DEET (Diethyltoluamide) คือสารเคมีที่นำมาทำ "ยากันยุง" และยากันแมลง มันถูกคิดค้นโดยกองทัพสหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 1946 เพื่อใช้ในสงครามป่าดิบชื้น ก่อนจะเปิดให้คนทั่วไปได้ใช้กันอย่างแพร่หลายในเวลาต่อมา

หลักการทำงานของ DEET จะไปบล็อกประสาทสัมผัสทางเคมีของยุง ทำให้ยุงไม่ได้กลิ่นคาร์บอนไดออกไซด์และกลิ่นเหงื่อจากตัวเรา พูดง่ายๆ คือทำให้ยุง "ตาบอดทางกลิ่น" จนบินผ่านเราไปเหมือนเราไม่มีตัวตนอยู่ตรงนั้น (ไม่ได้ทำให้ยุงตาย)

แต่คุณรู้หรือไม่ว่ายุงนั้นสามารถจดจำกลิ่นได้ และหากมันได้กลิ่นของสาร DEET ในขณะที่มันดูดเลือด มันจะจดจำว่ากลิ่นนี้คืออาหารของมัน ซึ่งมีทีมนักวิจัยได้ทำการทดลองโดยจับยุงมาขังไว้ในกรงสัตว์ทดลองพร้อมกับถุงเลือด ขั้นตอนแรกเขาพยายามสังเกตพฤติกรรมของยุงที่พยายามจะกัด ต่อจากนั้นเขาได้ทำการทดลองอีกครั้งโดยที่กรงหนึ่งปล่อยสาร DEET จาง ๆ ระหว่างที่ยุงกำลังดูดเลือด ส่วนอีกกรงไม่ได้ปล่อยสาร

ผลปรากฏว่ายุงกลุ่มที่ถูกพ่นสาร DEET ใส่ ในขณะที่กำลังดูดเลือดอยู่พอดี เกิดการจดจำทำให้เมื่อได้กลิ่น DEET อีกครั้งในภายหลัง พวกมันจะแสดงพฤติกรรมขยับงวงเพื่อเตรียมเจาะกัดเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แต่ถ้ายุงได้กลิ่น DEET ก่อนได้กินเลือด พวกมันจะไม่พยายามกัดเลย

ส่วนการทดลองกับมนุษย์เมื่อทดลองให้ยุงเลือกระหว่างมือที่ทา DEET กับมือที่สะอาด พบว่ายุงทั่วไป 100% จะบินหนีมือที่ทา DEET แต่ ยุงที่ถูกฝึกให้จำ DEET ขณะที่เจสะดูดเลือดอยู่นั้น ยุง 50% กลับบินเข้าไปรุมกัดมือข้างที่ทา DEET แทน

การทดลองครั้งนี้เป็นผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นในห้องทดลอง แต่ในสภาพความเป็นจริงนั้น ยากันยุงที่มีส่วนประกอบของสาร DEET ยังคงใช้ได้ผลดีสำหรับกันยุง

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้ที่มา https://www.sciencealert.com/your-insect-repellent-might-attract-mosquitoes-that-learn-to-associate-it-with-food