บูรพาจารย์แห่งวงศ์พระกรรมฐาน ประวัติและปฏิปทา หลวงปู่เสาร์ กันตสีโล

กระทู้สนทนา

พระพุทธศาสนา พระไตรปิฎก พระพุทธเจ้า คัมภีร์ไบเบิล พระเยซู

พระครูวิเวกพุทธกิจ หรือที่ศิษยานุศิษย์ทั่วประเทศต่างขนานนามท่านด้วยความเคารพรักสูงสุดว่า "หลวงปู่เสาร์ กันตสีโล" ท่านคือพระมหาเถระผู้เป็น "ปรมาจารย์" แห่งสายพระป่าวิปัสสนากรรมฐานในประเทศไทย ท่านเป็นผู้วางรากฐานข้อวัตรปฏิบัติ และเป็นแม่แบบให้กับพระวิปัสสนาจารย์ชื่อดังมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งท่านเป็น "พระอาจารย์" ของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต
ต่อไปนี้คือประวัติโดยละเอียดของท่าน ตั้งแต่ปฐมวัยจนถึงวาระสุดท้ายแห่งชีวิต
๑. ชาติภูมิและปฐมวัย
หลวงปู่เสาร์ กันตสีโล นามเดิมของท่านคือ เสาร์" (ไม่มีนามสกุลในสมัยนั้น) ท่านเกิดเมื่อวันที่ ๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๐๒ (ตรงกับวันแรม ๑๓ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะแม) ณ บ้านข่าโคม ตำบลหนองขอน อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี
ในช่วงวัยเยาว์ ท่านเป็นผู้มีอุปนิสัยสงบเสงี่ยม เรียบร้อย และมีความสนใจในทางธรรมมาตั้งแต่ต้น เมื่อถึงวัยอันควร ท่านได้เข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์โดยการบรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดข่าโคม ซึ่งเป็นวัดบ้านเกิด เพื่อศึกษาเล่าเรียนอักขระวิธีและบทสวดมนต์ตามประเพณีในสมัยนั้น
๒. การอุปสมบทและการเข้าสู่ธรรมยุต
เมื่ออายุครบ ๒๐ ปีบริบูรณ์ ท่านได้เข้าพิธีอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ วัดใต้ อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ต่อมาท่านได้พิจารณาถึงข้อวัตรปฏิบัติและการประพฤติพรหมจรรย์ จึงได้ตัดสินใจญัตติเป็น พระธรรมยุต (คณะธรรมยุตินิกาย) ณ วัดศรีทอง (ปัจจุบันคือ วัดศรีอุบลรัตนาราม) จังหวัดอุบลราชธานี โดยมี:
พระครูทา ผู้วิเศษ เป็นพระอุปัชฌาย์
พระอาจารย์สีทา ชยเสโน เป็นพระกรรมวาจาจารย์
หลังจากอุปสมบท ท่านได้พำนักจำพรรษาอยู่ที่ วัดเลียบ จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งในสมัยนั้นเป็นสถานที่อบรมวิปัสสนากรรมฐานที่มีชื่อเสียง ท่านได้ตั้งใจศึกษาพระธรรมวินัยและฝึกปฏิบัติจิตตภาวนาอย่างเคร่งครัด จนจิตใจเกิดความสงบและสว่างไสว
๓. การธุดงค์และวัตรปฏิบัติ
หลวงปู่เสาร์เป็นผู้ที่มีปฏิปทาเรียบง่าย มักน้อย สันโดษ และพูดน้อย (ท่านมักจะเทศน์ด้วยประโยคสั้นๆ แต่กินใจความลึกซึ้ง) ท่านถือการ "ธุดงค์" เป็นวัตร คือการออกจาริกไปตามป่าเขาลำเนาไพร เพื่อหาสถานที่สงบวิเวกในการบำเพ็ญเพียร
การปฏิบัติแบบอานาปานสติ: ในช่วงแรกท่านฝึกหัดโดยการบริกรรม "พุทโธ" ควบคู่กับการพิจารณากาย จนกระทั่งสามารถทำจิตให้รวมลงเป็นหนึ่งเดียวได้บ่อยครั้ง
การสร้างวัดบูรพาราม: ท่านได้รวบรวมเหล่าสานุศิษย์สร้าง "วัดบูรพาราม" ขึ้นที่จังหวัดอุบลราชธานี เพื่อใช้เป็นศูนย์กลางในการอบรมสั่งสอนธรรมปฏิบัติแก่ภิกษุสามเณรและฆราวาส
๔. พบศิษย์เอก: หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต
จุดเปลี่ยนสำคัญของวงการกรรมฐานไทย คือเมื่อหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต (ขณะนั้นยังเป็นพระหนุ่ม) ได้มากราบนมัสการขอเป็นศิษย์ หลวงปู่เสาร์ได้พาลูกศิษย์หนุ่มคนนี้ออกเดินธุดงค์ไปตามแถบเทือกเขาภูพาน และข้ามไปยังฝั่งประเทศลาว
ทั้งสองท่านได้ร่วมกันบุกเบิกแนวทางการปฏิบัติจิตภาวนาที่มุ่งเน้นการพิจารณากายและจิต เพื่อความพ้นทุกข์ โดยมีหลวงปู่เสาร์เป็นผู้นำทางด้านความสงบ (สมถะ) และข้อวัตรที่เคร่งครัด จนทำให้หลวงปู่มั่นเรียกท่านว่า "พระอาจารย์หลวงปู่เสาร์" ด้วยความเคารพยิ่ง
๕. คุณธรรมและอภินิหารแห่งจิต
หลวงปู่เสาร์ท่านเป็นพระที่จิตใจมั่นคงมาก มีเรื่องเล่าในหมู่ลูกศิษย์ว่า ท่านเคยบำเพ็ญเพียรจนเกิด "ตัวลอย" ขึ้นจากพื้นในขณะนั่งสมาธิ แต่ท่านก็ไม่ได้ยินดียินร้ายและกลับใช้สติควบคุมจิตจนสงบลงได้ ท่านมักสอนศิษย์เสมอว่า
ทำให้ดู ดีกว่าพูดให้ฟัง"

ท่านมีความเมตตาต่อสัตว์ป่าและผู้คนที่ตกทุกข์ได้ยาก ทุกที่ที่ท่านธุดงค์ผ่านไป จะเกิดความร่มเย็นเป็นสุขและการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีเสมอ
๖. ปลายทางแห่งอายุขัยและการมรณภาพ
ในช่วงปัจฉิมวัย หลวงปู่เสาร์ได้ไปพำนักอยู่ที่ วัดมหาอำมาตยาราม นครจำปาศักดิ์ ประเทศลาว ในขณะที่ท่านกำลังนั่งสมาธิหน้าพระประธานในพระอุโบสถ ท่านได้เกิดอาการอาพาธและรู้ล่วงหน้าถึงวาระสุดท้าย ท่านจึงให้ลูกศิษย์พาท่านกลับมายังประเทศไทย
ท่านมรณภาพในอิริยาบถนั่งกราบพระประธาน ณ วัดมหาวนาราม (วัดป่าใหญ่) จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อวันที่ ๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ สิริรวมอายุได้ ๘๒ ปี ๓ เดือน ๑ วัน พรรษา ๖๒
## ๗. มรดกทางธรรม
แม้ท่านจะล่วงลับไปนานแล้ว แต่คำสอนและข้อวัตรของหลวงปู่เสาร์ยังคงเป็นเข็มทิศให้แก่ "พระสายป่า" จนถึงปัจจุบัน สิ่งที่ท่านทิ้งไว้คือ:
1. ระเบียบปฏิบัติพระกรรมฐาน: การตื่นเช้า กวาดลานวัด นั่งสมาธิ และการเดินจงกรม
2. ความสม่ำเสมอ:ท่านสอนให้ทำน้อยๆ แต่ทำนานๆ และทำจริง
3. ความกตัญญู: ท่านเป็นแบบอย่างของการเคารพครูบาอาจารย์และการดูแลโยมบิดามารดาในทางธรรม
หลวงปู่เสาร์ กันตสีโล จึงได้รับการยกย่องว่าเป็น เสาหลัก" แห่งวงศ์พระกรรมฐานที่ไม่มีวันล้ม และเป็นดั่งประทีปส่องสว่างให้กับผู้แสวงหาทางพ้นทุกข์มาทุกยุคทุกสมัย

#รำลึกพระคุณครูบาอาจารย์ #อุบลราชธานี #วัดเลียบ #วัดบูรพาราม #บุญรักษา #ธรรมะสวัสดี #พระเกจิอาจารย์ #พระแท้