นกพิราบใช้ตับในการรับรู้สนามแม่เหล็กโลก

กระทู้สนทนา

วิทยาศาสตร์ นก หน้าต่างโลก ประเทศเยอรมนี

.
นกพิราบที่มีขนสีเทา เขียว ดำ และม่วง
นกพิราบที่ใช้ในการศึกษานี้ได้รับการฝึกฝน
ให้บินกลับไปยังกรงของพวกมัน
เป็นระยะทาง 12.4 ไมล์ © Shutterstock
.

.

นกพิราบใช้ตับในการรับรู้สนามแม่เหล็กโลก
เซลล์ภูมิคุ้มกันชนิดพิเศษอาจเป็นส่วนหนึ่ง
ของเข็มทิศภายในร่างกายของพวกมัน

เป็นเวลาหลายทศวรรษแล้ว
ที่นักวิทยาศาสตร์ทราบว่า
สนามแม่เหล็กโลกช่วยให้
นกอพยพและนกพิราบนำทางได้
อย่างไรก็ตาม วิธีที่เพื่อนร่วมโลก
ที่มีขนเหล่านี้รับรู้ทรงกลม
ที่มองไม่เห็นรอบโลกนั้นยังไม่ชัดเจนนัก

อย่างน้อยส่วนหนึ่งของคำตอบ
ดูเหมือนจะซ่อนอยู่ภายในอวัยวะ
ที่ดูเหมือนการสุ่มและเดาเอาก่อน

เซลล์ภูมิคุ้มกันภายในตับของนกพิราบ
ที่เรียกว่า Macrophages
มีความไวต่อ สนามแม่เหล็กของโลก
เซลล์เหล่านี้ทำงานเหมือนเข็มทิศภายใน
ตามการศึกษาใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science

Macrophages ทำลายเซลล์เม็ดเลือดแดงเก่า
ซึ่งทำให้เซลล์เหล่านั้นสะสมธาตุเหล็ก
ธาตุเหล็กทำให้ Macrophages
มีคุณสมบัติเป็น Superparamagnetic
ซึ่งเป็นแม่เหล็กชนิดหนึ่ง
ที่เกิดขึ้นในอนุภาคนาโนบางชนิด
อนุภาคนาโนเหล่านี้สามารถ
ถูกทำให้เป็นแม่เหล็กได้
หากมีการใช้สนามแม่เหล็กกับพวกมัน
.

.
Our magnetic field protects us from
cosmic radiation and charged particles
that bombard Earth in solar winds.
ESA/ATG medialab
.

.
Cell Labeling & Targeting With
Superparamagnetic Iron Oxide Nanoparticles
l Protocol Preview
.

.

“ เมื่อนกพิราบบิน อนุภาคนาโนจะเรียงตัว
ตามสนามแม่เหล็กและกลายเป็น แม่เหล็ก
ด้วยวิธีนี้ นกพิราบจึงสามารถรับรู้
สนามแม่เหล็กของโลกได้ ”
Clivia Lisowski ผู้ร่วมเขียนงานวิจัย
และนักวิจัยหลังปริญญาเอก
ด้านภูมิคุ้มกันวิทยา
ที่ University of Bonn เยอรมัน
กล่าวกับ Popular Science
.

.
ภาพจากกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน
ของเนื้อเยื่อตับนกพิราบ
แสดงให้เห็นแมโครฟาจในตับ (สีน้ำเงิน)
สัมผัสกับเส้นใยประสาท (สีเหลือง)
ซึ่งทำให้พวกมันสามารถส่งข้อมูล (แม่เหล็ก)
ไปยังสมองของนกพิราบได้
© Lisowski et al. (2026) Scienc3
.

.

เพื่อทำความเข้าใจว่าอนุภาคเหล่านี้
ช่วยให้นกพิราบนำทางได้อย่างไร
Clivia Lisowski และทีมงานของเธอ
จึงติดตามหาตำแหน่งของ
เซลล์แม่เหล็กในร่างกายของนกพิราบ
เพราะตับและม้ามเก็บสะสม
ธาตุเหล็กไว้ในปริมาณมาก

นักวิจัยจึงคิดว่าอวัยวะเหล่านี้
อาจเป็นตัวเลือกที่ดี
ตับมีการตอบสนองต่อสนามแม่เหล็ก
ที่แข็งแกร่งกว่าเนื้อเยื่ออื่น ๆ
ในการศึกษาอย่างมีนัยสำคัญ
ตามที่ Ulf Wiedwald
ผู้ร่วมเขียนงานวิจัย/ผู้เชี่ยวชาญด้านนาโนวิทยา
University of Duisburg-Essen เยอรมัน ระบุ

จากนั้นทีมนักวิจัยมุ่งเป้าไปที่ Macrophages
แล้วนำเซลล์ภูมิคุ้มกันที่สำคัญเหล่านี้มาทดสอบ
ด้วยการศึกษานกพิราบที่ได้รับการฝึก
ให้บินกลับไปยังกรงนกในเมือง
Konstanz ประเทศเยอรมนี
จากระยะทางกว่า 12.4 ไมล์
นกพิราบที่เอา Macrophages ออกไปแล้ว
จะหลงทางเมื่อสภาพอากาศมืดครึ้ม
แต่เมื่อมีแสงแดด นกพิราบก็จะบินกลับ
มาถึงกรงนกได้ ซึ่งอาจเป็นเพราะ
ความช่วยเหลือจากแสงอาทิตย์

ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า
นกใช้การรับรู้ทางแม่เหล็กในการหาทาง
รวมถึงการกำหนดทิศทางของดวงอาทิตย์ด้วย

.

.
Pigeon tracks
.

.

“ การศึกษาของเรามีนัยสำคัญต่อ
ทั้งวงการวิจัยด้านภูมิคุ้มกันวิทยา
และการวิจัยเกี่ยวกับการนำทาง
ของสัตว์หรือการรับรู้ทางแม่เหล็ก ตามลำดับ
สำหรับการนำทางของสัตว์นั้น
เป็นแนวคิดใหม่เกี่ยวกับวิธีที่
สัตว์รับรู้/เข้าใจสนามแม่เหล็กของโลก

เราคิดว่ากลไก Ferrimagnetic นี้
สามารถอธิบายได้ว่า
นกที่อพยพในเวลากลางคืน
หรือฉลามหรือค้างคาวหรือสัตว์อื่น ๆ
ที่อพยพในสภาพแวดล้อมที่มืดมิด
สามารถรับรู้สนามแม่เหล็กของโลกได้อย่างไร ”
Clivia Lisowski กล่าว
.

ทีมวิจัยยังพบว่า Macrophages
ที่อุดมไปด้วยธาตุเหล็ก
อยู่ใกล้กับเส้นใยประสาท
ซึ่งบ่งชี้ว่าข้อมูลแม่เหล็ก
จะเข้าสู่สมองได้ผ่านทางเส้นทางนี้
ในที่สุดแล้ว นี่แสดงให้เห็นว่า
การวิจัยแบบสหวิทยาการ
ที่เกี่ยวข้องกับนักภูมิคุ้มกันวิทยา
นักชีววิทยาเชิงพฤติกรรม และนักฟิสิกส์
มีความสำคัญมากกว่าแค่เรื่องนก

Clivia Lisowski ได้อธิบายว่า
ในส่วนของระบบภูมิคุ้มกัน
เพื่อให้ระบบภูมิคุ้มกันสามารถทำหน้าที่ต่างๆ ได้
เช่น การปกป้องร่างกายจากเชื้อโรค
และการรักษาบาดแผล
ระบบภูมิคุ้มกันจะต้องรับรู้สภาพแวดล้อม

“ การค้นพบของเราที่ว่าระบบภูมิคุ้มกัน
สามารถรับรู้สนามแม่เหล็กโลกได้นั้น
เป็นมิติใหม่ทั้งหมดในแนวคิดเรื่อง
การรับรู้ของระบบภูมิคุ้มกัน
และเปิดประตูสู่การวิจัยใหม่ๆ ”
Clivia Lisowski กล่าวสรุป
.

เรียบเรียง/ที่มา

Popscience
.

.
เรื่องเดิม
.
นกพิราบ วีรวิหคสงคราม
.

.
ทหารสวิส 2 นาย เตรียมปล่อยนกพิราบสื่อสาร
© Swiss Federal Archives
.

.
President Wilson ใน Pentagon
.

.
ร่างไร้วิญญาณของ Cher Ami
.

.
การถ่ายภาพด้วยนกพิราบ
.

.

เรื่องเล่าไร้สาระ

เคราทองแดง และ ตับเหล็ก

ถือเป็นสุดยอดเครื่องรางหรือของขลัง
ตามความเชื่อของคนไทยโบราณ
ที่จัดอยู่ในประเภท กายสิทธิ์ หรือ ทนสิทธิ์

ทนสิทธิ์ คือ สิ่งที่มีดีในตัวเอง
ไม่ต้องผ่านพิธีกรรมปลุกเสก
เป็นของอัศจรรย์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ
และหาได้ยากยิ่ง มักเชื่อกันว่า
ให้คุณด้านมหาอุด คงกระพันชาตรี
และแคล้วคลาดจากภัยอันตราย
(ถ้าเข้าพิธีพุทธาภิเษก คือ
การอัด/เพิ่มพลังทนสิทธิ๋)

1. เคราทองแดง

ตามตำราโบราณไม่ใช่แค่หนวดเครา
ที่ขึ้นมาเป็นสีแดงหรือทองแดงเฉย ๆ
แต่มีลักษณะเฉพาะที่พิเศษกว่านั้นมาก
เป็นเส้นขนบริเวณเคราที่เกิดขึ้นมาแล้ว
ไม่มีวันยาว (ยาวเท่าไหน ยาวแค่นั้น)
และที่สำคัญคือ โกนไม่เข้า ตัดไม่ขาด
มีความแข็งแกร่งเหมือนเส้นลวดทองแดง
(คำเหยียด คนบางพวกว่า ไอ้เคราแพะ)

อิทธิคุณ เชื่อกันว่าผู้ที่มีเคราทองแดงติดตัว
(หรือขึ้นอยู่บนร่างกาย) จะเป็นผู้มีบุญญาธิการ
มีตบะเดชา มหาอุดขั้นสูงสุด ศัสตราวุธทุกชนิด
ไม่ระคายผิวได้ ยิง ฟัน แทง ไม่เข้า
แต่ตายกับโดนตัดหัว ใช้ไม้สวนทวาร
โดนยิงหลาย ๆ นัด จนช้ำในตาย

(ในสามก๊ก นวนิยายกำลังภายใน
ใช้เลือดหมาดำ เลือดหมู น้ำแช่ระดูสตรี
สาดใส่พวกเล่นของ ให้ของหลุด
มักจะตายหยังเขียดทุกราย)

บุคคลในประวัติศาสตร์/ตำนาน
ที่มีเคราทองแดง เช่น
นายทองเหม็น (หนึ่งในวีรชนบ้านบางระจัน)

อะแวสะมาดอ ตาเละ อดีตโจรแขกนราธิวาส
ที่ชอบใช้กริชแทง หรือ ปาดคอ เหยื่อจนตาย
เหยื่อมักจะเป็นไทยพุทธ คนจีนรวยที่ถูกปล้นฆ่า

หลังจากหลบหนีไปมาในเทือกเขาบูโด (พุทโธ)
แนวเทือกเขาสันกาลาคีรี ของปักษ์ใต้
หรือหยบ(หลบ) เข้ารัฐกลันตัน นายู(มลายู)
ตามช่องทางธรรมขาติที่ชาวบ้าน/โจรใช้กัน
ในที่สุดถูกขุนพันราชรักษ์ราชเดช จับเป็นได้
จึงเอาปืนยิงกรอกปาก ใช้ไม้แหลมเสียบก้น จนตาย
เชื่อว่า โจรรายนี้มีเคราทองแดง ตับเหล็ก

ขุนพันราชรักษ์ราชเดช ศิษย์วัดเขาอ้อ
ผ่านพิธีกรรมกินข้าวเหนียวดำ แช่น้ำว่าน วัดเขาอ้อ
สำนักตักศิลาสายมู ที่อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง
อดีตเป็นสำนักพราหมณ์ ก่อนเปลี่ยนเป็นพุทธ
มีตำนานยาวนานมากกว่า 400 ปี
แหล่งผลิตเกจิอาจารย์ภาคใต้ในอดีต

ขุนพันฯ ท่านคือ เจ้าพิธีกรรมปลุกเสก
จตุคามรามเทพ รุ่นแรก/ต่อ ๆ มา
ตอนท่านตายแล้ว มีศิษย์วัดเขาอ้อ มาทำพิธีกรรม
สวดคาถาล้างอาถรรพ์ศพไฟไม่กิน เช่น
อาจาย์ชุม ไชยคีรี ศิษย์วัดเขาอ้อ
หลวงปู่เขียว อินทุมณี (พ่อท่านหรง วัดหรงบน)
เหรียญรูปท่าน ผ้ายันต์ของท่าน
เชื่อกันว่า เหนียว แคล้วคลาด คงกะพัน

2. ตับเหล็ก (หรือตับเป็นเหล็ก)

ของขลังที่เกิดจากความอัศจรรย์ภายในร่างกาย
ซึ่งตามความเชื่อโบราณ/ตามตำนาน
สามารถเกิดขึ้นได้ ทั้งในคนและในสัตว์

ตามความเชื่อ เมื่อบุคคลหรือสัตว์
ที่มีบุญญาธิการพิสดารตายลง
เมื่อทำการเผาศพแล้ว ปรากฏว่า ตับ
ที่ไม่ยอมไหม้ไฟ แต่กลับกลายสภาพเป็นก้อนเหล็ก
หรือหินแข็งที่มีสีดำอมดําแดงเหล็กไหล
สัปเหร่อบางคนจะเฉือนกินส่วนที่กินได้
เชื่อกันว่า กันคุณไสย กันผีหลอก
ส่วนที่กินบ่ได้ จะเก็บไว้เป็นของขลัง

ตับเหล็กในสัตว์ คือ ตับเหล็กหมูโทน
(หมูป่าโทนที่ชอบหากินตัวเดียว)
หรือตับเหล็กของลิง เลียงผา
ซึ่งพรานป่ามักจะเสาะแสวงหากันมาก

อิทธิคุณ เด่นที่สุดในเรื่องคงกระพันชาตรี
มหาอุด กันคุณไสย และสิ่งลี้ลับ
รวมถึงเชื่อว่าทำให้ผู้พกพา แคล้วคลาด
ปลอดภัยจากอุบัติภัยร้ายแรง

มุมมองในปัจจุบัน

ในทางวิทยาศาสตร์และแพทย์แผนปัจจุบัน
ปรากฏการณ์ เคราทองแดง
อาจเป็นความผิดปกติของเม็ดสีเส้นผม/ขน
(เช่น ภาวะ Poliosis หรือการกลายพันธุ์ของยีนส์)
กอปรกับมีดโกนในอดีตไม่คมมาก
ทำจากเหล็กอ่อน/เหล็กตี ทองเหลือง
โกนไม่ค่อยขาด หรือยิ่งโกนยิ่งเจ็บ
ผิดกับทุกวันนี้ทำจากสแตนเลสบาง

ตับเหล็ก มักเกิดจากภาวะแทรกซ้อนทางโรค
เช่น การสะสมของแคลเซียมหรือธาตุเหล็ก
ในอวัยวะจนแข็ง (Calcification)
หรือนิ่วในระบบทางเดินน้ำดีและตับ

ทว่าในเชิงเครื่องรางของขลัง
สิ่งเหล่านี้ก็ยังคงเป็นที่เสาะแสวงหา
ของนักสะสมเพราะความหายากระดับตำนาน
พอ ๆ กับตำนานเหล็กไหล
แม่เหล็กดูดไม่ติด กินน้ำผึ้งป่าได้
ที่มีนวนิยาย/ตำนานมากมาย

แม่เหล็กในตับนกพิราบก็ครือ ๆ กัน
อาจจะทำให้มีนกพิราบบางตัว
ที่มี ตับเหล็ก/ทนสิทธิ์ในตัว

เรื่องเล่ามานี้ ไม่เชื่อ อย่าลบหลู่
แต่ไม่ห้ามพิสูจน์วิพากษ์วิจารณ์
ในเชิงสร้างสรรค์ อิงหลักวิทยาศาสตร์
เพราะจินตนาการสำคัญกว่าความรู้
แต่จินตนาการไร้ความรู้ อันตรายยิ่งนัก

แก้ไขข้อความเมื่อ