เดิมพันครั้งใหญ่ ก่อนโลกจะเลิกใช้น้ำมัน
ข่าวใหญ่ช่วงนี้ คือการที่ UAE เลือกออกจากกลุ่ม OPEC+ หรือ Organization of the Petroleum Exporting Countries ซึ่งเป็นการรวมตัวกันของประเทศผู้ผลิตน้ำมัน
UAE เป็นสมาชิกรายใหญ่ของกลุ่ม ที่มีปริมาณการผลิตมากถึง 4.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือ 12.5% ของกำลังการผลิตรวมทั้งกลุ่มในปี 2025
ทั้งที่เป็นรายใหญ่ และน่าจะมีบทบาทสำคัญในกลุ่ม ซึ่งก็น่าจะได้ผลประโยชน์ไปด้วย แล้วทำไมวันนี้ UAE ถึงเลือกเดินออกจาก OPEC+ ที่อยู่มานานเกือบ 60 ปี ?
ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง
OPEC ก่อตั้งในปี 1960 โดยมีสมาชิกผู้ก่อตั้งคือ อิหร่าน, อิรัก, คูเวต, ซาอุดีอาระเบีย และเวเนซุเอลา เพื่อทวงคืนอำนาจต่อรองราคาจากบริษัทน้ำมันข้ามชาติของตะวันตก
ก่อนที่ต่อมาจะดึงพันธมิตรผู้ผลิตรายใหญ่นอกกลุ่มอย่างรัสเซีย, โอมาน, เม็กซิโก และประเทศอื่น ๆ เข้ามา จนเกิดเป็นความร่วมมือในชื่อ OPEC+ ในปี 2016
โดยบทบาทหลักของกลุ่มนี้ คือการควบคุมปริมาณน้ำมันโลกไม่ให้ล้นตลาดเกินไป
ส่วน UAE หรือ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ก็ได้กระโดดเข้ามาร่วมกลุ่มนี้ในปี 1967
และตั้งแต่ปี 1971 ซึ่งเป็นปีที่ UAE รวมตัวกันเป็นประเทศ
GDP ของ UAE มีมูลค่าประมาณ 3,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐเท่านั้น
แต่รู้หรือไม่ว่า ในปี 2025 ที่ผ่านมา GDP ของ UAE พุ่งขึ้นไปสูงถึงกว่า 550,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
คิดเป็นการเติบโตเฉลี่ยประมาณ 10% ต่อปี ติดต่อกัน 54 ปี (ในรูปของเงินดอลลาร์สหรัฐ)
ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่สูงมาก ๆ เมื่อเทียบกับมาตรฐานโลก
แล้วการเติบโตระดับนี้ มีที่มาจากไหน ?
ในอดีตแน่นอนว่าน้ำมัน คือท่อน้ำเลี้ยงหลักของ UAE ที่คิดเป็นสัดส่วนกว่า 50% ของ GDP
แต่ปัจจุบัน UAE เปลี่ยนไปแล้ว เพราะรายได้จากน้ำมันคิดเป็นไม่ถึง 30% ของรายได้รวมทั้งหมด
ส่วนอีกกว่า 70% ที่เหลือมาจากสารพัดธุรกิจที่เราเห็นจนชินตา ไม่ว่าจะเป็น
- Dubai International Airport ฮับการบินระดับโลก
- การท่องเที่ยวระดับไฮเอนด์
- อสังหาริมทรัพย์ระดับลักชัวรี
- หรือแม้แต่ศูนย์กลางทางการเงินและการขนส่ง ที่แทบทุกบริษัทข้ามชาติต้องมาตั้งออฟฟิศอยู่ใน UAE
แล้วทำไม UAE ถึงยอมทิ้งกลุ่ม OPEC+ ที่คอยดูแลราคาน้ำมันมาตั้งนาน ?
คำตอบสั้น ๆ คือ “ขีดความสามารถในการผลิต”
ในกลุ่ม OPEC+ การผลิตน้ำมันและส่งออกไม่ได้มีอิสระที่จะผลิตได้ตามใจ แต่จะมีระบบโควตา ที่กำหนดไว้
เพราะถ้าต่างคนต่างผลิตกันออกมามาก ราคาน้ำมันโลกก็จะร่วงตกลง และกลุ่มผู้ผลิตน้ำมันก็จะสูญเสียรายได้ก้อนโต
ยกตัวอย่างในปี 2025 กลุ่ม OPEC+ มีกำลังการผลิตรวมกันประมาณ 39-40 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งโควตาของ UAE ถูกจำกัดไว้ที่ประมาณ 3.2 ล้านบาร์เรลต่อวันเท่านั้น
แต่ความจริงก็คือ UAE มีความพร้อมมากกว่านั้นมาก..
ปัจจุบัน UAE มีกำลังการผลิตจริงอยู่ที่ประมาณ 4.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน และมีแผนจะขยายเพิ่มให้ถึง 5 ล้านบาร์เรลต่อวันภายในปี 2027 ด้วยเทคโนโลยีที่ล้ำสมัยที่สุดในภูมิภาค
ดังนั้น แม้ราคาขายน้ำมันต่อหน่วยจะขึ้น และได้ประโยชน์ร่วมทั้งกลุ่ม แต่สำหรับ UAE แล้ว การที่มีความสามารถมากพอที่จะผลิตน้ำมันได้ถึง 3 ส่วน แต่กลับส่งขายได้เพียง 2 ส่วน
กำไรต่อหน่วยที่เพิ่มขึ้น ก็คงชดเชยไม่ได้กับรายได้รวมที่ต้องโยนทิ้งไปในแต่ละวัน เพราะทำตามข้อตกลงของกลุ่ม
ลองนึกภาพว่า เรามีร้านอาหารที่จองคิวแน่นตลอด มีวัตถุดิบเหลือเฟือ และทำกำไรได้ดี แต่กลับถูกเพื่อนในกลุ่มสั่งว่า “ห้ามทำยอดเกินนี้” เพราะเดี๋ยวร้านข้าง ๆ จะขายไม่ออก นี่แหละคือสิ่งที่ UAE กำลังเจอ
แล้วทำไม UAE ถึงเลือกออกจาก OPEC+ ตอนนี้ ?
แม้ว่าจะมีการกระจายแหล่งรายได้ จนไม่ได้พึ่งพารายได้จากน้ำมันเป็นส่วนหลักแล้ว
แต่วิสัยทัศน์ของ UAE ที่ต้องการเร่งเครื่องสร้างประเทศให้เป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ทั้งด้านเทคโนโลยีอวกาศ, พลังงานสะอาด และการเป็นฐานที่มั่นของบริษัทข้ามชาติทั่วโลก
ซึ่งการจะทำสิ่งเหล่านี้ให้สำเร็จในเวลาที่กำหนด ต้องอาศัยกระแสเงินสดจำนวนมหาศาล
นอกจากนี้ UAE ยังมองเห็นความจริงที่ปฏิเสธไม่ได้ว่า ยุคน้ำมันกำลังนับถอยหลัง..
ในวันที่โลกพยายามลดการใช้พลังงานฟอสซิลและเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานสะอาด น้ำมันอาจมีค่าลดลงในอีกไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า
การเร่งสูบขึ้นมาขาย แล้วเอาเงินไปสร้างอาณาจักรใหม่ให้ทันเวลานั้น ดูจะเป็นทางเลือกที่คุ้มค่ากว่า
และสิ่งที่ทำให้ UAE กล้าตัดสินใจแยกตัวออกมาอย่างเด็ดขาด คือทางรอดที่ประเทศอื่นไม่มี นั่นคือ ท่อส่งน้ำมัน Habshan-Fujairah
ท่อส่งขนาดมหึมานี้ เชื่อมจากแหล่งน้ำมันในอาบูดาบี วิ่งข้ามทะเลทรายผ่านประเทศไปออกที่ท่าเรือฟูไจราห์บนอ่าวโอมานที่ตั้งอยู่นอกช่องแคบฮอร์มุซโดยตรง
การที่ UAE มีเส้นทางด่วนนี้ ทำให้สามารถส่งน้ำมันออกสู่มหาสมุทรอินเดียได้โดยตรงโดยไม่ต้องง้อใคร และลดความเสี่ยงว่าใครจะมาบล็อกเส้นทาง
นี่คือแต้มต่อมหาศาลที่ทำให้ UAE มั่นใจว่าต่อให้เดินออกมาจากกลุ่ม ก็สามารถบริหารจัดการการส่งออกของตัวเองได้แบบอิสระ
จากวันแรกที่ UAE เดินเข้าสู่ OPEC+ GDP เติบโตขึ้นกว่า 180 เท่า ใน 54 ปี
จนวันนี้ UAE กำลังเลือกเดิมพันครั้งใหม่ด้วยการเดินออกจาก OPEC+ เพื่อจะก้าวสู่ยุคใหม่ของตัวเอง โดยที่ไม่ต้องมีโควตาน้ำมัน มาเป็นข้อจำกัดในการเติบโต..
ทำไม UAE ออกจาก OPEC+