กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ใต้เงาไม้ใหญ่ในวัดเอ็งกะคุ เมืองคามาคุระ มีภิกษุณีรูปหนึ่งชื่อว่าชีโยโนะนั่งขัดสมาธิอย่างสงบนิ่ง แสงจันทร์ลอดผ่านพุ่มไม้ตกกระทบลงบนผิวถังไม้เก่าที่อยู่ข้างเธอ รอยปริของไม้ไผ่ที่รัดก้นถังเริ่มเผยให้เห็นรอยร้าวที่ใกล้จะหลุดลุ่ย
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ชีโยโนะศึกษาธรรมกับพระอาจารย์บุคโค เธอเฝ้าภาวนา ทำสมาธิ เดินจงกรม แต่มักรู้สึกว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้นในใจเธอเลย ไม่มีความสงบที่แท้จริง ไม่มีความรู้แจ้งอย่างที่ท่านอาจารย์เคยกล่าวไว้
“ทำไมจึงเงียบเกินไปเช่นนี้… หรือใจข้ายังไม่พอ?” เธอมักถามตนเองยามค่ำคืน แต่ก็ยังคงตั้งใจฝึกไม่ลดละ
คืนหนึ่ง แสงจันทร์สาดส่องทั่วลานวัด บรรยากาศเงียบงัน ชีโยโนะก้าวออกจากกุฏิเล็ก ๆ พร้อมกับถังไม้เก่าใบหนึ่งซึ่งใช้ตักน้ำจากบ่อน้ำประจำวัด เธอก้มหน้าลงเพื่อตักน้ำเช่นเคย ขณะเดินกลับ ถังไม้ในมือส่งเสียงแผ่วเบาราวกับเตือนถึงความเก่าและเสื่อมสภาพ แล้วในจังหวะที่ไม่มีใครคาดคิด..
“แคร่ก!”
สายไม้ไผ่ที่รัดก้นถังแตกออก น้ำในถังพลันร่วงหล่นหมดสิ้น แสงจันทร์ที่เคยสะท้อนอยู่ในน้ำก็หายวับไปในพริบตา
ชีโยโนะยืนนิ่ง… แล้วจู่ ๆ ก็ดั่งโลกทั้งใบหยุดเคลื่อนไหว ในขณะนั้น เธอตื่นรู้และบรรลุธรรม
เธอยืนอยู่ใต้แสงจันทร์นานนับนาที… ดวงใจเบาสบายราวถูกยกภูเขาออกจากอก ไม่มีความอึดอัด ไม่มีคำถาม ไม่มีแม้แต่ความต้องการที่จะรู้แจ้งอีกต่อไป
“ข้าไม่ต้องคว้าอะไรอีกแล้ว… ทุกสิ่งเป็นเช่นที่มันเป็น”
ขณะที่หยดน้ำสุดท้ายซึมลงบนพื้นดิน เงาจันทร์ที่เคยสั่นไหวในน้ำก็ไม่เหลือร่องรอยใด ชีโยโนะถอนลมหายใจเบา ๆ แล้วค่อย ๆ ทรุดนั่งลงกับพื้น เธอหลับตา ไม่ใช่เพื่อหลีกหนี… แต่เพื่อเห็นความจริงจากภายใน
เช้าวันรุ่งขึ้น ภิกษุณีชีโยโนะ นำบทกวีที่แต่งขึ้นจากเหตุการณ์เมื่อคืนไปมอบให้พระอาจารย์บุคโค
พระอาจารย์รับกระดาษด้วยสีหน้านิ่งเงียบ พลันเมื่ออ่านจบ ท่านก็ยิ้มอย่างอ่อนโยน
บนแผ่นกระดาษ เขียนไว้ว่า:
“ข้าพยายามประคองถังเก่าด้วยสารพัดวิธี
เพราะสายไม้ไผ่นั้นเริ่มผุพังและใกล้ขาด
จนในที่สุดก้นถังร่วงหล่น
ไม่มีน้ำหลงเหลือในถัง
ไม่มีจันทร์ในน้ำอีกต่อไป”
*** (นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า การปล่อยวางไม่ใช่การยอมแพ้ แต่คือการยอมรับความจริงของสิ่งที่เปลี่ยนแปลงและไม่จีรัง เมื่อเราหยุดดิ้นรน หยุดพยายามยึดสิ่งที่หลุดร่วง เมื่อนั้นจึงจะเห็นความว่างอย่างแท้จริง และใจจะได้เป็นอิสระจากพันธนาการทั้งปวง)
ไม่มีน้ำย่อมไร้ ..... เงาจันทร์
ถังเก่าไม้ผุครัน ..... แตกก้น
น้ำร่วงหล่นพื้นพลัน ..... สิ้นหมด
นิ่งจรดจิตว่างพ้น ..... ตื่นรู้บรรลุธรรม.
Kitaro - Mizu Ni Inori Te
Kitaro - Reflection Of The Moon
🤍🤍🤍 นิทานเซน: ไม่มีน้ำ ไม่มีจันทร์ 🤍🤍🤍
เพราะสายไม้ไผ่นั้นเริ่มผุพังและใกล้ขาด
จนในที่สุดก้นถังร่วงหล่น
ไม่มีน้ำหลงเหลือในถัง
ไม่มีจันทร์ในน้ำอีกต่อไป”