กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ณ เมืองเล็กแห่งหนึ่งในญี่ปุ่นยุคโบราณ พระอาจารย์บันซัน พระเซนผู้มักเดินทางอย่างเงียบงันเพื่อฝึกจิต ไม่ได้มุ่งหน้าไปยังวัดหรือเขาในวันนี้ หากแต่เดินลัดเลาะเข้าสู่ตลาดกลางเมือง
ตลาดยามเช้าเต็มไปด้วยเสียงพูดจาต่อรอง กลิ่นอาหารสด และผู้คนที่เดินสวนกันไปมา พระอาจารย์บันซันไม่ได้มองหาอะไรเป็นพิเศษ เพียงเดินไปอย่างสงบ ราวกับก้าวเท้าและลมหายใจเป็นสิ่งเดียวกัน
เสียงเรียกจากแผงผัก เสียงมีดแล่ปลาดังจากร้านริมทาง เสียงหัวเราะของแม่ค้าและเด็กวิ่งเล่น ทั้งหมดไหลผ่านเขาเหมือนสายลมที่ไม่ติดกับต้นไม้
ขณะพระอาจารย์บันซันเดินผ่านร้านขายเนื้อร้านหนึ่ง เขาหยุดลงโดยไม่ตั้งใจ ไม่ใช่เพราะกลิ่น หรือรูปลักษณ์ของเนื้อ แต่เพราะคำพูดประโยคหนึ่งที่ได้ยินจากลูกค้าขาประจำผู้หนึ่ง
“ขอชิ้นที่ดีที่สุดของเจ้าสักหนึ่งเถอะ” ลูกค้าพูดพลางมองไปยังแผงเนื้อที่แขวนเรียงราย
คนขายเนื้อที่กำลังลับมีดอยู่นั้น ยิ้มบาง ๆ แล้วตอบอย่างมั่นใจ
“ทุกชิ้นในร้านของข้า… ล้วนเป็นชิ้นที่ดีที่สุด ไม่มีชิ้นใดไม่ดี”
คำตอบนั้นหลุดออกมาโดยไม่มีความหมายพิเศษใดจากคนพูด แต่กลับเหมือนสายฟ้าฟาดลงกลางอกของพระอาจารย์บันซัน เงียบ ง่าย และไม่ต้องการคำอธิบาย
และแล้ว เมื่อได้ยินคำว่า “ไม่มีชิ้นใดไม่ดี” พระอาจารย์บันซันก็หยุดนิ่งกลางตลาด คำนั้นหนักอึ้งทำให้เขาฉุกคิดอะไรบางอย่าง
เขาไม่ได้ขยับ ไม่ได้เอ่ยอะไร เพียงเงยหน้าขึ้นเล็กน้อย ราวกับสายลมเย็นบางเบาได้พัดผ่านความคิดสุดท้ายของเขาไปแล้ว
ทุกอย่างรอบตัวเขายังเป็นเหมือนเดิม เด็กยังคงหัวเราะ พ่อค้ายังคงขายของ ผู้คนยังเดินสวนกันไปมา แต่ในดวงตาของพระอาจารย์บันซัน มีเพียงความเงียบ ไม่มีเสียงสับเนื้อ ไม่มีเสียงผู้คน มีเพียงเสียงในใจที่หยุดลงดั่งน้ำใสไร้ระลอก
พระอาจารย์บันซันไม่ได้เดินเข้าไปซื้อของ ไม่ได้พูดกับคนขาย หรือกลับไปถามว่า “เจ้าหมายความว่าอย่างไร” เพราะไม่จำเป็นอีกต่อไป
เขาเพียงก้าวเท้าอย่างสงบ เดินออกจากตลาดด้วยจิตที่เปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง
คำพูดธรรมดาในร้านขายเนื้อ ได้ทำลายการแสวงหา ความแบ่งแยก และความรู้สึกว่าบางสิ่ง “ดีกว่า” หรือ “แย่กว่า” ที่เขาเฝ้าหาคำตอบมาตลอดชีวิต เขารู้ในขณะนั้นเองว่า ธรรมะอยู่ตรงนั้นเสมอ ในเสียงเรียกขาย ในเนื้อทุกชิ้น ในทุกลมหายใจที่เขาเคยมองข้ามไป
เพราะในโลกที่ไม่มีอะไรด้อยค่าเลย ทุกสิ่ง… ก็กลายเป็นสิ่งที่ดีที่สุดโดยไม่ต้องเลือกอีกต่อไป
*** (นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า เมื่อเราเลิกเปรียบเทียบ เลิกแบ่งแยก เลิกมองหา “สิ่งที่ดีที่สุด” นอกตัว เราจะเริ่มเห็นว่าทุกสิ่งที่อยู่ตรงหน้าล้วนเพียงพอและงดงามในแบบของมันเอง
“ธรรมะในความธรรมดา” ธรรมชาติของความจริง ไม่เคยมีสิ่งใดด้อยค่าเลย มีเพียงความคิดเราเท่านั้น ที่ทำให้มันดูไม่ดีพอ และเมื่อจิตหยุดตัดสิน ทุกสิ่ง… ก็ดีพออย่างที่มันเป็นอยู่แล้ว
คำว่า “ดีที่สุด” ในเซน ไม่ได้หมายถึงการอยู่เหนือสิ่งอื่น แต่หมายถึง การมองเห็นความสมบูรณ์ในสิ่งที่เป็นอยู่ โดยไม่ต้องเปรียบเทียบกับอะไรอีกเลย)
ธรรมชาติสรรพสิ่งแท้ ..... สมบูรณ์
เลิกเปรียบเทียบตีมูล- ..... ค่าให้
ดีแย่ทุกขณะ,กูล ..... ชีพยิ่ง
ทุกสิ่งดีสุดไซร้ ..... พินิจให้ปล่อยวาง.
Kitaro - Flight
🤍🤍🤍 นิทานเซน: ทุกสิ่งดีที่สุด 🤍🤍🤍