การไหลเลื่อนเคลื่อนไปของจิต

เมื่อถึง ธรรมในธรรม อันเป็นธรรมเบื้องปลายในสติปัฏฐาน จิตจะเคลื่อนไปอย่างอิสระ แต่รู้ทันว่าจิตเคลื่อนไปทิศทางใด เป็นการไหลหมุนวนไปในทั่วทั้ง

กายทั้งภายในภายนอก  ทั่วรูปทั่วนาม  ดั่งการไหลหมุนเวียนของกระแลโลหิตที่หล่อเลี้ยงความเป็นชีวิต

เข้าถึงตรงนี้ จิตจะโล่ง ว่าง  อิสระ   ด้วยหลุดพ้นจากรูปนาม ขันธ์5 ไปชั่วขณะที่รู้จิต รู้ใจอยู่

ตรงนี้จะเป็นทั้ง สมถะและวิปัสนา
1. เป็นสมถะเพราะเป็นการเคลื่อนที่ของตัวรู้ในความเป็นจิตตั้งมั่น
2.เป็นวิปัสนา เพราะรู้ความเป็นอนัตตา ของจิตที่เคลื่อนไปนั้นอย่างอัตโนมัติ ”รู้ทันแล้วดับ แล้วรู้ใหม่“