เรื่อง "ตาฟ้า ผมทอง" (Blue eyes, Blond hair) กลายเป็นภาพจำของคนยุโรปในสายตาคนนอก (โดยเฉพาะเอเชียหรือแอฟริกา) ในสมัยโบราณ สามารถอธิบายได้ด้วยเหตุผลทางจิตวิทยา สังคม และประวัติศาสตร์ ดังนี้
1. ความแตกต่างที่โดดเด่น (Exoticism & Distinctiveness)คนเอเชียและแอฟริกาส่วนใหญ่มีผมสีดำ/น้ำตาลเข้ม และตาสีเข้ม เมื่อพบเห็นคนยุโรปที่มีผิวขาว ผมทอง และตาสีฟ้า ซึ่งเป็นลักษณะที่หายากและตรงกันข้ามอย่างชัดเจน ลักษณะเหล่านี้จึงถูก "จำฝังใจ" และกลายเป็นตัวแทนของคนกลุ่มนี้ไปโดยปริยาย เหมือนที่เรามักจำลักษณะที่แปลกตาที่สุดได้ดีที่สุดในอดีต คนที่มาจากยุโรปเหนือ (เช่น ชาวนอร์ดิก, ไวกิ้ง) ที่มีผมทองตาฟ้า เป็นกลุ่มที่เริ่มมีการเดินทางและการค้า ทำให้คนกลุ่มนี้เป็นภาพลักษณ์แรกที่คนต่างถิ่นเห็น
2. ความหายากในระดับโลก (Rare Phenotype)แม้ในยุโรปเอง คนผมทองตาสีฟ้าไม่ได้มีจำนวนมากที่สุด (ส่วนใหญ่เป็นน้ำตาล) แต่ลักษณะนี้เป็นลักษณะที่พบได้เฉพาะในชาวยุโรป (โดยเฉพาะยุโรปเหนือ) เป็นส่วนใหญ่ เมื่อมองจากมุมมองระดับโลก ลักษณะนี้จึงกลายเป็นจุดสังเกตหลัก
3. สื่อและการถ่ายทอดผ่านประวัติศาสตร์ (Media & Cultural Representation)ชาวโรมันหรือชนชาติโบราณอื่นๆ มักบรรยายคนจากยุโรปเหนือว่ามีผมสีทองและตาฟ้าในงานวรรณกรรม ซึ่งส่งต่อภาพลักษณ์นี้มาเรื่อยๆในยุคต่อมา สื่อภาพยนตร์และนิตยสารจากฝั่งตะวันตกมักชูภาพลักษณ์ผิวขาว ผมทอง ตาฟ้า ว่าเป็นความงามที่โดดเด่นและเป็นตัวแทนของยุโรป
4. ไม่ได้รู้จักยุโรปทั่วทุกภูมิภาคในอดีต การติดต่อค้าขายหรือการสำรวจยังจำกัด คนต่างถิ่นไม่ได้พบคนยุโรปใต้ (อิตาลี, สเปน, กรีซ) ที่มีผิวสีเข้ม ผมดำตาสีเข้มบ่อยนัก ทำให้ภาพจำถูกผูกติดกับคนที่พบเห็นได้ง่ายกว่า
สรุปคือ มันคือการจำลักษณะที่ "แตกต่าง" และ "โดดเด่น" ที่สุดจากบริบทของตัวเอง ทำให้คนผมทองตาฟ้าเป็นภาพจำแทนคนยุโรปทั้งหมด แม้ว่าคนยุโรปส่วนใหญ่จะมีผมสีเข้มหรือน้ำตาลก็ตาม
สมัยโบราณการเป็น “ตาฟ้า ผมทอง” เป็นภาพจำของมนุษย์ยุโรปทั้งหมดในสายตาคนนอกที่ไม่รู้จักยุโรปเชื้อสาย ตาเข้มผมเข้ม
1. ความแตกต่างที่โดดเด่น (Exoticism & Distinctiveness)คนเอเชียและแอฟริกาส่วนใหญ่มีผมสีดำ/น้ำตาลเข้ม และตาสีเข้ม เมื่อพบเห็นคนยุโรปที่มีผิวขาว ผมทอง และตาสีฟ้า ซึ่งเป็นลักษณะที่หายากและตรงกันข้ามอย่างชัดเจน ลักษณะเหล่านี้จึงถูก "จำฝังใจ" และกลายเป็นตัวแทนของคนกลุ่มนี้ไปโดยปริยาย เหมือนที่เรามักจำลักษณะที่แปลกตาที่สุดได้ดีที่สุดในอดีต คนที่มาจากยุโรปเหนือ (เช่น ชาวนอร์ดิก, ไวกิ้ง) ที่มีผมทองตาฟ้า เป็นกลุ่มที่เริ่มมีการเดินทางและการค้า ทำให้คนกลุ่มนี้เป็นภาพลักษณ์แรกที่คนต่างถิ่นเห็น
2. ความหายากในระดับโลก (Rare Phenotype)แม้ในยุโรปเอง คนผมทองตาสีฟ้าไม่ได้มีจำนวนมากที่สุด (ส่วนใหญ่เป็นน้ำตาล) แต่ลักษณะนี้เป็นลักษณะที่พบได้เฉพาะในชาวยุโรป (โดยเฉพาะยุโรปเหนือ) เป็นส่วนใหญ่ เมื่อมองจากมุมมองระดับโลก ลักษณะนี้จึงกลายเป็นจุดสังเกตหลัก
3. สื่อและการถ่ายทอดผ่านประวัติศาสตร์ (Media & Cultural Representation)ชาวโรมันหรือชนชาติโบราณอื่นๆ มักบรรยายคนจากยุโรปเหนือว่ามีผมสีทองและตาฟ้าในงานวรรณกรรม ซึ่งส่งต่อภาพลักษณ์นี้มาเรื่อยๆในยุคต่อมา สื่อภาพยนตร์และนิตยสารจากฝั่งตะวันตกมักชูภาพลักษณ์ผิวขาว ผมทอง ตาฟ้า ว่าเป็นความงามที่โดดเด่นและเป็นตัวแทนของยุโรป
4. ไม่ได้รู้จักยุโรปทั่วทุกภูมิภาคในอดีต การติดต่อค้าขายหรือการสำรวจยังจำกัด คนต่างถิ่นไม่ได้พบคนยุโรปใต้ (อิตาลี, สเปน, กรีซ) ที่มีผิวสีเข้ม ผมดำตาสีเข้มบ่อยนัก ทำให้ภาพจำถูกผูกติดกับคนที่พบเห็นได้ง่ายกว่า
สรุปคือ มันคือการจำลักษณะที่ "แตกต่าง" และ "โดดเด่น" ที่สุดจากบริบทของตัวเอง ทำให้คนผมทองตาฟ้าเป็นภาพจำแทนคนยุโรปทั้งหมด แม้ว่าคนยุโรปส่วนใหญ่จะมีผมสีเข้มหรือน้ำตาลก็ตาม