เจาะลึกที่มา วิวัฒนาการ "ธงชาติไทย" จากธงแดงเกลี้ยงสู่ไตรรงค์สง่างาม
การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของ "ธงชาติไทย" หรือที่เรียกกันว่าธงสยามในสมัยก่อน ซึ่งมีวิวัฒนาการที่น่าสนใจ โดยมี "ช้าง" เป็นสัญลักษณ์หลักมายาวนาน
ธงวงจักร (สมัยรัชกาลที่ 1)
ลักษณะ ธงพื้นแดง มีรูป "วงจักร" สีขาวอยู่ตรงกลาง
ในสมัยอยุธยาเราใช้ธงแดงเกลี้ยง ต่อมาพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (ร.1) ทรงมีพระราชดำริให้ทำรูปวงจักรสีขาวไว้กลางธง เพื่อให้เห็นความแตกต่างระหว่างเรือหลวงกับเรือราษฎร์
ธงช้างเผือกในวงจักร (สมัยรัชกาลที่ 2)
ลักษณะ มีรูป "ช้างเผือก" อยู่ภายในวงจักร
รัชกาลที่ 2 ทรงได้ช้างเผือกมาสู่พระบารมีถึง 3 เชือก จึงโปรดเกล้าฯ ให้เพิ่มรูปช้างเผือกลงไปในวงจักรเพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งความมงคล
ธงช้างเผือกปล่อย (สมัยรัชกาลที่ 4)
ลักษณะ นำวงจักรออก เหลือเพียงรูป "ช้างเผือก" สีขาวบนพื้นแดง
รัชกาลที่ 4 ทรงเห็นว่าการใช้ธงวงจักรนั้นดูคล้ายกับเรือต่างชาติมองเห็นได้ยาก จึงให้ปรับเป็นช้างเผือกตัวใหญ่เพื่อให้สังเกตได้ชัดเจนจากระยะไกล
ธงช้างเผือกทรงเครื่องยืนแท่น (สมัยรัชกาลที่ 5)
ลักษณะ ช้างเผือกหันหน้าเข้าหาเสา และมีการ "ทรงเครื่อง" (ใส่เครื่องประดับ) ยืนบนแท่น
ปรับเปลี่ยนให้มีความสง่างามมากขึ้น ใช้เป็นธงราชการและธงเรือหลวง
ธงแดงขาว 5 แถบ (สมัยรัชกาลที่ 6)
ลักษณะ เป็นแถบสีแดงสลับขาว 5 แถบ (ไม่มีรูปช้าง)
เล่ากันว่า รัชกาลที่ 6 ทรงทอดพระเนตรเห็นประชาชนติดธงช้างเผือกกลับหัว (ช้างนอนหงาย) จึงทรงมีพระราชดำริให้เปลี่ยนมาใช้ธงแถบสีเพื่อให้ดูแลง่ายและไม่เกิดเหตุการณ์เช่นนั้นอีก
ธงไตรรงค์ (พ.ศ. 2460 - ปัจจุบัน)
ลักษณะ เปลี่ยนแถบสีแดงตรงกลางเป็น "สีน้ำเงิน" และมีขนาดกว้างเป็น 2 เท่าของแถบอื่น
ความหมาย
สีแดง หมายถึง ชาติ (และเลือดเนื้อของบรรพบุรุษ)
สีขาว หมายถึง ศาสนา (ความบริสุทธิ์)
สีน้ำเงิน หมายถึง พระมหากษัตริย์ (สีประจำวันพระบรมราชสมภพของ ร.6)
เกร็ดน่ารู้
ธงในภาพแถวล่างซ้ายที่มีตัวอักษรสีทองประกอบ คือ ธงราชนาวี ที่ใช้ในกองทัพเรือปัจจุบัน ซึ่งยังคงรักษาเอกลักษณ์ของ "ช้างเผือกทรงเครื่อง" ไว้ตรงกลางวงกลมสีแดง
ที่มา 
คนไทยควรรู้ ; วิวัฒนาการ การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของ "ธงชาติไทย" ตั้งแต่อดีตประเทศสยาม จนมาเป็นประเทศไทยในปัจจุบันนี้
การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของ "ธงชาติไทย" หรือที่เรียกกันว่าธงสยามในสมัยก่อน ซึ่งมีวิวัฒนาการที่น่าสนใจ โดยมี "ช้าง" เป็นสัญลักษณ์หลักมายาวนาน
ธงวงจักร (สมัยรัชกาลที่ 1)
ลักษณะ ธงพื้นแดง มีรูป "วงจักร" สีขาวอยู่ตรงกลาง
ในสมัยอยุธยาเราใช้ธงแดงเกลี้ยง ต่อมาพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (ร.1) ทรงมีพระราชดำริให้ทำรูปวงจักรสีขาวไว้กลางธง เพื่อให้เห็นความแตกต่างระหว่างเรือหลวงกับเรือราษฎร์
ธงช้างเผือกในวงจักร (สมัยรัชกาลที่ 2)
ลักษณะ มีรูป "ช้างเผือก" อยู่ภายในวงจักร
รัชกาลที่ 2 ทรงได้ช้างเผือกมาสู่พระบารมีถึง 3 เชือก จึงโปรดเกล้าฯ ให้เพิ่มรูปช้างเผือกลงไปในวงจักรเพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งความมงคล
ธงช้างเผือกปล่อย (สมัยรัชกาลที่ 4)
ลักษณะ นำวงจักรออก เหลือเพียงรูป "ช้างเผือก" สีขาวบนพื้นแดง
รัชกาลที่ 4 ทรงเห็นว่าการใช้ธงวงจักรนั้นดูคล้ายกับเรือต่างชาติมองเห็นได้ยาก จึงให้ปรับเป็นช้างเผือกตัวใหญ่เพื่อให้สังเกตได้ชัดเจนจากระยะไกล
ธงช้างเผือกทรงเครื่องยืนแท่น (สมัยรัชกาลที่ 5)
ลักษณะ ช้างเผือกหันหน้าเข้าหาเสา และมีการ "ทรงเครื่อง" (ใส่เครื่องประดับ) ยืนบนแท่น
ปรับเปลี่ยนให้มีความสง่างามมากขึ้น ใช้เป็นธงราชการและธงเรือหลวง
ธงแดงขาว 5 แถบ (สมัยรัชกาลที่ 6)
ลักษณะ เป็นแถบสีแดงสลับขาว 5 แถบ (ไม่มีรูปช้าง)
เล่ากันว่า รัชกาลที่ 6 ทรงทอดพระเนตรเห็นประชาชนติดธงช้างเผือกกลับหัว (ช้างนอนหงาย) จึงทรงมีพระราชดำริให้เปลี่ยนมาใช้ธงแถบสีเพื่อให้ดูแลง่ายและไม่เกิดเหตุการณ์เช่นนั้นอีก
ธงไตรรงค์ (พ.ศ. 2460 - ปัจจุบัน)
ลักษณะ เปลี่ยนแถบสีแดงตรงกลางเป็น "สีน้ำเงิน" และมีขนาดกว้างเป็น 2 เท่าของแถบอื่น
ความหมาย
สีแดง หมายถึง ชาติ (และเลือดเนื้อของบรรพบุรุษ)
สีขาว หมายถึง ศาสนา (ความบริสุทธิ์)
สีน้ำเงิน หมายถึง พระมหากษัตริย์ (สีประจำวันพระบรมราชสมภพของ ร.6)
เกร็ดน่ารู้
ธงในภาพแถวล่างซ้ายที่มีตัวอักษรสีทองประกอบ คือ ธงราชนาวี ที่ใช้ในกองทัพเรือปัจจุบัน ซึ่งยังคงรักษาเอกลักษณ์ของ "ช้างเผือกทรงเครื่อง" ไว้ตรงกลางวงกลมสีแดง
ที่มา