Sato-san and Sato-san (2025) แด่นามสกุลที่ครั้งหนึ่งเราเคยใช้ร่วมกัน

กระทู้สนทนา
หนังพาเราไปสำรวจความสัมพันธ์ของหนุ่มสาวนามสกุลเหมือนกันคือ 'ซาโต้' ที่กลายมาเป็นสามีภรรยาตั้งแต่แรกรักไปจนล่มสลายในระยะเวลา 15 ปี มันคือหนังในแนวทางเดียวกับ marriage story ขออดัมกับสการ์เล็ตต์ แต่ประเด็นเลิกรานั้นดูจะแตกต่างห่างไกล ผู้กำกับที่ไม่ได้ชื่อซาโต้พาคนดูไปติดตามความสัมพันธ์ของสองสามีภรรยาซาโต้ในแต่ละช่วงปีที่ตัดมาแค่บางเหตุการณ์ เราได้เห็นทั้งตอนรักและตอนร้ายใส่กันผ่านบรรยากาศของหนังที่ดูจริงจังและเหนื่อยหนักแทบจะตลอดทั้งเรื่อง ตัวร้ายของสามีภรรยาซาโต้ในเรื่องนี้ไม่ใช่มือที่สาม แต่เป็นบริบททางสังคมที่ครอบความสัมพันธ์เอาไว้
 
สิ่งชอบที่สุดในหนังเรื่องนี้คือชื่อเรื่อง ‘ซาโต้ซังกับซาโต้ซัง’ อยากให้รางวัลคนคิดชื่อหนังเรื่องนี้ เพราะมันสะท้อนประเด็นหลักๆ ในหนังออกมาได้เกือบหมด แถมยังยั่วล้อและเสียดสีสังคมญี่ปุ่นได้อย่างเจ็บแสบ ตั้งแต่การสูญเสียตัวตนหลังแต่งงานเมื่อทั้งคู่ต้องใช้นามสกุลเดียวกันตามกฎหมาย เมื่อซาโต้ต้องเปลี่ยนไปเป็นซาโต้ของอีกฝ่าย ตัวตนของแต่เดิมของ 'ซาโต้' กลับถูกกลืนหาย ทั้งที่นามสกุลก็ยังเป็น 'ซาโต้' เหมือนที่เคยเป็นมา  
.
อีกประเด็นที่ชัดมากคือซาโต้เป็นนามสกุลที่โหลที่สุดในญี่ปุ่น ความสัมพันธ์ในเรื่องก็เป็นความสัมพันธ์แบบโหลๆ ที่น่าจะเกิดขึ้นกับคนส่วนใหญ่ ไม่ใช่รายละเอียดของเรื่องราว แต่เป็นท่วงทำนองของความสัมพันธ์แสนธรรมดาที่มีทั้งเรื่องรัก เรื่องทะเลาะ เรื่องเหนื่อยหน่าย เรื่องเย็นชา จนสามีภรรยาซาโต้กลายเป็นแค่คนเคยรักในกาลต่อมา ไม่ต่างจากเรื่องรักๆ เลิกๆ ของเพื่อนฝูงหรือเพื่อนบ้าน
.
ประเด็นของความเท่าเทียมที่ย้อนแย้งนี่ก็ใช่ เมื่อซาโต้ที่น่าจะเป็นผู้นำครอบครัวต้องสลับบทบาทหน้าที่กับซาโต้ที่น่าจะเป็นแม่บ้าน สถานะที่ไม่ได้มีแต่ตัวเองคาดหวัง แต่ยังผิดเพี้ยนไปจากขนบทางสังคมแบบชายเป็นใหญ่ การแบกรับเพื่อประคับประคองนั้นไม่ง่าย เมื่อความเย็นชาถูกสะสมนานวันเข้า สถานะทางสังคมจึงถูกสั่นคลอนก่อนแตกสลายแบบยากจะเยียวยา กลายเป็นแค่ 'คุณซาโต้กับคุณซาโต้' ที่มีระยะห่างมากขึ้นตามวิธีเรียกนามสกุลของคนที่มีระยะห่างแบบญี่ปุ่น
.
แม้หนังเรื่องนี้จะไม่ได้ดูสนุกนัก เพราะมันทั้งเจ็บปวดและรวดร้าว แต่ก็อยู่ในหมวดหนังรักที่น่าดู อย่างน้อยมันก็เป็นกระจกสะท้อนให้เราได้เห็นภาพความสัมพันธ์และการสั่นคลอนของสถาบันครอบครัวที่ความรักมิอาจเยียวยา หนังเรื่องนี้ไม่มีใครผิด ไม่ว่าจะเป็นคุณซาโต้หรือคุณซาโต้ก็ไม่ผิด เพราะชีวิตคู่ไม่ได้มีแค่เรื่องรักอย่างที่เรารู้กัน แม้ตอนท้ายสถานการณ์ต่างๆ ในเรื่องจะดูคลี่คลาย ทว่าหัวใจที่แตกสลายไปแล้วของคุณซาโต้ก็ยากเกินกว่าจะเยียวยา การจากลาด้วยความเข้าใจจึงเป็นสิ่งที่เลี่ยงไม่ได้ คงเหลือไว้เพียงอ้อมกอดในความทรงจำของกันและกันที่เคยเสพซึ้ง
.
และนามสกุลที่ซาโต้ที่ครั้งหนึ่งเราเคยใช้ร่วมกัน
ก่อนจะกลับไปเป็นซาโต้ของใครของมันอีกครั้ง


โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่