ในยุคที่อัลกอริทึมของโซเชียลมีเดียขับเคลื่อนด้วยความขัดแย้ง ผมได้เห็นปรากฏการณ์ที่น่ากังวลอย่างยิ่ง คือการเกิดขึ้นของกลุ่มนักสร้างคอนเทนต์ชาวไทยที่หันมาผลิตข้อมูลเท็จ บิดเบือน หรือสร้างทฤษฎีสมคบคิดเกี่ยวกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างกัมพูชา เพื่อดึงยอดไลก์และยอดแชร์จากกระแสชาตินิยมที่กำลังคุกรุ่น
ความย้อนแย้งที่น่าสมเพชที่สุดคือข้ออ้างยอดฮิตที่มักถูกนำมาใช้ในคอนเทนต์เหล่านี้ว่า ชาวกัมพูชาถูกรัฐบาลปิดกั้นข้อมูลข่าวสาร หรือ คนเขมรไม่รู้ความจริงในประวัติศาสตร์ คำกล่าวอ้างนี้กลายเป็นดาบสองคมที่ย้อนกลับมาทิ่มแทงสังคมไทยเอง เพราะในขณะที่เราหลงเชื่อว่าเพื่อนบ้านถูกปิดกั้น เรากลับใช้ ความเสรี ในอินเตอร์เน็ตของไทยไปกับการรับชมและส่งต่อข้อมูลที่ขาดการกลั่นกรองอย่างน่าละอาย
ผมเห็นคนไทยมักวิจารณ์ว่าเขาไม่รู้ความจริง แต่คำถามที่น่ากลัวกว่าคือ เราที่เข้าถึงความจริงได้เกือบทุกอย่าง ทำไมถึงเลือกจะเชื่อคำโกหกที่ถูกจริตเรามากกว่า?
หรือนี่คือเครื่องสะท้อนความโง่เขลาในการบริโภคสื่อที่ฝังรากลึก? ตัวอย่างเช่น
- เขมรบูรณะปราสาทด้วยการใช้ปูนโบก
- เขมรเคลมปลาร้า / แกงฮังเล
- เขมรอ้างว่ากระดูกนับล้านที่ตวลสเลงเป็นของทหารไทย
- เขมรสืบเชื้อสายจากจีน
- เขมรเคืองที่สวีเดนไม่เชิญไปร่วมพิธี
- คำว่าเขมรโบราณหรือ Khmer Empire ไม่มีใน UNESCO
และอื่น ๆ นับพัน ๆ คอนเมนต์ในตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา
ปัจจุบันมีเพจ มีช่องยูทูบ ติ๊กต็อก ผุดขึ้นมากมายเพื่อด่าเขมรแบบเอาเป็นเอาตาย เพียงเพื่อให้คนเข้ามามีส่วนร่วมทำให้ตนมีรายได้ คือจะหิวเงินอะไรขนาดนั้น? และที่น่าเวทนาไปกว่านั้นคือ ความบอดมืดของผู้บริโภค พอมีคนถามกลับว่ามีหลักฐานอะไรมายืนยันบ้างว่าเขมรพูดแบบนั้นจริง คำตอบที่ได้กลับมาคือไล่ไปอยู่เขมร แถไปเรื่อย พร้อมลูกเพจที่ออกมาปกป้องแบบไม่ลืมหูลืมตา
ไม่เว้นแม้แต่ในพันทิปก็มีขาประจำที่มักสร้างข่าวปลอม หรือเอาข่าวปลอมมาลงประจำ ดารานักร้องตกกระป๋อง หรืออดีตพระที่หากินกับเขมรมาเป็นปี ๆ จนรวยไม่รู้เรื่อง
ผมมองว่านี่เป็นการดูถูกสติปัญญาคนไทยด้วยกันเองอย่างถึงที่สุด บางคนถึงขั้นไปออกรายการทีวีช่องหลัก ดูถูกเขาว่าเขมรแปลว่าทาส ประเทศจน ขอทานค่อนประเทศ ไม่น่าเชื่อว่าคำพูดที่ไร้การศึกษาแบบนี้จะออกทีวีได้โดยไม่กรองหรือเซนเซอร์
ผมขอตั้งคำถามสำคัญ 2 ข้อ
1. คุณคิดว่าการไปดูถูกหรือด้อยค่าประชาชนของประเทศเพื่อนบ้านแบบนี้ ส่งผลบวกต่อภาพลักษณ์และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไทยในสายตาชาวโลกอย่างไรบ้าง?
2. การสร้างความเกลียดชังผ่านหน้าจอโซเชียลมีเดียแบบนี้ ช่วยแก้ปัญหาความขัดแย้งทางพรมแดน หรือช่วยให้ชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยดีขึ้นในด้านไหนบ้าง?
ปัญหาใหญ่ไม่ใช่แค่คนสร้าง แต่มันคือ ความโง่เขลาของผู้บริโภค ครับ ที่พากันเชื่อเป็นตุเป็นตะ เพียงเพราะคอนเทนต์นั้นตอบสนองความสะใจ หรือตอกย้ำภาพจำลบ ๆ ปรากฏการณ์นี้สะท้อนถึงช่องโหว่ของการศึกษาไทยในด้านการรู้เท่าทันสื่อ ที่เราอาจจะอ่านออกเขียนได้ แต่กลับสอบตกเรื่องการวิเคราะห์และกรองข้อมูลอย่างแรง
เมื่อคนไทยมีอคติอยู่เดิม พอเห็นใครทำคลิปด่าหรือปั่นข่าวปลอมเกี่ยวกับเขมร คนเหล่านั้นจะกดเชื่อทันทีโดยไม่เช็กที่มาที่ไป ซึ่งผมมองว่าเป็นการบริโภคคอนเทนต์แบบ Fast Food เน้นย่อยง่าย เน้นอารมณ์ร่วม มากกว่าข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์หรือบริบทปัจจุบัน การปล่อยให้คอนเทนต์ปลอมเหล่านี้แพร่กระจาย กำลังกัดกินคุณภาพของประชากรไทยเอง เรากำลังกลายเป็นสังคมที่ ถูกจูงจมูกได้ง่าย โดยเหล่านักหิวแสงที่พร้อมจะปั้นเรื่องอะไรก็ได้เพื่อแลกกับเงินค่าโฆษณา
ไทยเรามีอินเตอร์เน็ตที่เสรี มีนักวิชาการที่เชี่ยวชาญ และมีแหล่งข้อมูลดิบที่เข้าถึงได้ทั่วโลก หากเรายังเลือกเชื่อคอนเทนต์ เขาเล่าว่า หรือ คลิปปั่นกระแส โดยไม่ตรวจสอบ เราก็ไม่ต่างอะไรกับคนที่ถูกปิดตา เพียงแต่เป็นคนปิดตาตัวเองด้วยทิฐิ อคติ และความโง่เขลาเบาปัญญานั่นเอง
ผมคนหนึ่งละ ปกติผมจะไม่คอมเมนต์เพจใด ๆ เพื่อไม่เป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยดันยอดเอนเกจที่ก่อให้เกิดรายได้แก่ แอดมินขยะสังคม ที่มักสร้างข่าวปลอมหรือหากินกับเขมรแบบง่าย ๆ แบบนี้ มันเป็นการดูถูกคนไทยเป็นอย่างมาก สุดท้ายนี้ผมขอฝากเตือนคนไทยด้วยกัน หัดวิเคราะห์และใช้วิจารณญาณในการเสพสื่อหน่อย อย่าปล่อยให้ความเกลียดชังทำให้เรากลายเป็นผู้บริโภคที่ไร้สติปัญญาอีกเลย
ใครเคยเจอข่าวปลอมเรื่องเขมรแบบแปลก ๆ บ้าง? มาคุยกันเรื่องภัยเงียบของคอนเทนต์ปั่นกระแสสร้างความเกลียดชัง
ความย้อนแย้งที่น่าสมเพชที่สุดคือข้ออ้างยอดฮิตที่มักถูกนำมาใช้ในคอนเทนต์เหล่านี้ว่า ชาวกัมพูชาถูกรัฐบาลปิดกั้นข้อมูลข่าวสาร หรือ คนเขมรไม่รู้ความจริงในประวัติศาสตร์ คำกล่าวอ้างนี้กลายเป็นดาบสองคมที่ย้อนกลับมาทิ่มแทงสังคมไทยเอง เพราะในขณะที่เราหลงเชื่อว่าเพื่อนบ้านถูกปิดกั้น เรากลับใช้ ความเสรี ในอินเตอร์เน็ตของไทยไปกับการรับชมและส่งต่อข้อมูลที่ขาดการกลั่นกรองอย่างน่าละอาย
ผมเห็นคนไทยมักวิจารณ์ว่าเขาไม่รู้ความจริง แต่คำถามที่น่ากลัวกว่าคือ เราที่เข้าถึงความจริงได้เกือบทุกอย่าง ทำไมถึงเลือกจะเชื่อคำโกหกที่ถูกจริตเรามากกว่า?
หรือนี่คือเครื่องสะท้อนความโง่เขลาในการบริโภคสื่อที่ฝังรากลึก? ตัวอย่างเช่น
- เขมรบูรณะปราสาทด้วยการใช้ปูนโบก
- เขมรเคลมปลาร้า / แกงฮังเล
- เขมรอ้างว่ากระดูกนับล้านที่ตวลสเลงเป็นของทหารไทย
- เขมรสืบเชื้อสายจากจีน
- เขมรเคืองที่สวีเดนไม่เชิญไปร่วมพิธี
- คำว่าเขมรโบราณหรือ Khmer Empire ไม่มีใน UNESCO
และอื่น ๆ นับพัน ๆ คอนเมนต์ในตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา
ปัจจุบันมีเพจ มีช่องยูทูบ ติ๊กต็อก ผุดขึ้นมากมายเพื่อด่าเขมรแบบเอาเป็นเอาตาย เพียงเพื่อให้คนเข้ามามีส่วนร่วมทำให้ตนมีรายได้ คือจะหิวเงินอะไรขนาดนั้น? และที่น่าเวทนาไปกว่านั้นคือ ความบอดมืดของผู้บริโภค พอมีคนถามกลับว่ามีหลักฐานอะไรมายืนยันบ้างว่าเขมรพูดแบบนั้นจริง คำตอบที่ได้กลับมาคือไล่ไปอยู่เขมร แถไปเรื่อย พร้อมลูกเพจที่ออกมาปกป้องแบบไม่ลืมหูลืมตา
ไม่เว้นแม้แต่ในพันทิปก็มีขาประจำที่มักสร้างข่าวปลอม หรือเอาข่าวปลอมมาลงประจำ ดารานักร้องตกกระป๋อง หรืออดีตพระที่หากินกับเขมรมาเป็นปี ๆ จนรวยไม่รู้เรื่อง
ผมมองว่านี่เป็นการดูถูกสติปัญญาคนไทยด้วยกันเองอย่างถึงที่สุด บางคนถึงขั้นไปออกรายการทีวีช่องหลัก ดูถูกเขาว่าเขมรแปลว่าทาส ประเทศจน ขอทานค่อนประเทศ ไม่น่าเชื่อว่าคำพูดที่ไร้การศึกษาแบบนี้จะออกทีวีได้โดยไม่กรองหรือเซนเซอร์
ผมขอตั้งคำถามสำคัญ 2 ข้อ
1. คุณคิดว่าการไปดูถูกหรือด้อยค่าประชาชนของประเทศเพื่อนบ้านแบบนี้ ส่งผลบวกต่อภาพลักษณ์และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไทยในสายตาชาวโลกอย่างไรบ้าง?
2. การสร้างความเกลียดชังผ่านหน้าจอโซเชียลมีเดียแบบนี้ ช่วยแก้ปัญหาความขัดแย้งทางพรมแดน หรือช่วยให้ชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยดีขึ้นในด้านไหนบ้าง?
ปัญหาใหญ่ไม่ใช่แค่คนสร้าง แต่มันคือ ความโง่เขลาของผู้บริโภค ครับ ที่พากันเชื่อเป็นตุเป็นตะ เพียงเพราะคอนเทนต์นั้นตอบสนองความสะใจ หรือตอกย้ำภาพจำลบ ๆ ปรากฏการณ์นี้สะท้อนถึงช่องโหว่ของการศึกษาไทยในด้านการรู้เท่าทันสื่อ ที่เราอาจจะอ่านออกเขียนได้ แต่กลับสอบตกเรื่องการวิเคราะห์และกรองข้อมูลอย่างแรง
เมื่อคนไทยมีอคติอยู่เดิม พอเห็นใครทำคลิปด่าหรือปั่นข่าวปลอมเกี่ยวกับเขมร คนเหล่านั้นจะกดเชื่อทันทีโดยไม่เช็กที่มาที่ไป ซึ่งผมมองว่าเป็นการบริโภคคอนเทนต์แบบ Fast Food เน้นย่อยง่าย เน้นอารมณ์ร่วม มากกว่าข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์หรือบริบทปัจจุบัน การปล่อยให้คอนเทนต์ปลอมเหล่านี้แพร่กระจาย กำลังกัดกินคุณภาพของประชากรไทยเอง เรากำลังกลายเป็นสังคมที่ ถูกจูงจมูกได้ง่าย โดยเหล่านักหิวแสงที่พร้อมจะปั้นเรื่องอะไรก็ได้เพื่อแลกกับเงินค่าโฆษณา
ไทยเรามีอินเตอร์เน็ตที่เสรี มีนักวิชาการที่เชี่ยวชาญ และมีแหล่งข้อมูลดิบที่เข้าถึงได้ทั่วโลก หากเรายังเลือกเชื่อคอนเทนต์ เขาเล่าว่า หรือ คลิปปั่นกระแส โดยไม่ตรวจสอบ เราก็ไม่ต่างอะไรกับคนที่ถูกปิดตา เพียงแต่เป็นคนปิดตาตัวเองด้วยทิฐิ อคติ และความโง่เขลาเบาปัญญานั่นเอง
ผมคนหนึ่งละ ปกติผมจะไม่คอมเมนต์เพจใด ๆ เพื่อไม่เป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยดันยอดเอนเกจที่ก่อให้เกิดรายได้แก่ แอดมินขยะสังคม ที่มักสร้างข่าวปลอมหรือหากินกับเขมรแบบง่าย ๆ แบบนี้ มันเป็นการดูถูกคนไทยเป็นอย่างมาก สุดท้ายนี้ผมขอฝากเตือนคนไทยด้วยกัน หัดวิเคราะห์และใช้วิจารณญาณในการเสพสื่อหน่อย อย่าปล่อยให้ความเกลียดชังทำให้เรากลายเป็นผู้บริโภคที่ไร้สติปัญญาอีกเลย