ชาย 49 ปี ทำงานหนักจนไม่มีเวลาดูแลตัวเองเลย และพอจะมีวันที่ดีบ้าง ก็ถูกพรากไปเพราะภัยเงียงจากความดันสูง ภัยที่ทำให้ส่วนที่สำคัญที่สุดอย่างก้านสมองท่วมไปด้วยเลือด
.
อย่างที่เพจเคยย้ำเสมอว่า ความดันสูงมันเงียบมาก
และเป็นโรคอันดับต้นๆ ที่คนไข้ไม่ค่อยให้ความสำคัญ
ทำให้การหยุดยาเอง และไม่เปลี่ยนพฤติกรรมเจอได้บ่อยมากค่ะ
ซึ่งหลายคนที่เป็นแบบนี้ก็เพราะงานที่หนักเกินไปค่ะ
.
ชาย 49 ปี มีความดันสูงเป็นมานานหลายปี กินยาบ้าง หยุดบ้าง และเนื่องจากงานยุ่งมาก จึงไม่มีเวลาออกกำลังกายเลย เครียดทีไรก็กินเยอะๆ ทดแทน ทำให้น้ำหนักขึ้นมาหลายโล จนอยู่ในสภาพอ้วน แถมยังนอนน้อย บางวันก็ดื่มสุราเพราะไม่รู้จะแก้เครียดยังไง จมกับกองงานทุกวัน
และวันที่ปัญหาสุขภาพที่ซ่อนไว้ก็ได้สำแดงออกมาค่ะ
วันนี้ตั้งใจจะพาแม่ไปกินข้าวร้านโปรด เป็นร้านที่แม่พูดถึงมาหลายเดือน แต่ลูกชายยุ่งตลอด จนไม่ได้พาไปสักที ในที่สุดวันนี้เขาก็มีเวลาว่างช่วงเย็นเสียที วันที่ไม่มี OT
.
ขณะกำลังจะขึ้นรถ แม่ของผู้ป่วยเล่าว่า เขาหยุดนิ่ง เอามือกุมหัวแล้โงนเงนไปมา แม่จึงรีบเข้าไปประคอง แต่ร่างทั้งร่าง “ทรุดฮวบ” ลงกับพื้นทันที ดีว่าหัวไม่กระแทกพื้น
คุณแม่รีบเขย่าตัวเรียกชื่อ แต่ลูกชายไม่ตอบไม่ลืมตา ไม่ขยับ รีบโทรเรียกรถพยาบาลทันที ซึ่งระหว่างรอรถรู้สึกลูกหายใจแปลกๆ
⸻
เมื่อรถพยาบาลมาถึง
▪️ ไม่รู้สึกตัว
▪️ หายใจผิดจังหวะ
▪️ ตัวเย็นลง
▪️ ชีพจรเริ่มช้า
ความดัน: 240/130 mmHg
ชีพจร: 48 ครั้ง/นาที
ระดับความรู้สึกตัว: coma
ทีม EMS รีบให้ออกซิเจน
และรีบเร่งนำส่งห้องฉุกเฉินแบบฉุกเฉินสูงสุด
⸻
เมื่อถึงห้องฉุกเฉิน
แพทย์รีบรับตัวทันที
คนไข้ยังคงหมดสติ
ไม่ตอบสนองต่อเสียงเรียก
ไม่ตอบสนองต่อการกระตุ้นเจ็บ
ความดัน: 230/120 mmHg
ชีพจร: 42 ครั้ง/นาที
หายใจ: ช้าและผิดจังหวะ
.
แพทย์รีบตรวจระบบประสาทอย่างรวดเร็ว
รูม่านตาทั้งสองข้าง “เล็กมาก” (pinpoint pupil)
และตอบสนองต่อแสงได้น้อยมาก
แสดงว่าระบบประสาท sympathetic ที่คอยขยายรูม่านตา
ถูกวงจรโดยสมบูรณ์ ร่วมกับกระตุ้นให้วงจรหรี่รูม่านตา
(Pupillary light reflex) เกิดแบบรุนแรง
ซึ่งลักษณะนี้มักพบในเลือดออกก้านสมองส่วน Pons
นี่เป็นลักษณะที่พบได้บ่อยในเลือดออกบริเวณ pons
เพราะมันรบกวนเส้นทางประสาทที่ควบคุมรูม่านตา
.
เมื่อกระตุ้นความเจ็บปวด
แขนขามีลักษณะเหยียดเกร็งผิดปกติ
(decerebrate posturing)
แสดงว่าระบบที่คุมการงอแขน (Red nucleus)
ที่อยู่ที่ก้านสมองส่วน midbrain ก็ไม่สามารถลงมาช่วยได้
นั่นยิ่งระบุว่าจุดที่มีปัญหาน่าจะต่ำกว่านั้น เช่น Pons
⸻
หลังจากใช้เวลาตรวจระดับวินาที
แพทย์เปิดระบบ Stroke fast tract
ระหว่างนั้นได้รีบให้การรักษาเบื้องต้น
1️⃣ ใส่ท่อช่วยหายใจ (intubation)
เพื่อคุมทางเดินหายใจ และป้องกันการหยุดหายใจเฉียบพลัน
2️⃣ ให้ยาลดความดันแบบฉีด เป้าหมายคือหยุดไม่ให้เลือดออกขยายเพิ่ม แต่ต้องไม่ลดมากจนเกินไป เพราะตอนนี้สมองเปิดไม้ตๅยชื่อ Cushing reflex พยายามเพิ่มเลือดไปเลี้ยงตัวเองอยู่
และการรักษาอื่นๆ
.
ผล CT scanมีก้อนเลือดขนาดใหญ่
อยู่กลางก้านสมองบริเวณ pons
ซึ่งเป็นก้านสมองส่วนที่สำคัญมาก
มีเส้นทางการเคลื่อนไหว/การรับรู้
การกลอกตา ศูนย์สร้างสติ ศูนย์หายใจ
และอีกมากมาย
ซึ่งตำแหน่งเลือดออกนี้ ก็เป็นหนึ่งในตำแหน่งยอดฮิตของคนความดันสูงค่ะ เพราะเป็นจุดที่หลอดเลือดเล็กๆ เสี่ยงโดนความดันทำลายเรื้อรังจนโป่งพองเป็นกระเปาะเล็กๆ (Charcot-Bouchard aneurysm) ที่พร้อมแตกวันนึง แบบเคสนี้ค่ะ
⸻
ปรับชีวิตตั้งแต่วันนี้ค่ะ:
✅ คุมอาหาร อย่ากินพลังงานเกิน
✅ จำกัดโซเดียมไม่ควรกินเยอะเกิน
✅ ลดน้ำหนักในกรณีอ้วน
✅ เพิ่มไฟเบอร์ช่วยปรับสมดุลแบคทีเรียในลำไส้
✅ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
แม้ขณะออกจะมีความดันเพิ่มเล็กน้อย แต่หลังออกสามารถลดความดันได้ ซึ่งตามคำแนะนำของ WHO การออกกำลังกายเป็นสิ่งที่ต้องทำ (Class recommendation IA) และทำได้มั้งความดันสูงทั้งระดับ 1 และ 2 เลย ยกเว้นในรายที่สูงอย่างควบคุมไม่ได้ หรือเริ่มมีอาการ
✅ กรณีออกกำลังแบบเสริมแรง เช่น ยกเวท ควรฝึกแบบไม่กลั้นหายใจ เพราะการกลั้นทำให้ช่วงกลั้นจะเผลอสร้างแรงดัน ทำให้หลังผ่อนแรง ความดันจะพุ่งได้
✅ นอนหลับให้พอ 6–9 ชม./คืน
😴 ถ้ามีอาการกรนหรือหยุดหายใจขณะหลับ ต้องรีบแก้ เพราะเพิ่มความดันได้
✅ ตรวจสุขภาพเป็นประจำ หากต้องกินยาแล้ว ต้องกินสม่ำเสมอ จนกว่าหมอจะปรับลดค่ะ
⏳ ป้องกันก่อนเกิดเหตุค่ะ
เพราะเวลาเกิดขึ้น มันดำเนินเร็วมาก
จนคนรอบตัวที่รักเราปรับตัวไม่ทันจริงๆ นะ
ปล. ภาพประกอบไม่ได้มาจากเคสนี้
https://www.facebook.com/share/p/1ciAs4Any2/
🧠💀 งานหนักไม่ทำให้ใครตาย คนพูดอาจจะไม่ใช่คนเลือดออกในก้านสมอง
.
อย่างที่เพจเคยย้ำเสมอว่า ความดันสูงมันเงียบมาก
และเป็นโรคอันดับต้นๆ ที่คนไข้ไม่ค่อยให้ความสำคัญ
ทำให้การหยุดยาเอง และไม่เปลี่ยนพฤติกรรมเจอได้บ่อยมากค่ะ
ซึ่งหลายคนที่เป็นแบบนี้ก็เพราะงานที่หนักเกินไปค่ะ
.
ชาย 49 ปี มีความดันสูงเป็นมานานหลายปี กินยาบ้าง หยุดบ้าง และเนื่องจากงานยุ่งมาก จึงไม่มีเวลาออกกำลังกายเลย เครียดทีไรก็กินเยอะๆ ทดแทน ทำให้น้ำหนักขึ้นมาหลายโล จนอยู่ในสภาพอ้วน แถมยังนอนน้อย บางวันก็ดื่มสุราเพราะไม่รู้จะแก้เครียดยังไง จมกับกองงานทุกวัน
และวันที่ปัญหาสุขภาพที่ซ่อนไว้ก็ได้สำแดงออกมาค่ะ
วันนี้ตั้งใจจะพาแม่ไปกินข้าวร้านโปรด เป็นร้านที่แม่พูดถึงมาหลายเดือน แต่ลูกชายยุ่งตลอด จนไม่ได้พาไปสักที ในที่สุดวันนี้เขาก็มีเวลาว่างช่วงเย็นเสียที วันที่ไม่มี OT
.
ขณะกำลังจะขึ้นรถ แม่ของผู้ป่วยเล่าว่า เขาหยุดนิ่ง เอามือกุมหัวแล้โงนเงนไปมา แม่จึงรีบเข้าไปประคอง แต่ร่างทั้งร่าง “ทรุดฮวบ” ลงกับพื้นทันที ดีว่าหัวไม่กระแทกพื้น
คุณแม่รีบเขย่าตัวเรียกชื่อ แต่ลูกชายไม่ตอบไม่ลืมตา ไม่ขยับ รีบโทรเรียกรถพยาบาลทันที ซึ่งระหว่างรอรถรู้สึกลูกหายใจแปลกๆ
⸻
เมื่อรถพยาบาลมาถึง
▪️ ไม่รู้สึกตัว
▪️ หายใจผิดจังหวะ
▪️ ตัวเย็นลง
▪️ ชีพจรเริ่มช้า
ความดัน: 240/130 mmHg
ชีพจร: 48 ครั้ง/นาที
ระดับความรู้สึกตัว: coma
ทีม EMS รีบให้ออกซิเจน
และรีบเร่งนำส่งห้องฉุกเฉินแบบฉุกเฉินสูงสุด
⸻
เมื่อถึงห้องฉุกเฉิน
แพทย์รีบรับตัวทันที
คนไข้ยังคงหมดสติ
ไม่ตอบสนองต่อเสียงเรียก
ไม่ตอบสนองต่อการกระตุ้นเจ็บ
ความดัน: 230/120 mmHg
ชีพจร: 42 ครั้ง/นาที
หายใจ: ช้าและผิดจังหวะ
.
แพทย์รีบตรวจระบบประสาทอย่างรวดเร็ว
รูม่านตาทั้งสองข้าง “เล็กมาก” (pinpoint pupil)
และตอบสนองต่อแสงได้น้อยมาก
แสดงว่าระบบประสาท sympathetic ที่คอยขยายรูม่านตา
ถูกวงจรโดยสมบูรณ์ ร่วมกับกระตุ้นให้วงจรหรี่รูม่านตา
(Pupillary light reflex) เกิดแบบรุนแรง
ซึ่งลักษณะนี้มักพบในเลือดออกก้านสมองส่วน Pons
นี่เป็นลักษณะที่พบได้บ่อยในเลือดออกบริเวณ pons
เพราะมันรบกวนเส้นทางประสาทที่ควบคุมรูม่านตา
.
เมื่อกระตุ้นความเจ็บปวด
แขนขามีลักษณะเหยียดเกร็งผิดปกติ
(decerebrate posturing)
แสดงว่าระบบที่คุมการงอแขน (Red nucleus)
ที่อยู่ที่ก้านสมองส่วน midbrain ก็ไม่สามารถลงมาช่วยได้
นั่นยิ่งระบุว่าจุดที่มีปัญหาน่าจะต่ำกว่านั้น เช่น Pons
⸻
หลังจากใช้เวลาตรวจระดับวินาที
แพทย์เปิดระบบ Stroke fast tract
ระหว่างนั้นได้รีบให้การรักษาเบื้องต้น
1️⃣ ใส่ท่อช่วยหายใจ (intubation)
เพื่อคุมทางเดินหายใจ และป้องกันการหยุดหายใจเฉียบพลัน
2️⃣ ให้ยาลดความดันแบบฉีด เป้าหมายคือหยุดไม่ให้เลือดออกขยายเพิ่ม แต่ต้องไม่ลดมากจนเกินไป เพราะตอนนี้สมองเปิดไม้ตๅยชื่อ Cushing reflex พยายามเพิ่มเลือดไปเลี้ยงตัวเองอยู่
และการรักษาอื่นๆ
.
ผล CT scanมีก้อนเลือดขนาดใหญ่
อยู่กลางก้านสมองบริเวณ pons
ซึ่งเป็นก้านสมองส่วนที่สำคัญมาก
มีเส้นทางการเคลื่อนไหว/การรับรู้
การกลอกตา ศูนย์สร้างสติ ศูนย์หายใจ
และอีกมากมาย
ซึ่งตำแหน่งเลือดออกนี้ ก็เป็นหนึ่งในตำแหน่งยอดฮิตของคนความดันสูงค่ะ เพราะเป็นจุดที่หลอดเลือดเล็กๆ เสี่ยงโดนความดันทำลายเรื้อรังจนโป่งพองเป็นกระเปาะเล็กๆ (Charcot-Bouchard aneurysm) ที่พร้อมแตกวันนึง แบบเคสนี้ค่ะ
⸻
ปรับชีวิตตั้งแต่วันนี้ค่ะ:
✅ คุมอาหาร อย่ากินพลังงานเกิน
✅ จำกัดโซเดียมไม่ควรกินเยอะเกิน
✅ ลดน้ำหนักในกรณีอ้วน
✅ เพิ่มไฟเบอร์ช่วยปรับสมดุลแบคทีเรียในลำไส้
✅ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
แม้ขณะออกจะมีความดันเพิ่มเล็กน้อย แต่หลังออกสามารถลดความดันได้ ซึ่งตามคำแนะนำของ WHO การออกกำลังกายเป็นสิ่งที่ต้องทำ (Class recommendation IA) และทำได้มั้งความดันสูงทั้งระดับ 1 และ 2 เลย ยกเว้นในรายที่สูงอย่างควบคุมไม่ได้ หรือเริ่มมีอาการ
✅ กรณีออกกำลังแบบเสริมแรง เช่น ยกเวท ควรฝึกแบบไม่กลั้นหายใจ เพราะการกลั้นทำให้ช่วงกลั้นจะเผลอสร้างแรงดัน ทำให้หลังผ่อนแรง ความดันจะพุ่งได้
✅ นอนหลับให้พอ 6–9 ชม./คืน
😴 ถ้ามีอาการกรนหรือหยุดหายใจขณะหลับ ต้องรีบแก้ เพราะเพิ่มความดันได้
✅ ตรวจสุขภาพเป็นประจำ หากต้องกินยาแล้ว ต้องกินสม่ำเสมอ จนกว่าหมอจะปรับลดค่ะ
⏳ ป้องกันก่อนเกิดเหตุค่ะ
เพราะเวลาเกิดขึ้น มันดำเนินเร็วมาก
จนคนรอบตัวที่รักเราปรับตัวไม่ทันจริงๆ นะ
ปล. ภาพประกอบไม่ได้มาจากเคสนี้
https://www.facebook.com/share/p/1ciAs4Any2/