ยิ่งมั่นใจมาก ยิ่งเห็นชัดว่าพื้นฐานยังไม่แน่น

สิ่งที่น่าสนใจมากในโลกออนไลน์ทุกวันนี้ ไม่ใช่ความเห็นที่ผิดพลาด เพราะความผิดพลาดเป็นเรื่องปกติของมนุษย์ แต่เป็นความสามารถในการ “มั่นใจในสิ่งที่ยังไม่เข้าใจ” ได้อย่างเต็มที่โดยไม่รู้ตัว
มีคนจำนวนไม่น้อยที่แสดงออกเหมือนตัวเองเข้าใจประเด็นนั้นอย่างลึกซึ้ง ทั้งที่เมื่อพิจารณาเหตุผลจริง ๆ กลับพบว่าเป็นเพียงการตีความแบบผิวเผิน แล้วเติมความมั่นใจเข้าไปให้ดูหนักแน่นขึ้น
สิ่งที่ทำให้ภาพมันชัดขึ้นไปอีก คือการที่คนกลุ่มนี้มักไม่เปิดพื้นที่ให้ความเป็นไปได้อื่นเลย ทุกอย่างถูกสรุปเรียบร้อยตั้งแต่ต้น แล้วสิ่งที่ตามมาคือการพยายาม “ปกป้องข้อสรุปนั้น” มากกว่าการตรวจสอบว่ามันถูกต้องหรือไม่
มันเลยกลายเป็นภาพที่ค่อนข้างชัดเจนว่า ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ข้อมูลมีไม่พอ แต่เป็นการที่ไม่เคยตั้งคำถามกับวิธีคิดของตัวเองตั้งแต่แรก
และน่าแปลกที่ยิ่งแสดงความมั่นใจมากเท่าไร ช่องว่างของความเข้าใจยิ่งถูกขยายให้เห็นชัดขึ้นเท่านั้น
คนที่เข้าใจจริงมักจะระมัดระวังกับข้อสรุปของตัวเองเสมอ แต่คนที่ยังอยู่ในระดับผิวเผิน มักจะไม่รู้เลยว่าตัวเองกำลังมองข้ามอะไรไป
สุดท้ายแล้ว มันไม่ใช่เรื่องของว่าใคร “คิดต่าง” หรือ “คิดเหมือน” แต่เป็นเรื่องของว่า ความคิดนั้นผ่านการกลั่นกรองมาดีแค่ไหน หรือเป็นแค่ความเชื่อที่ถูกยึดไว้แน่นเพราะไม่เคยลองตรวจสอบมันจริง ๆ
และบางที สิ่งที่ควรทบทวนมากที่สุด อาจไม่ใช่ข้อมูลที่เห็นอยู่ตรงหน้า แต่เป็นความมั่นใจที่มีต่อมันตั้งแต่แรกต่างหาก