สวัสดีค่ะชาวพันทิป
มีประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับการสร้างแบรนด์มหาวิทยาลัยในไทย (University Branding) ที่อยากชวนทุกคนมาวิเคราะห์กันค่ะ
หากพูดถึงมหาวิทยาลัยหลักที่เป็น "ตัวแทน" ของแต่ละภูมิภาค เรามักจะนึกถึง 3 สถาบันใหญ่คือ มช. (เชียงใหม่), มข. (ขอนแก่น) และ ม.อ. (สงขลานครินทร์) ซึ่งทั้งสามแห่งนี้มีมาตรฐานวิชาการที่สูงและเป็นที่ยอมรับในระดับสากลไม่แพ้กัน
แต่สิ่งที่น่าสังเกตคือ "ระดับการรับรู้ (Brand Awareness)" ในกลุ่มคนทั่วไปนอกพื้นที่ หรือคนในภาคกลาง กลับมีความแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด โดยชื่อของ มช. และ มข. ดูจะมีความแมส (Mass) และเป็นที่จดจำได้ในวงกว้างมากกว่า ม.อ.
ทำไมถึงเป็นแบบนั้น? มีปัจจัยอะไรที่ทำให้เกิดความแตกต่างนี้ ทั้งที่ทั้ง 3 แห่งเป็นยักษ์ใหญ่พอกัน:
1. กลยุทธ์การตั้งชื่อ (Naming): มช. และ มข. ใช้ชื่อจังหวัดโดยตรง ทำให้เกิดภาพจำเชื่อมโยงกับ "พื้นที่" และ "แลนด์มาร์ค" ทันที ในขณะที่ ม.อ. ใช้ชื่อพระราชทานซึ่งมีความขลังและทรงคุณค่ามาก แต่อาจจะไม่ได้ช่วยสื่อสารเรื่อง "ที่ตั้ง" ให้กับคนนอกพื้นที่ได้เห็นภาพทันทีเหมือนอีกสองแห่งหรือไม่?
2. โครงสร้างการวางวิทยาเขต (Campus Structure): มช. และ มข. มีลักษณะรวมศูนย์ (Main Campus) ที่แข็งแกร่งในจุดเดียว ทำให้เกิดพลังการสื่อสารที่ชัดเจน แต่ ม.อ. ใช้โมเดลกระจายศูนย์ (Multi-campus) ถึง 5 วิทยาเขต (หาดใหญ่, ปัตตานี, ภูเก็ต, สุราษฎร์ธานี, ตรัง) ซึ่งในแง่การบริการวิชาการถือว่าดีเยี่ยม แต่ในแง่การสร้าง "ภาพจำหนึ่งเดียว" ของแบรนด์ อาจทำให้ดูมีความกระจายตัวมากกว่าหรือไม่?
3. พลังของ Soft Power และสื่อบันเทิง: เรามักเห็นภาพลักษณ์ของ มช. หรือ มข. ผ่านสื่อ หนัง ละคร หรือแม้แต่การท่องเที่ยวบ่อยครั้ง ซึ่งช่วยสร้างภาพจำเชิง Lifestyle ที่คนทั่วไปเข้าถึงได้ง่าย ในขณะที่ ม.อ. มักปรากฏภาพในเชิงวิชาการจ๋าๆ เช่น งานวิจัยหรือการแพทย์ ซึ่งแม้จะน่าเชื่อถือแต่ก็อาจทำให้แบรนด์ดูมี "ระยะห่าง" สำหรับคนทั่วไป
เพื่อนๆ คิดว่าปัจจัยไหนสำคัญที่สุดคะ? หรือเป็นเพราะทำเลที่ตั้ง ระยะทางจากส่วนกลาง หรือความแตกต่างทางวัฒนธรรมที่ทำให้การรับรู้ต่อแบรนด์ ม.อ. ดูแตกต่างจากเพื่อนบ้านในภูมิภาคอื่น?
มาแลกเปลี่ยนมุมมองเชิงวิเคราะห์กันค่ะ
สงสัยไหม? ทำไมการรับรู้ต่อแบรนด์ "ม.อ." ถึงดูต่างจาก "มช. และ มข." ทั้งที่เป็นมหาวิทยาลัยหลักระดับภูมิภาคเหมือนกัน
มีประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับการสร้างแบรนด์มหาวิทยาลัยในไทย (University Branding) ที่อยากชวนทุกคนมาวิเคราะห์กันค่ะ
หากพูดถึงมหาวิทยาลัยหลักที่เป็น "ตัวแทน" ของแต่ละภูมิภาค เรามักจะนึกถึง 3 สถาบันใหญ่คือ มช. (เชียงใหม่), มข. (ขอนแก่น) และ ม.อ. (สงขลานครินทร์) ซึ่งทั้งสามแห่งนี้มีมาตรฐานวิชาการที่สูงและเป็นที่ยอมรับในระดับสากลไม่แพ้กัน
แต่สิ่งที่น่าสังเกตคือ "ระดับการรับรู้ (Brand Awareness)" ในกลุ่มคนทั่วไปนอกพื้นที่ หรือคนในภาคกลาง กลับมีความแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด โดยชื่อของ มช. และ มข. ดูจะมีความแมส (Mass) และเป็นที่จดจำได้ในวงกว้างมากกว่า ม.อ.
ทำไมถึงเป็นแบบนั้น? มีปัจจัยอะไรที่ทำให้เกิดความแตกต่างนี้ ทั้งที่ทั้ง 3 แห่งเป็นยักษ์ใหญ่พอกัน:
1. กลยุทธ์การตั้งชื่อ (Naming): มช. และ มข. ใช้ชื่อจังหวัดโดยตรง ทำให้เกิดภาพจำเชื่อมโยงกับ "พื้นที่" และ "แลนด์มาร์ค" ทันที ในขณะที่ ม.อ. ใช้ชื่อพระราชทานซึ่งมีความขลังและทรงคุณค่ามาก แต่อาจจะไม่ได้ช่วยสื่อสารเรื่อง "ที่ตั้ง" ให้กับคนนอกพื้นที่ได้เห็นภาพทันทีเหมือนอีกสองแห่งหรือไม่?
2. โครงสร้างการวางวิทยาเขต (Campus Structure): มช. และ มข. มีลักษณะรวมศูนย์ (Main Campus) ที่แข็งแกร่งในจุดเดียว ทำให้เกิดพลังการสื่อสารที่ชัดเจน แต่ ม.อ. ใช้โมเดลกระจายศูนย์ (Multi-campus) ถึง 5 วิทยาเขต (หาดใหญ่, ปัตตานี, ภูเก็ต, สุราษฎร์ธานี, ตรัง) ซึ่งในแง่การบริการวิชาการถือว่าดีเยี่ยม แต่ในแง่การสร้าง "ภาพจำหนึ่งเดียว" ของแบรนด์ อาจทำให้ดูมีความกระจายตัวมากกว่าหรือไม่?
3. พลังของ Soft Power และสื่อบันเทิง: เรามักเห็นภาพลักษณ์ของ มช. หรือ มข. ผ่านสื่อ หนัง ละคร หรือแม้แต่การท่องเที่ยวบ่อยครั้ง ซึ่งช่วยสร้างภาพจำเชิง Lifestyle ที่คนทั่วไปเข้าถึงได้ง่าย ในขณะที่ ม.อ. มักปรากฏภาพในเชิงวิชาการจ๋าๆ เช่น งานวิจัยหรือการแพทย์ ซึ่งแม้จะน่าเชื่อถือแต่ก็อาจทำให้แบรนด์ดูมี "ระยะห่าง" สำหรับคนทั่วไป
เพื่อนๆ คิดว่าปัจจัยไหนสำคัญที่สุดคะ? หรือเป็นเพราะทำเลที่ตั้ง ระยะทางจากส่วนกลาง หรือความแตกต่างทางวัฒนธรรมที่ทำให้การรับรู้ต่อแบรนด์ ม.อ. ดูแตกต่างจากเพื่อนบ้านในภูมิภาคอื่น?
มาแลกเปลี่ยนมุมมองเชิงวิเคราะห์กันค่ะ