เรื่องเล่าสุสานคาทอลิคหาดใหญ่

.

แรกวา จู่ ๆ ไม่รู่นึกอะไรขึ้นมา
หลังจากกลับจากบ้านน้องสาวที่นาทวี
บ้านคลองแตงจีน อำเภอนาทวี
เขตอิทธิพลของขบวนการกู้ชาติมาลายา
ใกล้กับเขาน้ำค้าง ที่ขุดอุโมงค์รอสู้รบ ในอดีต
ระยะทางจากบ้านน้องสาวไปไม่เกินกว่า 5 กิโลเมตร
แกบอกที่นี่สงบดี ไร้โจรภัยคุกคาม
มีแต่พวกติดยาที่เที่ยวลักเล็กขโมยม้อย

หลังกลับจากบ้านน้องสาว
จะกลับบ้าน/เข้าเมืองที่หาดใหญ่
จากบ้านทุ่งลุงไปบ้านไร่
สุสานคาทอลิคอยู่ซ้ายมือคนขับ
มีทางถนนดินลูกรัง/ดินถมเรียบ
ทางกว้างราว 2 เมตรเศษ
เข้าไปอีกเล็กน้อยราว 100 กว่าเมตร
ประตูทางเข้าสุสานเปิดกว้าง
เมื่อขับเข้าไปเจอบ้านพักคนงาน/ห้องน้ำชั้นเดียว
ปลูกสร้างทางขวามือคนขับ
ฝั่งตรงข้ามมีหลุมฝังศพวางเรียงราย 5 แถว
จำนวนไม่มากนักราว  50 หลุม

เมือจอดรถยนต์แล้วผมจึงเดินไปข้างหน้า
เจอลุงคนหนึ่งนอนหลับบนรถซาเล้ง
เห็นแกหลับอยู่เลยเดินดูรอบ ๆ
เพราะจำได้ว่าพี่สาวเพื่อนบอกฝัที่งเพื่อนไว้ที่นี่
นานแล้วที่ไม่เคยมาเยี่ยมเพื่อนที่สุสาน
เพราะยุ่งกับชีวิตมนุษย์เงินเดือน
กับลึก ๆ กลัวผี เหมือนเด็กยุค 0.4 Annalog

พอมองไปด้านหลังลุงที่นอนอยู่
ด้านตรงข้ามสุสาน มีที่ว่างกั้นบ้านพักคนงาน
เห็นเป็นแท่งคอนกรีตกว้างราว  2 ฟุต
สูงราว 5 เมตรเศษ ๆ มีติดป้ายชื่อรูปคนตาย
เลยสังสัยอยู่ว่า เก็บกระดูกจากการเผาหรือไม่
จำนวนตึกคอนโดมีจำนวน 2 แท่งแยกจากกัน

สักพักเห็นลุงแกตื่นขึ้นมา
เลยทักทายแล้วสอบถามนามสกุลเพื่อน
จำชื่อจริงเพื่อนไม่ได้ แต่จำนามสกุลได้
แกบอกได้เลยว่าอยู่ตรงไหนของสุสาน
ให้เดินไปดูได้เลย  ผมเลยเดินไปดู
นานแล้วไม่เจอะเจอ เห็นรูปถ่ายหน้าหลุมศพ
จำได้ว่านี่คือ เพื่อนกับชื่อจริง ชื่อกลาง เปโตร
ได้แต่จบมือคาระวะ เพราะมามือเปล่า

หลังจากนั้นก็เดินกลับไปพูดคุยกับแก
แกบอกทำหน้าที่เป็นสัปเหร่อที่นี่
แต่นอนประจำที่โบสถ์ โรงเรียนแสงทองวิทยา
มาที่นี่เพื่อตัดหญ้า ดูแลความสะอาด
ช่วยงานศพตามแต่จะมีคนมาฝังที่นี่
มีบางคืน ถ้าดึกมากแล้วจะนอนที่นี่

ทุกวันนี้คนมาฝังศพน้อยลงกว่าเดิมมาก
เพราะค่าที่ดินหลุมศพค่อนข้างแพง
ราคาหลุมละไม่น้อยกว่า สีซ้าห้าหมื่นบาท
ยังไม่นับรวมป้ายหินหน้าหลุมศพ
และการเทพื้นซีเมนต์/หินขัดให้ดูงามตา
ค่าของค่าแรงหลายหมื่นบาทเช่นกัน

ชาวคริสต์คาทอลิคส่วนใหญ่
จึงนิยมเผาแล้วนำกระดูกมาบรรจุในคอนโด
แล้วชี้ไปยังรูปถ่ายพี่สาวเพื่อน
ที่ย้ายครอบครัวไปอยู่ที่กรุงเทพฯ
หลังจากเผาแล้วนำกระดูกมาบรรจุที่นี่
พี่สาวเพื่อนเปลี่ยนนามสกุลตามสามีแล้ว

แกชี้ไปที่รูปถ่ายหน้าคอนโด
มีจำนวน 4 คน บรรจุร่วมกันในคอนโด
บอกอุบัติเหตุตายก่อน 3 ศพ แม่ตายที่หลัง
อุบัติเหตุรถยนต์ชนกันที่น้ำน้อยหาดใหญ่
ได้แต่เศร้าสลดแล้วจบมือคาระวะ

แกบอกว่าแต่เดิมสุสานนี้ไม่ได้ล้อมร้ว
พอมีพวกขโมยลักเล็กขโมยน้อย
ลักเหม็ด สายไฟ ปั้มน้ำ ก๊อกนัำ
จึงต้องทำรั้วเหล็ก และประตู ปิดทางเข้าสุสาน

ยังดีขโมยที่นี้ยังไม่ทุบคอนโดที่นี่
เหมือนเที่ยวทุบบัวตามวัดแถวบ้าน
ที่คนสมัยก่อนมักใส่พระเครื่อง
แก้วแหวนเงินทองไว้ในบัว
หยิบเอาทองเหลือง สแตนเลส
ที่บรรจุกระดูกคนตายไปทุบขาย
ทิ้งกระดูกเกลื่อนกลาดไปทั่ว
จนลูกหลานมาเห็นแล้วเจ็บตับ
ต้องด่าแม่ สาปแช่งคนทำ

แกเล่าว่ามีชาวคริสต์โรมันคาทอลิค
ที่ขึ้นทะเบียนไว้ที่โบสถ์ 700 กว่าคน
แต่มาทำพิธีมิซซาวันอาทิตย์ราว 100 กว่าคน
มีโบสถ์คริสต์อีก 2 แห่งในสงขลา
ที่บ้านทับโกบ สะเดา อำเภอเมือง สงขลา
มีขนาดเล็กสำหรับครอบครัวชุมชนที่นั่น

ส่วนสุสานคริสต์คาทอลิค
ยังมีอีกที่หนึ่งเป็นที่ดั้งเดิม
อยู่ไม่ไกลจากทีนี่มากนัก
ตอนนี้ โชคดีที่มีคนในครอบครัว
ที่เป็นเจ้าของที่ดินสุสานแห่งนั้น
เป็นคนดูแลสุสานที่นั้นแล้ว
แกจึงไม่ต้องไปดูแลอีก

เลยนึกถึงป่าช้าสีลมที่ขายไปทำคอนโด/สำนักงาน
เพราะรุ่นหลานกตัญญูจากซิงลี่ (สิงคโปร์)
นำเอกสารหลักฐานมารับมรดกที่ป่าช้า
ในอดีตก่อนปี 2493 คนต่างด้าว
สามารถจับจองที่ดินทำประโยขน์ได้
ป่าช้าสีลมปู่แกทำขึ้นมาช่วงรัชกาลที่ 5
พอช่วงแกขอรับมรดก ที่นี่ก็เจริญมากแล้ว
สุดท้ายข่าวว่าขายไปหลักพันล้านบาท
แล้วมีการล้างป่าช้า เชิญญาติคนตาย
มาขุดศพนำไปฝังทีดื่นแทน
หรือทำพิธีลอยอังคารไป
ทุกวันนี้เป็นอาคารคอนโด/สำนักงานแล้ว

คนจีนที่นับถือคริสต์นิกายโรมันคาทอลิคบางส่วน
ก็นิยมนำศพไปฝังที่สุสานบ้านพรุ
เช่น พ่อแม่เพื่อนคนนี้ ก็ไปฝังศพที่บ้านพรุ
นัยว่าได้ เต้าเหล่ายั้วะ (ชุมนุมเพื่อนรู้ใจ)
ที่มักจะเป็นคนจีนอพยพมาทำมาหากินในหาดใหญ่

หลังจากพูดคุยสัพเพเหระสักพัก
ผมก็ไปบอกลาเพื่อนที่หลุมศพ
พลางนึกถึงกลอนเปล่าบนหนึ่งว่า

นานแล้วไม่ได้เจอ
เหมือนได้เจอเพื่อจากกัน
เหนือความจริงสิ่งสำคัญ
ได้คบกันก็เพียงพอ

เขียนขึ้นมาจากความทรงจำเก่า ๆ
ก่อนเลือนหายไปเหมือนใบไม้ที่ร่วงหล่น