กระทรวงความมั่นคงจีนชี้ “เน็ตไอดอลสายนอนราบ” รับทุนต่างชาติ บ่อนทำลายความมั่นคง — ชาวเน็ตจีนถล่มยับ “ไม่มีงานทำ จะให้ทำยังไง”
ปักกิ่ง — 28 เมษายน 2569 กระทรวงความมั่นคงแห่งชาติของสาธารณรัฐประชาชนจีน (国家安全部) เผยแพร่บทความผ่านบัญชีทางการ WeChat ในชื่อ “พวกที่ปลุกปั่นให้เรา ‘นอนราบ’ กำลังยุ่งจนเท้าไม่ติดดิน” (煽动”躺平”的他们，正忙得脚不沾地) ระบุว่าได้ค้นพบหลักฐานบ่งชี้ว่ามี “องค์กรต่างชาติ” ทุ่มเงินสนับสนุน “เน็ตไอดอลสายนอนราบ” (躺平网红) ที่โด่งดังบนแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นอย่าง Douyin และ Kuaishou โดยจัดเป็นกลุ่มที่อยู่ภายใต้การสนับสนุนของกองกำลังต่างชาติ
เนื้อหาบทความของกระทรวงความมั่นคง
บทความระบุว่า เมื่อวลี “ขยันสู้ไม่ไหวก็นอนราบ” (卷不动就躺平) และ “ปล่อยตัวเองเน่าคือทางออกที่ดีที่สุด” (摆烂是最优解) ปรากฏซ้ำ ๆ บนโลกออนไลน์ เยาวชนที่อยู่ในสนามความเห็นสาธารณะจึงเลี่ยงไม่ได้ที่จะรู้สึกสับสน หน่วยงานความมั่นคงจึงเตือนให้ “ลืมตาดูให้ชัด” และ “ระวังกับดักความเห็นที่ซ่อนอยู่หลังคำพูดสายนอนราบที่ดูธรรมดา”
หน่วยงานความมั่นคงระบุว่าจากการตรวจสอบพบว่า มี “องค์กรต่างชาติบางแห่ง” ให้ทุนสนับสนุนสื่อต่อต้านจีนและคลังสมอง (think tank) ต่าง ๆ ผลิตเรื่องเล่าทำนอง “ขยัน=ถูกขูดรีด” และ “ชนชั้นแข็งตัว=ความพยายามไร้ประโยชน์” อีกทั้งยังมีองค์กรต่างชาติทุ่มทุนให้ “เน็ตไอดอลสายนอนราบ” ผลิตคลิปวิดีโอสั้นในธีม “นอนราบคือความยุติธรรม” (躺平即正义) และ “ต้านการแข่งขันภายในเท่ากับต้านการขูดรีด” (反内卷=反剥削) เป็นจำนวนมาก เพื่อ “ล้างสมองสายนอนราบ” อย่างเป็นระบบ
บทความเสียดสีว่า ขณะที่ฝ่ายดังกล่าวยุยงให้เยาวชนจีน “นอนราบ” ตัวพวกเขาเองกลับ “ยุ่งจนเท้าไม่ติดดิน” โดยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประเทศที่เกี่ยวข้องเหล่านี้ได้ออกชุดกฎหมายเศรษฐกิจ โครงการฟื้นฟู และแผนดึงดูดบุคลากร พร้อมทั้งทุ่มเงินเดือนสูงเพื่อแย่งชิงคนเก่งจากทั่วโลก ซึ่งสะท้อนชัดว่า “พวกเขาไม่เคยเห็นด้วยกับการนอนราบ พวกเขาเพียงต้องการให้เยาวชนของเรานอนราบ เพื่อยกผลประโยชน์ทางการพัฒนา โอกาสยุทธศาสตร์ และอนาคตของชาติเราให้เขาไปเปล่า ๆ”
บริบท: “นอนราบ” คืออะไร
คำว่า “นอนราบ” หรือ ทั่งผิง (躺平) เป็นวลีที่แพร่หลายในหมู่เยาวชนจีนตั้งแต่ราวปี 2564 หมายถึงท่าทีปฏิเสธที่จะแข่งขันใน “การวิ่งหนู” ทางสังคมและเศรษฐกิจ ไม่ซื้อบ้าน ไม่แต่งงาน ไม่มีลูก ทำงานพอประทังชีวิต เป็นการตอบโต้แบบเงียบ ๆ ต่อแรงกดดันจาก “การแข่งขันภายใน” หรือ เน่ยจ่วน (内卷) ค่าครองชีพที่สูงโดยเฉพาะราคาบ้าน และโอกาสที่ลดลงในตลาดงาน
เสียงสะท้อนจากชาวเน็ตจีน: ส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วย
แม้บทความจะออกมาในนามหน่วยงานความมั่นคงระดับสูงของรัฐ แต่ปฏิกิริยาในพื้นที่ความเห็นบน Weibo และแพลตฟอร์มอื่น ๆ กลับเต็มไปด้วยเสียงคัดค้าน เสียดสี และตั้งคำถามอย่างตรงไปตรงมา หลายความเห็นได้รับยอดถูกใจหลักหมื่น
ผู้ใช้รายหนึ่งตั้งคำถามตรง ๆ ว่า ขอให้เปิดเผยรายชื่อหน่อยได้ไหมว่า เน็ตไอดอลคนไหนรับทุน รับเงินผิดกฎหมายไปเท่าไหร่ และถูกชักจูงอย่างไร อีกความเห็นซึ่งได้รับความเห็นด้วยจำนวนมากระบุว่า “ถ้าคนหนุ่มสาวพบว่าการซื้อบ้านต้องล้วงกระเป๋าคนสามรุ่น นอกจากนอนราบแล้วยังมีทางเลือกที่ดีกว่านี้อีกหรือ?”
ความเห็นที่เสียดสีอย่างหนักรายหนึ่งเสนอแนวทางประชดว่า ถ้าจะให้ประชาชนเชื่อ ก็ต้องพา “เน็ตไอดอลสายนอนราบที่รับทุน” มาออกรายการ CCTV สารภาพผิด ให้คนทั้งประเทศเห็นว่าตอนนี้พวกเขาไปทำไร่ในฟาร์มหรือไปขันน็อตในโรงงานอิเล็กทรอนิกส์แล้วร่างกายแข็งแรง ผิวพรรณเปล่งปลั่ง เปรียบเทียบกับตอนที่นอนราบ หน้าซีดเซียวเหลือแต่ลมหายใจเฮือกสุดท้าย ประชาชนถึงจะเข้าใจว่านอนราบไม่ดี และแรงงานทำให้คนก้าวหน้า — เป็นการล้อเลียนรูปแบบการ “สารภาพผิดต่อหน้ากล้อง” ที่สื่อรัฐจีนใช้บ่อยครั้ง
ความเห็นอื่น ๆ ที่ได้รับการตอบรับสูง ได้แก่:
“พยายามแล้วไม่ได้อะไรกลับมาถึงต้องจำใจนอนราบ มันกลายเป็นการล้างสมองได้ยังไง?”
“หากหาบริษัทที่ปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานได้ ไม่มีใครอยากนอนราบหรอก”
“หางานไม่ได้ ก็ต้องนอนราบ”
“ถ้าพวกคุณนอนราบกันหมด แล้วเหล่านายท่านจะทำยังไง?”
“ไม่สูบบุหรี่คือสายลับ นอนราบก็คือสายลับ” (ล้อเลียนกระแสกล่าวหาว่าทุกอย่างเป็นการแทรกแซงจากต่างชาติ)
“กลิ่นเกาหลีเหนือโชยมาแรง”
“ขั้นต่อไปคือไม่มีลูกถือว่ามีความผิดใช่ไหม?”
“ม้าและวัว (แรงงาน) นอนราบกันหมด แล้วเจ้านายจะทำยังไง?”
ผู้ใช้อีกรายตั้งข้อสังเกตว่า คำว่า “นอนราบ” และ “การแข่งขันภายใน” ไม่ใช่คำที่พวกเราคิดขึ้นเองหรอกหรือ? สถานีโทรทัศน์ก็ใช้กันบ่อย ๆ ขณะที่อีกความเห็นชี้ให้เห็นที่มาของกระแสนอนราบว่าเริ่มจากแนวคิด “หกกระเป๋าเงิน” (六个钱包) ราวปี 2561 ที่ผู้เชี่ยวชาญฝ่ายทางการสนับสนุนให้คนหนุ่มสาวล้วงกระเป๋าเงินคนทั้งครอบครัวสามรุ่นมาซื้อบ้าน
ความเห็นที่ตรงไปตรงมาที่สุดมาจากบัญชีหนึ่งซึ่งระบุว่า “ที่จริงคนจีนขยันและกล้าหาญ จะมีความคิดนอนราบได้อย่างไร ปัญหาคือทำมาหากินยาก หางานยาก สู้ไม่มีแรงจูงใจและทิศทาง ทุกคนกำลังรอโอกาสอยู่”
บัญชีทางการของ “ประชาชนรายวัน” ก็โดนถล่ม
แม้ในช่องคอมเมนต์ของบัญชีทางการที่เผยแพร่บทความนี้ต่อ คอมเมนต์ที่ได้รับยอดถูกใจสูงสุด 4 อันดับแรกล้วนสะท้อนเสียงตรงข้ามกับเนื้อหาบทความ ได้แก่:
1. “ขอให้เน้นการบังคับใช้กฎหมายแรงงานหน่อย” (1.7 หมื่นถูกใจ)
2. “ตาของประชาชนสว่างไสว” (8,817 ถูกใจ)
3. “ต้องเสริมสร้างระบบประกันแรงงาน!” (8,334 ถูกใจ)
4. “แพลตฟอร์มออนไลน์ต้องเร่งจัดการสักชุด” (6,111 ถูกใจ)
บทวิเคราะห์: เหตุใดจึงต้านกระแส?
บทความของกระทรวงความมั่นคงครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของชุดเนื้อหาที่หน่วยงานความมั่นคงจีนปล่อยอย่างต่อเนื่องในช่วงเดือนเมษายน ตั้งแต่กรณี “รั่วไหลความลับธาตุหายาก” ไปจนถึง “บุคลากรประจำต่างประเทศถูกชักชวนเปลี่ยนข้าง” โดยผูกประเด็นปัญหาทางสังคมและเศรษฐกิจภายในประเทศเข้ากับแนวคิดเรื่องการแทรกแซงจากต่างชาติ
อย่างไรก็ตาม ปฏิกิริยาที่ค่อนข้างเป็นเอกฉันท์ของชาวเน็ตจีน — รวมถึงผู้ใช้จากปักกิ่ง กวางตุ้ง เซี่ยงไฮ้ เสฉวน เจ้อเจียง และมณฑลอื่น ๆ — สะท้อนว่าประเด็น “นอนราบ” นั้นมีรากฐานมาจากปัญหาเชิงโครงสร้างของจีนเอง ไม่ว่าจะเป็นภาระค่าบ้าน ตลาดแรงงานที่ตึงตัว วัฒนธรรม “996” (ทำงาน 9 โมงเช้าถึง 9 โมงคืน 6 วันต่อสัปดาห์) และการบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองแรงงานที่ไม่ทั่วถึง
ความพยายามในการโยงความรู้สึกเหนื่อยล้าของเยาวชนจีนไปยัง “กองกำลังต่างชาติ” ดูเหมือนจะกลายเป็นชนวนให้เกิดการล้อเลียนและการตั้งคำถามแบบที่ระบอบอำนาจนิยมพบเจอได้ยาก โดยเฉพาะในประเด็นที่กระทบต่อปากท้องและความรู้สึกของประชาชนโดยตรง
แหล่งข้อมูล: บทความต้นฉบับจากบัญชีทางการ WeChat ของกระทรวงความมั่นคงแห่งชาติจีน (国家安全部 — 安平), Weibo, รวบรวมจากภาพหน้าจอที่เผยแพร่โดยบัญชี @whyyoutouzhele บนแพลตฟอร์ม X
https://www.facebook.com/share/17Hsz51MT3/
😴 จีนชี้ “เน็ตไอดอลสายนอนราบ” รับทุนต่างชาติ บ่อนทำลายความมั่นคง ชาวเน็ตจีนถล่มยับ “ไม่มีงานทำ จะให้ทำยังไง"
ปักกิ่ง — 28 เมษายน 2569 กระทรวงความมั่นคงแห่งชาติของสาธารณรัฐประชาชนจีน (国家安全部) เผยแพร่บทความผ่านบัญชีทางการ WeChat ในชื่อ “พวกที่ปลุกปั่นให้เรา ‘นอนราบ’ กำลังยุ่งจนเท้าไม่ติดดิน” (煽动”躺平”的他们，正忙得脚不沾地) ระบุว่าได้ค้นพบหลักฐานบ่งชี้ว่ามี “องค์กรต่างชาติ” ทุ่มเงินสนับสนุน “เน็ตไอดอลสายนอนราบ” (躺平网红) ที่โด่งดังบนแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นอย่าง Douyin และ Kuaishou โดยจัดเป็นกลุ่มที่อยู่ภายใต้การสนับสนุนของกองกำลังต่างชาติ
เนื้อหาบทความของกระทรวงความมั่นคง
บทความระบุว่า เมื่อวลี “ขยันสู้ไม่ไหวก็นอนราบ” (卷不动就躺平) และ “ปล่อยตัวเองเน่าคือทางออกที่ดีที่สุด” (摆烂是最优解) ปรากฏซ้ำ ๆ บนโลกออนไลน์ เยาวชนที่อยู่ในสนามความเห็นสาธารณะจึงเลี่ยงไม่ได้ที่จะรู้สึกสับสน หน่วยงานความมั่นคงจึงเตือนให้ “ลืมตาดูให้ชัด” และ “ระวังกับดักความเห็นที่ซ่อนอยู่หลังคำพูดสายนอนราบที่ดูธรรมดา”
หน่วยงานความมั่นคงระบุว่าจากการตรวจสอบพบว่า มี “องค์กรต่างชาติบางแห่ง” ให้ทุนสนับสนุนสื่อต่อต้านจีนและคลังสมอง (think tank) ต่าง ๆ ผลิตเรื่องเล่าทำนอง “ขยัน=ถูกขูดรีด” และ “ชนชั้นแข็งตัว=ความพยายามไร้ประโยชน์” อีกทั้งยังมีองค์กรต่างชาติทุ่มทุนให้ “เน็ตไอดอลสายนอนราบ” ผลิตคลิปวิดีโอสั้นในธีม “นอนราบคือความยุติธรรม” (躺平即正义) และ “ต้านการแข่งขันภายในเท่ากับต้านการขูดรีด” (反内卷=反剥削) เป็นจำนวนมาก เพื่อ “ล้างสมองสายนอนราบ” อย่างเป็นระบบ
บทความเสียดสีว่า ขณะที่ฝ่ายดังกล่าวยุยงให้เยาวชนจีน “นอนราบ” ตัวพวกเขาเองกลับ “ยุ่งจนเท้าไม่ติดดิน” โดยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประเทศที่เกี่ยวข้องเหล่านี้ได้ออกชุดกฎหมายเศรษฐกิจ โครงการฟื้นฟู และแผนดึงดูดบุคลากร พร้อมทั้งทุ่มเงินเดือนสูงเพื่อแย่งชิงคนเก่งจากทั่วโลก ซึ่งสะท้อนชัดว่า “พวกเขาไม่เคยเห็นด้วยกับการนอนราบ พวกเขาเพียงต้องการให้เยาวชนของเรานอนราบ เพื่อยกผลประโยชน์ทางการพัฒนา โอกาสยุทธศาสตร์ และอนาคตของชาติเราให้เขาไปเปล่า ๆ”
บริบท: “นอนราบ” คืออะไร
คำว่า “นอนราบ” หรือ ทั่งผิง (躺平) เป็นวลีที่แพร่หลายในหมู่เยาวชนจีนตั้งแต่ราวปี 2564 หมายถึงท่าทีปฏิเสธที่จะแข่งขันใน “การวิ่งหนู” ทางสังคมและเศรษฐกิจ ไม่ซื้อบ้าน ไม่แต่งงาน ไม่มีลูก ทำงานพอประทังชีวิต เป็นการตอบโต้แบบเงียบ ๆ ต่อแรงกดดันจาก “การแข่งขันภายใน” หรือ เน่ยจ่วน (内卷) ค่าครองชีพที่สูงโดยเฉพาะราคาบ้าน และโอกาสที่ลดลงในตลาดงาน
เสียงสะท้อนจากชาวเน็ตจีน: ส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วย
แม้บทความจะออกมาในนามหน่วยงานความมั่นคงระดับสูงของรัฐ แต่ปฏิกิริยาในพื้นที่ความเห็นบน Weibo และแพลตฟอร์มอื่น ๆ กลับเต็มไปด้วยเสียงคัดค้าน เสียดสี และตั้งคำถามอย่างตรงไปตรงมา หลายความเห็นได้รับยอดถูกใจหลักหมื่น
ผู้ใช้รายหนึ่งตั้งคำถามตรง ๆ ว่า ขอให้เปิดเผยรายชื่อหน่อยได้ไหมว่า เน็ตไอดอลคนไหนรับทุน รับเงินผิดกฎหมายไปเท่าไหร่ และถูกชักจูงอย่างไร อีกความเห็นซึ่งได้รับความเห็นด้วยจำนวนมากระบุว่า “ถ้าคนหนุ่มสาวพบว่าการซื้อบ้านต้องล้วงกระเป๋าคนสามรุ่น นอกจากนอนราบแล้วยังมีทางเลือกที่ดีกว่านี้อีกหรือ?”
ความเห็นที่เสียดสีอย่างหนักรายหนึ่งเสนอแนวทางประชดว่า ถ้าจะให้ประชาชนเชื่อ ก็ต้องพา “เน็ตไอดอลสายนอนราบที่รับทุน” มาออกรายการ CCTV สารภาพผิด ให้คนทั้งประเทศเห็นว่าตอนนี้พวกเขาไปทำไร่ในฟาร์มหรือไปขันน็อตในโรงงานอิเล็กทรอนิกส์แล้วร่างกายแข็งแรง ผิวพรรณเปล่งปลั่ง เปรียบเทียบกับตอนที่นอนราบ หน้าซีดเซียวเหลือแต่ลมหายใจเฮือกสุดท้าย ประชาชนถึงจะเข้าใจว่านอนราบไม่ดี และแรงงานทำให้คนก้าวหน้า — เป็นการล้อเลียนรูปแบบการ “สารภาพผิดต่อหน้ากล้อง” ที่สื่อรัฐจีนใช้บ่อยครั้ง
ความเห็นอื่น ๆ ที่ได้รับการตอบรับสูง ได้แก่:
“พยายามแล้วไม่ได้อะไรกลับมาถึงต้องจำใจนอนราบ มันกลายเป็นการล้างสมองได้ยังไง?”
“หากหาบริษัทที่ปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานได้ ไม่มีใครอยากนอนราบหรอก”
“หางานไม่ได้ ก็ต้องนอนราบ”
“ถ้าพวกคุณนอนราบกันหมด แล้วเหล่านายท่านจะทำยังไง?”
“ไม่สูบบุหรี่คือสายลับ นอนราบก็คือสายลับ” (ล้อเลียนกระแสกล่าวหาว่าทุกอย่างเป็นการแทรกแซงจากต่างชาติ)
“กลิ่นเกาหลีเหนือโชยมาแรง”
“ขั้นต่อไปคือไม่มีลูกถือว่ามีความผิดใช่ไหม?”
“ม้าและวัว (แรงงาน) นอนราบกันหมด แล้วเจ้านายจะทำยังไง?”
ผู้ใช้อีกรายตั้งข้อสังเกตว่า คำว่า “นอนราบ” และ “การแข่งขันภายใน” ไม่ใช่คำที่พวกเราคิดขึ้นเองหรอกหรือ? สถานีโทรทัศน์ก็ใช้กันบ่อย ๆ ขณะที่อีกความเห็นชี้ให้เห็นที่มาของกระแสนอนราบว่าเริ่มจากแนวคิด “หกกระเป๋าเงิน” (六个钱包) ราวปี 2561 ที่ผู้เชี่ยวชาญฝ่ายทางการสนับสนุนให้คนหนุ่มสาวล้วงกระเป๋าเงินคนทั้งครอบครัวสามรุ่นมาซื้อบ้าน
ความเห็นที่ตรงไปตรงมาที่สุดมาจากบัญชีหนึ่งซึ่งระบุว่า “ที่จริงคนจีนขยันและกล้าหาญ จะมีความคิดนอนราบได้อย่างไร ปัญหาคือทำมาหากินยาก หางานยาก สู้ไม่มีแรงจูงใจและทิศทาง ทุกคนกำลังรอโอกาสอยู่”
บัญชีทางการของ “ประชาชนรายวัน” ก็โดนถล่ม
แม้ในช่องคอมเมนต์ของบัญชีทางการที่เผยแพร่บทความนี้ต่อ คอมเมนต์ที่ได้รับยอดถูกใจสูงสุด 4 อันดับแรกล้วนสะท้อนเสียงตรงข้ามกับเนื้อหาบทความ ได้แก่:
1. “ขอให้เน้นการบังคับใช้กฎหมายแรงงานหน่อย” (1.7 หมื่นถูกใจ)
2. “ตาของประชาชนสว่างไสว” (8,817 ถูกใจ)
3. “ต้องเสริมสร้างระบบประกันแรงงาน!” (8,334 ถูกใจ)
4. “แพลตฟอร์มออนไลน์ต้องเร่งจัดการสักชุด” (6,111 ถูกใจ)
บทวิเคราะห์: เหตุใดจึงต้านกระแส?
บทความของกระทรวงความมั่นคงครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของชุดเนื้อหาที่หน่วยงานความมั่นคงจีนปล่อยอย่างต่อเนื่องในช่วงเดือนเมษายน ตั้งแต่กรณี “รั่วไหลความลับธาตุหายาก” ไปจนถึง “บุคลากรประจำต่างประเทศถูกชักชวนเปลี่ยนข้าง” โดยผูกประเด็นปัญหาทางสังคมและเศรษฐกิจภายในประเทศเข้ากับแนวคิดเรื่องการแทรกแซงจากต่างชาติ
อย่างไรก็ตาม ปฏิกิริยาที่ค่อนข้างเป็นเอกฉันท์ของชาวเน็ตจีน — รวมถึงผู้ใช้จากปักกิ่ง กวางตุ้ง เซี่ยงไฮ้ เสฉวน เจ้อเจียง และมณฑลอื่น ๆ — สะท้อนว่าประเด็น “นอนราบ” นั้นมีรากฐานมาจากปัญหาเชิงโครงสร้างของจีนเอง ไม่ว่าจะเป็นภาระค่าบ้าน ตลาดแรงงานที่ตึงตัว วัฒนธรรม “996” (ทำงาน 9 โมงเช้าถึง 9 โมงคืน 6 วันต่อสัปดาห์) และการบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองแรงงานที่ไม่ทั่วถึง
ความพยายามในการโยงความรู้สึกเหนื่อยล้าของเยาวชนจีนไปยัง “กองกำลังต่างชาติ” ดูเหมือนจะกลายเป็นชนวนให้เกิดการล้อเลียนและการตั้งคำถามแบบที่ระบอบอำนาจนิยมพบเจอได้ยาก โดยเฉพาะในประเด็นที่กระทบต่อปากท้องและความรู้สึกของประชาชนโดยตรง
แหล่งข้อมูล: บทความต้นฉบับจากบัญชีทางการ WeChat ของกระทรวงความมั่นคงแห่งชาติจีน (国家安全部 — 安平), Weibo, รวบรวมจากภาพหน้าจอที่เผยแพร่โดยบัญชี @whyyoutouzhele บนแพลตฟอร์ม X
https://www.facebook.com/share/17Hsz51MT3/