถึงส่วนสูง การดูเพียงอายุ สูตรคำนวณจากพ่อแม่ หรือสัญญาณภายนอกเพียงอย่างเดียว มักไม่เพียงพอ เพราะกระบวนการเติบโตของแต่ละคนมีความแตกต่างกันมากกว่าที่หลายคนคิด
ใครมีคำถามอะไรถามผมได้เลยนะครับ ผมไม่ถูกตลอดหรอกเอาไปเช็คก่อนก็จะดีด้วย ผมแค่อยากคุยเล่นเฉยๆ
ไปเรื่อย
สิ่งหนึ่งที่มักไม่ค่อยถูกพูดถึงคือปรากฏการณ์ที่เรียกว่า Secular Growth Trend หรือแนวโน้มที่คนรุ่นใหม่มีส่วนสูงเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับคนรุ่นก่อนหน้า
ในหลายประเทศ ช่วงศตวรรษที่ 20 ถึงต้นศตวรรษที่ 21 เด็กและวัยรุ่นมีแนวโน้มสูงกว่าพ่อแม่และปู่ย่าตายายอย่างเห็นได้ชัด สาเหตุหลักไม่ได้มาจากการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม เพราะยีนของประชากรไม่ได้เปลี่ยนเร็วขนาดนั้น แต่เป็นผลจากการเข้าถึงโภชนาการที่ดีขึ้น การดูแลสุขภาพที่ดีขึ้น การลดภาระจากโรคติดเชื้อในวัยเด็ก และคุณภาพชีวิตโดยรวมที่ดีขึ้น
ด้วยเหตุนี้ เราจึงพบคนจำนวนไม่น้อยที่มีส่วนสูงมากกว่าที่สูตร Mid-Parental Height คาดการณ์ไว้ โดยเฉพาะในประเทศที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วในด้านสาธารณสุขและโภชนาการ
อย่างไรก็ตาม Secular Growth Trend ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะสูงกว่าพ่อแม่เสมอ หรือทุกคนจะสามารถเพิ่มส่วนสูงได้อย่างไร้ขีดจำกัด พันธุกรรมยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการกำหนดกรอบของการเติบโต แต่สิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตสามารถส่งผลต่อการที่บุคคลจะเข้าใกล้ศักยภาพทางพันธุกรรมของตนได้มากน้อยเพียงใด
ดังนั้น เมื่อมีคนถามว่า "พ่อแม่สูงเท่านี้ ผมจะสูงได้เท่าไร" คำตอบที่ถูกต้องที่สุดไม่ใช่ตัวเลขจากสูตร แต่เป็นการมองทั้งพันธุกรรม ภาวะโภชนาการ สุขภาพ การนอนหลับ การออกกำลังกาย และบริบทของคนรุ่นปัจจุบันร่วมกัน (แล้วก็ Growth plates, XD)
สูตรคำนวณสามารถให้จุดเริ่มต้นของการคาดการณ์ได้ แต่ไม่ควรถูกมองว่าเป็นคำตัดสินสุดท้ายของศักยภาพในการเติบโตของใครคนหนึ่งโดยเฉพาะในยุคสมัยนี้ที่ทุกคนนั้นสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ ข้อมูลที่ผิดก็สามารถแพร่กระจายได้ง่าย ทำให้เกิดความเข้าใจผิดในเรื่องการเจริญเติบโตอยู่บ่อย
ส่วนตัวผมรู้สึกว่าข้อมูลเกี่ยวกับอะไรอย่างงี้ควรหาได้ง่ายมากกว่านี้ เช่นตามหนังสือสุขศึกษาของนักเรียน ควรเขียนกล่าวบอกเรื่อง Puberty, ETC ให้มากกว่านี้จริงๆ โดยที่เราไม่ต้องไปเรียนสายเฉพาะเพื่อที่จะรู้อะไรอย่างนี้
อีกเรื่องหนึ่งที่คนมักเข้าใจผิดคือการใช้อายุเป็นตัวบอกว่าควรสูงเท่าไร ทั้งที่ในความเป็นจริง คือระดับในวัยเจริญพันธุ์ (Puberty) มีผลต่อการเติบโตมากกว่าอายุเพียงอย่างเดียว อย่าไปพูดเลยนะครับว่าโตแล้วทำไมเตี้ยจัง เพราะข้อสรุปแบบนั้นไม่ได้สอดคล้องกับความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการเจริญเติบโตของมนุษย์มากนัก เนื่องจากอายุและระดับการพัฒนาทางชีวภาพไม่ใช่สิ่งเดียวกัน
จะมีช่วงที่เรียกว่า Growth Spurt หรือช่วงที่ส่วนสูงเพิ่มขึ้นเร็วที่สุดในชีวิต โดยมักเกิดในช่วงกลางของวัยเจริญพันธุ์ หลังจากนั้นอัตราการเติบโตจะค่อย ๆ ลดลงเรื่อย ๆ จนกระทั่งแผ่นการเจริญเติบโต (Growth Plates) ปิด
นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเด็กอายุเท่ากันสองคนอาจสูงต่างกันมากได้ บางคนอาจเพิ่งเริ่มเข้าสู่วัยรุ่น ขณะที่อีกคนอาจผ่านช่วงโตพุ่งไปแล้ว
สิวก็เป็นหนึ่งในสัญญาณที่พบได้บ่อยในช่วงวัยเจริญพันธุ์ เนื่องจากระดับฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงไป แต่การมีสิวหรือไม่มีสิวไม่ได้สามารถใช้ทำนายส่วนสูงสุดท้ายหรือบอกได้อย่างแม่นยำว่าคน ๆ นั้นอยู่ในช่วงใดของการเจริญเติบโต
ดังนั้น เวลาพูดถึงส่วนสูง การดูเพียงอายุ สูตรคำนวณจากพ่อแม่ หรือสัญญาณภายนอกเพียงอย่างเดียว มักไม่เพียงพอ เพราะกระบวนการเติบโตของแต่ละคนมีความแตกต่างกันมากกว่าที่หลายคนคิด
ใครมีคำถามอะไรถามผมได้เลยนะครับ ผมไม่ถูกตลอดหรอกเอาไปเช็คก่อนก็จะดีด้วย ผมแค่อยากคุยเล่นเฉยๆ