ดูซีรี่ส์ไต้หวันเรื่องนึงคือ Oh No! Here Comes Trouble (2023) ชื่อไทย : ผีแซดกับแบดบอย แล้วรู้สึกว่าแนวคิดเข้าท่าดีครับ  ผู้แต่งและผู้กำกับคือ หลินกวนฮุ่ย (Lin Kuan-Hui) น่าจะได้แนวคิดมาจากศาสนาพุทธและแฝงปรัชญามหายานไว้โดยตรง   

คือผีในเรื่องดูแล้วก็ตลกแต่ลึกซื้งดี  ไม่ได้เป็นผีตรงๆของคนตายแบบหนังทั่วไป  แต่เป็นรูปผีที่เกิดจากความคิดหมกมุ่น  ซึ่งในเรื่องใช้คำว่า Zhi Nian - 執念 ซึ่งหมายถึงความหมกมุ่นทางอารมณ์อย่างแรงกล้า   ดังนั้นผีหลายตัวในเรื่องจึงมีที่มาแบบประหลาดๆ เช่น จากรูปปั้นปี่เซียะโบราณที่ทำให้ร่างคนตายใกล้ๆฟื้นคืน  จากรอยสักที่คนก่อนตายฝังใจ  จากก้อนหินที่คนกราบไหว้จนกลายเป็นพระภูมิเจ้าที่  จากสัมผัสบนแผ่นหลังที่เด็กคู่แฝดสัมผัสกันก่อนตาย ฯลฯ

แนวคิดนี้น่าจะสอดคล้องกับเรื่องโอปปาติกะกำเนิดหรือจิตตชรูปในพุทธศาสนาโดยตรง   เห็นได้จากผู้แต่งใช้คำว่า 執念 ในบทละครซึ่งใกล้เคียงกับคำที่ใช้ในคัมภีร์มหายานเช่น 執取 (zhíqǔ) หรือ 執著 (zhízhuó) แปลว่า อุปาทาน หรือความยึดมั่นถือมั่นนั่นเอง   เมื่ออุปาทานเกิดแล้วปฎิจจสมุปบาทก็เกิดเป็นภพชาติได้มาทั้งมโนมยกายและโอปปาติกะ

มีหลายปรากฏการณ์ที่ทั้งเถรวาทและมหายานกล่าวถึงคล้ายกัน   คือมโนมยกายเกิดได้จากจิตตชรูปทั้งอุปาทานในบางสิ่งอย่างแรงกล้าและฉันทสมาธิซึ่งเป็นอุปาทานฝ่ายกุศลของผู้ได้ฌานอภิญญา  เคยได้ยินพระรูปนึงเล่าให้ฟังด้วยตัวเองว่าท่านเดินจงกรมโดยเพ่งหลักแท่งไม้เป็นเครื่องหมาย  เพ่งไปเพ่งมาแท่งไม้นั้นก็งอกใบหน้างอกแขนขาออกมาทักทาย   พระอีกรูปนึงเพ่งดวงไฟเป็นกสิณจนในที่สุดก็มีนางรำออกจากดวงไฟมาร่ายรำให้ดู

ซึ่งมันบอกได้ยากว่ารูปที่เห็นเป็นผีจริงหรือเป็นรูปที่คิดไปเอง   แล้วยิ่งถ้าเป็นระดับเทพเจ้าล่ะ  ถ้าเป็นกำลังจิตของผู้มีฌานหรือจิตของปุถุชนหมู่มากที่อธิษฐานพร้อมกัน   เทพเจ้าก็โดนแต่งขึ้นมาเองได้ใช่ไหม   เห็นได้จากเทพเจ้าหลายองค์ที่มาเข้าทรงได้   ทั้งๆที่บางองค์ไม่น่าจะมาจากสุคติภูมิ  หรือบางองค์ออกมาจากนิยาย

____________________________
Oh No! Here Comes Trouble (2023)