ผมเคยอ่านกระทู้ ที่บอกว่า คนอายุมากแล้ว ไม่สามารถ ทำวิปัสสนาให้บรรลุธรรมได้  วันนี้ขอแสดงความคิดเห็นนิดหน่อยครับ

       การศึกษา  และปฏิบัติธรรม ในแนววิปัสสนา คนส่วนใหญ่ที่ผมสัมผัสมามักจะเริ่มกันประมาณสัก อายุ 50 ปี บวกลบนิดหน่อย ประมาณนั้น แต่ถ้าอายุมากๆสัก  65 ขึ้นไปแล้ว ถ้าไม่เคยสนใจมาก่อน ก็ยากอยู่ ที่จะเกลี่ยกล่อมให้สนใจทำ
          เรามาวิเคราะห์กัน  คนอายุ ที่เกิน 60ปี นั้น จะเท่าไหร่ก็ตาม เรามาเปรียบเทียบกำการฝึกขับรถยนต์  ถ้าเราเป็นผู้ฝึกสอนคิดว่า จะสามารถฝึกได้จากคนอายุประมาณไหน ให้สามารถขับได้  ผมว่า ถ้าไม่เกิน 70 และมีความตั้งใจสูง มีความเพียร และสุขภาพทางสมองไม่เสื่อม เกินไป คิดว่า นำมาหัดขับได้อยู่   แต่ถ้าเกิน 70 ก็คงยากอยู่ 
         คนที่เคยศึกษาการทำวิปัสสนา มาตั้งแต่อายุ 50 กว่าๆ  ฝึกจนทำเป็นอย่างนี้ อายุมากก็ไม่น่าจะมีปัญหา  เหมือนคนขับรถเป็นถึงจะแก่ก็ไม่มีปัญหาเพียงแต่ขับช้าลง
         ต่อมาถ้าหวังผลว่าวิปัสสนาแล้วได้บรรลุธรรม นั้น ก็มีหลายปัจจัย  อันแรกๆ ก็คือแนวทาง วิธีปฏิบัติถูกต้องหรือไม่  มีความมุ่งมั่น มากน้อยแค่ไหน ถ้าหลักการและวิธีทำถูกต้อง  และได้ฝึกมาจนทำเป็น  แล้วคนแก่ก็มีสิทธิ บรรลุธรรมได้
         การทำวิปัสสนา หลักการ มีอยู่ว่า การภาวนาให้เกิดสติ จนสติคงที่ จนเป็นจิตตั้งหมั้น (จิตเป็นสมาธิ)  และพร้อมกันนั้น ต้องมีสัมปชัญญะอย่างต่อเนื่อง  ควบคู่กันไปพร้อมกัน จนเกิดญาณ  (ญาณเกิดจากสัมปชัญญะต่อเนื่อง)  ต่อมา ก็น้อมจิต ในขณะที่ สติและสัมปชัญญะ เกิดขึ้นอยู่ตลอด
การน้อมจิต  คือการอับโหลด ข้อมูลในจิต ไปยัง  ตัวญาณ   เมื่อญาณได้ข้อมูลว่า โอ นี้จิตไม่ใช่เรา ไม่มีเราในจิต  ก็เกิดวิชชา ละสักกายะทิฏฐิ  เรียกว่า ได้บรรลุธรรม-ขั้นแรก เป็นต้น
            การอับโหลดข้อมูลจากจิต ไปยังญาณ ก็ต้องเกิดขึ้นขณะที่ญาณตื่นตัวรับรู้
            การภาวนาของคนแก่ ถ้าใครก็ตามที่ยังอายุไม่เกิน 60 แนะนำให้ไปฝึกทำให้เป็น เผื่อ อายุมากแล้วมาฝึกจะยาก ส่วนคนที่เกิน 60 ก็อย่าเสียกำลังใจ  ถ้าท่านศรัทธา ท่านย่อมมีวิริยะ  มีคนกล่าวว่า ถึงเราจะทำไม่สำเร็จ  ความพยายามของเรา ก็ยังเป็นสัมมาวิริยะ  เป็นอานิสงค์แห่งการหลุดพ้น ข้ามภพข้ามชาติ
      ถ้ามีความคิดเห็นอย่างไรก็เชิญคอมเม้นครับ
ขอบคุณครับ