💛🙏 ๑ เมษายน ๒๕๖๙ – วันข้าราชการพลเรือน – วันเลิกทาส – วันที่ระลึกคล้ายวันสถาปนากระทรวงมหาดไทย ครบ ๑๓๔ ปี

พระบรมราโชวาท พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวันข้าราชการพลเรือน ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๙

ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต


“การสร้างศรัทธาความเชื่อถือในงานที่ทำ เป็นปัจจัยสำคัญอย่างยิ่ง ต่อการปฏิบัติงานให้ประสบผลสำเร็จ ข้าราชการทุกคนจึงต้องสร้างศรัทธาความเชื่อถือดังกล่าวให้มั่นคงหนักแน่น เพื่อให้บังเกิดความเพียรพยายาม ที่จะปฏิบัติงานราชการโดยเต็มกำลังความสามารถ จนสำเร็จผลที่ถูกต้องแท้จริง อันจะเป็นการสร้างศรัทธาความเชื่อถือให้แก่ประชาชน ก่อให้เกิดผลที่ดีที่เป็นประโยชน์แก่การพัฒนาชาติบ้านเมืองอย่างไม่อาจประมาณได้”





วันข้าราชการพลเรือน ตรงกับวันที่ ๑ เมษายนของทุกปี นับจากวันประกาศใช้กฎหมายด้วยระเบียบข้าราชการฉบับแรก คือ พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๑ ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗

วันข้าราชการพลเรือน  จัดขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งเป็นวันครบรอบประกาศใช้ พ.ร.บ. ระเบียบข้าราชการพลเรือนฉบับแรกมา ๕๐ ปี วัตถุประสงค์ของงานวันข้าราชการพลเรือน คือการมอบรางวัลให้กับข้าราชการดีเด่น เพื่อแสดงความยินดีและเป็นเกียรติแต่ข้าราชการพลเรือนดีเด่นและครอบครัว โดยคณะกรรมการจัดงานวันข้าราชการพลเรือน

โดยสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) จัดงานวันข้าราชการพลเรือน ๑ เมษายน ๒๕๖๙ ภายใต้แนวคิด "ซื่อสัตย์ต่อหน้าที่ ยึดมั่นความดี มีจิตมุ่งบริการ สืบสานงานเพื่อปวงประชา" จากรากฐานแห่งระบบคุณธรรมที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงวางไว้เมื่อปี พ.ศ ๒๔๗๑ สู่อุดมการณ์การที่สืบทอดมานับเกือบศตวรรษ  

วันที่ ๑ เมษายนของทุกปี คือ วันข้าราชการพลเรือน ซึ่งเป็นวันแห่งการยกย่องเชิดชูเกียรติข้าราชการผู้ที่ปฏิบัติงานด้วยความซื่อสัตย์ เสียสละ และมุ่งมั่นบริการประชาชน







๑ เมษายน ๒๕๖๙ วันที่ระลึกคล้ายวันสถาปนากระทรวงมหาดไทย ครบ ๑๓๔ ปี
.
น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พระผู้ทรงสถาปนากระทรวงมหาดไทย โดยโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เป็นองค์ปฐมเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย ทรงวางรากฐานการบำบัดทุกข์ บำรุงสุข ประชาชน และแนวทางการปกครองหัวเมือง อันเป็นรากฐานการบริหารราชการส่วนภูมิภาคตลอดจนถึงการปกครองท้องถิ่น ยังผลให้กระทรวงมหาดไทยเป็นสถาบันการปกครองของประเทศไทยที่ยึดมั่นอุดมการณ์ “บำบัดทุกข์ บำรุงสุข” สร้างสรรค์ความผาสุกให้ประชาชนได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืนสืบมาตราบถึงปัจจุบัน






[ ๑ เมษายน “วันเลิกทาส” ]
.
เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ เสด็จขึ้นเสวยราชสมบัตินั้น สยามมีทาสเป็นจำนวนกว่า ๑ ใน ๓ ของพลเมือง เพราะตามกฎหมายเดิม เมื่อพ่อแม่เป็นทาสแล้ว ลูกที่เกิดจากพ่อแม่ที่เป็นทาสก็ตกเป็นทาสกันตั้งแต่กำเนิด และเป็นตลอดชีวิตโดยไม่มีโอกาสพ้นจากสภาพทาส จึงสืบเชื้อสายต่อ ๆ กันไปจนถึงรุ่นหลานเหลน ให้เกิดมาเป็นทาสกันตลอดไป
.
เมื่อวันที่ ๒๑ สิงหาคม ๒๔๑๗ รัชกาลที่ ๕ โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ตรา “พระราชบัญญัติพิกัดเกษียณลูกทาสลูกไทย” และได้ทรงตราพระราชบัญญัติลักษณะทาสหลายฉบับ ออกบังคับใช้ในมณฑลต่าง ๆ เพื่อให้ลูกทาสได้เป็นไทแก่ตัว นอกจากนี้ ทรงออกประกาศประมวลกฎหมายลักษณะอาญากำหนดบทลงโทษแก่ผู้ซื้อขายทาสให้มีความผิดเช่น เดียวกับโจรปล้นทรัพย์
.
ทรงกระทำเป็นแบบอย่างแก่บรรดาเจ้านายและขุนนาง ในการบำเพ็ญกุศลด้วยการบริจาคพระราชทัรพย์ไถ่ถอนทาสพร้อม พระราชทานที่ทำกิน เป็นผลให้ระบบทาสที่อยู่คู่กับสังคมไทยมาหลายร้อยปี ก็ได้ถูกยกเลิกไปจนหมดสิ้น ด้วยพระบรมราโชบายที่ละมุนละม่อม ทรงใช้เวลาถึง ๓๐ ปีก็ทรงเลิกทาสสำเร็จในพุทธศักราช ๒๔๔๘ สมตามพระราชปณิธานที่ได้ทรงตั้งไว้ โดยไม่มีการต่อต้านเสียเลือดเนื้อแต่อย่างใด
.
ข้าทาสและไพร่ในสมัยรัชกาลที่ ๕ ซึ่งหลุดพ้นจากระบบดั้งเดิม ได้กลายเป็นราษฎรสยามและต่างมีโอกาสประกอบ อาชีพหลากหลาย
.
พอถึงปี ๒๔๔๘ วันที่ ๑ เมษายน ๒๔๔๘ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ก็ได้ออกพระราชบัญญัติเลิกทาสที่แท้จริงขึ้น เรียกว่า “พระราชบัญญัติเลิกทาส ร.ศ. ๑๒๔” พระราชบัญญัติฉบับนี้ ประกาศ ณ วันที่ ๑ เมษายน ๒๔๔๘ ซึ่งเป็นวันขึ้นปีใหม่ของสยาม ในขณะนั้น
.