[CR] No.204 Cutting Through Rocks (2025) : บิดเป็นไมล์ ไปชิงสิทธิ์ คิดการเปลี่ยน เขียนเพื่อเธอ

- ดูจบ มันปรี๊ดขึ้นมาในหัวทันทีที่เห็นแต่ละคนที่พกติดตัวกระทำดูหมิ่นต่อ ซาร่า ผู้ซึ่งเป็นสมาชิกสภาสตรีคนแรกของหมู่บ้านสารพัดจะบรรยายจนมีคำถามดังขึ้นมาในหัวว่าเพียงเพราะเธอเป็น "ผู้หญิง" ที่อยากมี "สิทธิ" ในการกำหนดชีวิตเป็นอยู่ของพี่น้องประชาชนให้ดีกว่านี้เท่านั้นเหรอ? โอเคถึงหนังไม่ได้แสดงความรุนแรงผ่านภาพให้เห็นตรง ๆ แต่การที่หนังเลือกโฟกัสตามติดชีวิตของซาร่าทุกย่างก้าวมันทำให้ผมอดที่จะนึกถึงไปไม่ได้และไม่ใช่เรื่องลำบากที่จะสัมผัสแรงกดทับเหล่านั้นผ่านสารที่ขับเคลื่อนจากคำพูดหรือมุมมองของตัวละครโดย 2 ผู้กำกับอย่าง Mohammadreza Eyni และ Sara Khaki ตามสภาพแวดล้อมที่กว้างขวางแต่แห้งแล้งทางจิตวิญญาณของความเป็นมนุษยชนราวกับมีบางสิ่งปกคลุมไม่ให้พูดถึง หรือแม้แต่ตั้งคำถาม ในเมื่อสิ่งที่เห็นด้วยตาเนื้อมันสะท้อนให้เห็นถึงระบบโครงสร้างภายในที่ไม่ได้แตกต่างจากบ้านเราซะเท่าไรโดยเฉพาะในเรื่องของการกดขี่

- การที่หนังเปิดตัวมาเห็นตัวซาร่ากำลังซ่อมประตูหน้าบ้านก่อนในเวลาถัดมาจะบิดมอเตอร์ไซค์ออกไปแว้นกลางถนนเพียงลำพังไม่แคร์ใครมันแสดงให้เห็นถึงเจตจำนงที่ได้ตั้งปณิธานไว้จนทำให้ผมอยากติดตามชีวิตของเธอในลักษณะ Biography ที่เจือกลิ่นอาย Roadtrip แล้วแทรกเกร็ดความรู้ทางประวัติศาสตร์เป็นของกำนัลว่าหลังจากนี้จะเป็นอย่างไร ? ถึงทราบแก่ใจดีว่าความเป็นหนังสารคดียังไงต้องอิงกับข้อมูลที่อาศัยการสำรวจผ่านตัวบุคคลที่ยังไงจะต้องเกิดอาการเพลียระหว่างรับสารที่ประเคนมาแต่ไม่ใช่กับเรื่องนี้ด้วยเพราะระหว่างทางมีอะไรให้ทำอยู่ตลอดแถมบางเรื่องก็มีความหาทำผสมจนแยกแทบไม่ออกว่าเป็นเพราะซาร่าหาเรื่องหรือเป็นเพราะอีกฝ่ายไม่ทำไม่ว่าจะเป็นการเดินสายพบปะพี่น้องตามบ้านเรือนในช่วงใกล้วันเลือกตั้งก็ดีหรือชีวิตส่วนตัวหลังเลิกงานที่มาคลุกคลีกับครอบครัวหรือแวะไปพักพิงใต้ต้นไม้ที่เธอเคยมีความทรงจำดี ๆ กับพ่อของเธอสับเปลี่ยนไปตามมุมกล้องที่ได้โฟกัสจนค่อย ๆ เห็น Details หลากแง่มุมโดยมี Footage ที่เป็นตัว Clips และ ภาพถ่ายสำทับเรื่องราวได้อย่างสะดวกต่อการใส่ใจเป็นกรณีศึกษา

- ตลอดระยะเวลาที่ไหลมาอย่างนิ่งเงียบแต่ตึงเครียดอยู่ในทีกว่า 1 ชั่วโมง 33 นาที ถึงชื่นชมในความกล้าของซาร่าที่ลุกขึ้นมาต่อสู้ยืนหยัดในสิ่งที่ตนเชื่อว่าถูกต้องและสมควรต้องเปลี่ยนแปลงจารีตที่ยึดถือปฏิบัติจนศักดิ์สิทธิ์มานานจนคร่ำครึต่อการพัฒนา ไม่ว่าจะแต่งชุดสูทเหมือนผู้ชาย สอนเด็กผู้หญิงในหมู่บ้านให้รู้จักขี่รถมอเตอร์ไซค์ด้วยตนเองหรือเดินสาย Promote นโยบายว่าด้วยการเรียกร้องให้ผู้หญิงมีสิทธิเสรีภาพเท่าเทียมกับผู้ชายโดยเฉพาะสิทธิการกำหนดชีวิตของตนเองทั้งเรื่องการศึกษาหรือการแต่งงานที่เป็นไปได้ยากในสังคมของประเทศอิหร่านที่มีระบอบปิตาธิปไตยผูกโยงกับความเชื่อ ขนบธรรมเนียม และวัฒนธรรมอันศักดิ์สิทธิ์ที่ไม่ว่ายังไงผู้หญิงจะต้องอยู่ใต้โอวาทของผู้ชายเท่านั้น จึงอดเป็นห่วงชีวิตของซาร่า ตามไม่ได้เลยว่าฝ่ายนั้นจะเล่นไม้ไหนออกมา ในเมื่อเพียงแค่เธอขยับตัวทีก็ดิ้นเหมือนโดนน้ำร้อนลวกกันเป็นแถว ๆ แล้ว

- แล้วดูท่าว่า Situations รอบตัวที่กล้องจับตาค่อย ๆ กระโจนเข้าใส่ตัว ซาร่า อย่างหนักจนแรงกระแทกเหล่านั้นกลายเป็นอุปสรรคที่ไม่ได้ส่งผลแค่ตนเองแต่กระทบไปถึงคนในครอบครัวโดยเฉพาะแม่กับน้องสาวที่ไม่สามารถช่วยอะไรได้มากกว่าการให้กำลังใจหรือคอยเตือนว่าอย่าแสดงความกระด้างกระเดื่องต่อหน้าคนมากนัก แม้การเพิกเฉยต่อสิ่งที่เกิดขึ้นจะกลายเป็นความยินยอมโดยจำเป็นเพราะรากของปัญหาทางโครงสร้างมันฝังลึกอยู่ในสังคมมานานแต่คงไม่สะเทือนใจไปมากกว่าการเห็นน้องชายของเธอรวมถึงคนในหมู่บ้านยังให้การ Support ระบอบอันดีย์งามที่มองว่าการให้ผู้หญิงเข้ามีบทบาทเสมอตัวจะไปกระทบต่อชามข้าวที่อุตส่าห์หวงแหนมานานจนบูดจึงพยายามทุกวิถีทางที่จะทำให้ซาร่าหมดสิทธิทางการเมืองกระทั่งไร้ที่ยืนในสังคมจนลามมายังเรื่องส่วนตัวอย่างเพศสภาพซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนบุคคลเชิงอัตลักษณ์มาตรวจสอบพร้อมข้อหาในชั้นศาลได้ยังไงกันวะเนี่ยนี่แหล่ะที่หนังตีแผ่ให้เห็นการแถไปเรื่อยจนสีข้างถลอกของผู้มีอำนาจได้อย่างตรงใจว่าถ้ามันวุ่นวายขนาดนี้กูว่าจับล็อกคอพวกไปตรวจเย่วเรียงตัวง่ายกว่ามั้ยว่าไปโดนตัวไหนมาถึงได้ชักดิ้นชักงอกันได้ขนาดนี้

- พอดื่มด่ำเส้นทางของซาร่าที่กำลังเดินตามปณิธานของตนเองอย่างเป็นรูปเป็นร่างท่ามกลางสายตาบรรดาสิงสาราสัตว์ที่พยายามจ้องจะเล่นงานอย่างไม่ลดละจนแรงกดดันนั้นค่อย ๆ คุกคามไปยังคนที่เธอช่วยเหลืออย่างเด็กสาวคนหนึ่งในหมู่บ้านจำชื่อไม่ได้ผู้เป็นดั่งความหวังของอนาคตไม่ให้ออกนอกลู่นอกทางกฎที่ได้ถูกขีดฆ่าไว้จนสะกิดสายตากับใจของผมที่กำลังลุ้นกับการพยายามทลายกำแพงจารีตนิยมที่แกร่งกล้าเหล่านั้นไปด้วยกันจนกลายเป็นว่าพอเข้าสู่ช่วงท้ายก่อนจากเท่านั้นแหล่ะทำเอาผมน้ำตาซึมจนไม่รู้จะสรรหาคำไหนมาพูดก่อนดี เมื่อท้ายที่สุดผลลัพธ์ออกมาแบบนี้แต่อย่างน้อยการลงมือทำถึงไม่สามารถเปลี่ยนโลกได้ในชั่วข้ามคืนแต่มันสามารถสร้างแรงกระเพื่อมเล็ก ๆ ที่สั่นสะเทือนไปยังระบบกลไกโครงสร้างให้เกิดความตระหนกและสักวันหนึ่งจะนำพาไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ไม่ว่ายังไงก็ต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน

ขอขอบคุณผู้อ่านทุกท่านครับ : EMistique