กระทรวงเวทมนตร์ ความจริงแล้วมีชื่อว่า กรมแพทยาคม ถูกพูดถึงกันว่าเป็นกรมเก่าแก่ ที่มีมาแล้วตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา มีหน้าที่หลักในการทำคดีที่เกี่ยวกับคุณไสยมนต์ดำต่างๆ แต่ก็ไม่มีข้อมูลชัดเจนว่าก่อตั้งขึ้นมาในรัชสมัยของกษัตริย์พระองค์ใด แต่มีข้อสังเกตอย่างหนึ่งว่ากรมแพทยาคม ถูกพูดถึงในกฎหมายตราสามดวง ที่บันทึกไว้ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 นั่นแปลว่ากรมนี้น่าจะมีมาตั้งแต่ก่อนสมัยกรุงรัตนโกสินทร์แล้ว
“แพทยาคม” เป็นการผสมกันของคำว่า “แพทย+อาคม”
แพทย์ ก็ตรงตัว คือ หมอรักษาโรค ส่วน อาคม ก็คือ เวทมนตร์ แพทยาคมจึงหมายถึง หมอรักษาเวทมนตร์ ดังนั้น ในกรมนี้จึงมีผู้เชี่ยวชาญทางวิทยาคม ทำหน้าที่ตุลาการ ไต่สวนคดีที่เกี่ยวข้องกับคุณไสยต่างๆ
การตัดสินคดีความ เขาทำกันยังไง?
การร้องทุกข์คดีคุณไสยในสมัยโบราณ มีขั้นตอนที่เป็นระบบและเข้มงวด เริ่มที่การยื่นคำฟ้อง ผู้เสียหาย หรือ โจทก์ ต้องไปยื่นเรื่องที่ศาลา หรือหน่วยงานที่รับผิดชอบ โดยระบุข้อหาที่เกี่ยวกับคุณไสย เช่น การทำเสน่ห์ยาแฝด การฝังรูปฝังรอย การปล่อยคุณไสยใส่ หรือแม้แต่การกล่าวหาว่าผู้อื่นเป็นผี จำพวก ผีฉมบ ผีจะกละ ผีกระสือ หรือผีกระหัง
ในเว็บไซต์ของ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา มีการเผยแพร่บทความ เกี่ยวกับ “ผี ในตราสามดวง” ระบุชัดเจนถึง พระไอยการลักษณรับฟ้อง ซึ่งเป็นกฎหมายที่กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับคุณสมบัติของผู้มีความสามารถและมีอำนาจฟ้องคดี หากเป็นการกล่าวหาลอยๆ โดยไม่มีหลักฐานหรือเป็นลักษณะต้องห้าม ศาลอาจไม่รับฟ้อง
ผีฉมบ (ฉะ-มบ) ผีจะกละ ผีไทยเก่าแก่
ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 อธิบายว่า ผีฉมบ หมายถึง ผีผู้หญิงที่ตายในป่าและสิงอยู่ในบริเวณที่ตาย มีรูปเห็นเป็นเงา ๆ แต่ไม่ทำอันตรายใคร
ส่วนผีจะกละ คือผีแมวดำ ลักษณะคล้ายแมวบ้านแต่ขนดำสนิท หมอผีจะเลี้ยงไว้ด้วยอาคมเพื่อใช้งาน โดยการสั่งให้ไปสิงหรือทำร้ายศัตรู ทำให้เจ็บป่วย หรือเกิดอาเพศต่างๆ
การที่มีชื่อของ ผี เขียนเอาไว้ในกฎหมายตราสามดวง แปลว่า ในอดีตคงจะเคยมีการทำร้ายกันด้วยผี หรือส่งผีไปทำร้ายคนกันหลากหลายมากๆ จนต้องตราเป็นกฎหมายเพื่อกำกับให้คนไม่ทำร้ายกันเองอีก
บทลงโทษของคดีคุณไสยมนต์ดำ
ตามที่ระบุในกฎหมายตราสามดวง มีความรุนแรงและละเอียดถี่ถ้วน เพราะมองว่าการใช้คุณไสยเป็นภัยคุกคามต่อความสงบสุขของบ้านเมืองในสมัยนั้น
1.โทษประหารชีวิต ใช้ลงโทษในกรณีทำคุณไสยใส่ผู้อื่น ซึ่งหากพิสูจน์ได้ว่าเป็นความจริง ไม่ว่าจะใช้เวทมนตร์หรือยาแฝดทำร้ายคนอื่น กฎหมายกำหนดโทษไว้อย่างรุนแรงที่สุดคือประหารชีวิต หากใช้อาคมหรือยาสั่งจนผู้อื่นถึงแก่ความตาย โทษคือ ประหารชีวิต เช่นกัน
“มาตราหนึ่งระบุว่า หากผู้ใดทำยาแฝดให้ผู้อื่นกิน เพื่อให้ “พิศวงงงงวย” ในตน เมื่อพิจารณาว่าเป็นจริง ให้ลงโทษ ทวนด้วยไม้หวาย 60 ที จากนั้นนำตัวขึ้น ขาหยั่งประจาน และตระเวนบก 3 วัน ตระเวนเรือ 3 วัน ก่อนจะประหารชีวิตเสีย”
2.โทษสำหรับผู้ที่เป็น “ผี” หรือผู้เล่นอาคมร้ายในสมัยนั้น มีความเชื่อเรื่องการกลายร่างเป็นผีจากอาคมที่แก่กล้า (เช่น ฉมบ จะกละ กระสือ กระหัง) หากพิสูจน์ได้ว่าเป็นผีฉมบหรือรู้วิทยาคุณทำร้ายผู้อื่นจริง ก็จะถูกประหารชีวิต
แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น กฎหมายระบุว่า ไม่ให้ด่วนตัดสินประหารชีวิตในทันที แต่ให้เจ้าเมืองกักตัวไว้นอกเขตเมือง เพื่อไม่ให้มาปะปนกับคนปกติ
3.โทษสำหรับ “ผู้กล่าวหาเท็จ” กฎหมายตราสามดวงให้ความสำคัญกับการป้องกันการใส่ร้ายป้ายสี หากใครไปกล่าวหาผู้อื่นว่าเป็นผีหรือทำคุณไสยแต่พิสูจน์ไม่ได้ ผู้กล่าวหาจะต้อง รับโทษตามโทษานุโทษ คือ โทษเท่ากับที่กล่าวหาผู้อื่น ต้องจ่ายค่าปรับตามศักดินาให้แก่ผู้ถูกกล่าวหาด้วย
ทำไม “กรมแพทยาคม” ถูกยกเลิกไป?
ระบบนี้ถูกใช้เรื่อยมาจนกระทั่งถูกยกเลิกในวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2434 ในสมัยของรัชกาลที่ 5 เพราะพระองค์ท่านต้องการที่จะปฏิรูประบบศาลให้เป็นสากลมากขึ้น และกรมแพทยานี้ จะขัดกับการก้าวไปสู่สากล จึงให้ยกเลิกการตัดสินคดีความที่เกี่ยวกับคุณไสยมนต์ดำตั้งแต่นั้นมา
ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อ ไทยก็เคยมี กระทรวงเกี่ยวกับเวทมนตร์ กระทรวงที่ตัดสินคดีผี คดีคุณไสยมนต์ดำ