ถ้าพูดถึงชื่อ “ทวิภพ” ภาพจำของหลายคนอาจจะเป็นความรักละมุนละไมของคุณหลวงกับแม่มณี แต่สำหรับ ทวิภพฉบับปี 2004 ของผู้กำกับ สุรพงษ์ พินิจค้า คือการตีความที่ "กล้าหาญ" และ "งดงาม" ในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ไทย
เราเคยดูครั้งแรกในโรงภาพยนตร์ตอนนั้นก็รู้สึกว่ามันแปลก แต่เมื่อเราโตขึ้นอีก 20 กว่าปี ได้กลับมาดูอีกครั้งตัวภาพยนตร์ยังคงมีความทันสมัยและงดงาม
แต่สำหรับเรา ที่มีวุฒิภาวะเพิ่มขึ้นได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ในหลายแง่มุมที่ไม่ใช่แค่ในตำราเรียน เราเข้าใจในการตีความ สิ่งที่ต้องการสื่อจากผู้สร้างมากยิ่งขึ้น รู้สึกรักเรื่องนี้ขึ้นมาทันที
เราคิดว่าคนที่ดูควรอ่านเรื่องราวเดิมของนิยายต้นฉบับมาก่อน ไม่อย่างนั้นอาจตามหนังไม่ทัน เพราะการดำเนินเรื่องและตัดสลับฉากค่อนข้างเร็ว ถ้าไม่รู้จักเรื่องราวมาบ้างอาจตามไม่ทัน
ทวิภพเวอร์ชันนี้ไม่ได้ตีความเน้นแค่ความโรแมนติก แต่เน้นไปที่ “ชะตากรรมของแผ่นดิน” โดยมีมณีจันทร์ (วนิดา เฟเวอร์) เป็นตัวแทนของคนรุ่นใหม่ที่กลับไปตั้งคำถามกับอดีต หนังพาเราไปดูการต่อสู้ทางความคิด การทูต และการพยายามรักษาเอกราชในยุคที่เจ้าอาณานิคมกำลังรุกคืบ
จุดเด่นของเวอร์ชันนี้ คือการนำเหตุการณ์จริงมาเป็นแกนกลาง
สนธิสัญญาเบาว์ริง (พ.ศ. 2398) เราได้เห็นบรรยากาศการเจรจาที่กดดัน ความพยายามของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในการใช้กุศโลบายทางการทูตเพื่อพาประเทศรอดพ้น
วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 หนังเล่นกับความรู้สึกของคนดูในตอนท้ายได้อย่างทรงพลัง ทำให้เราเห็นความสะดวกสบายในปัจจุบัน ที่แลกมาด้วยหยาดเหงื่อและน้ำตาของบรรพบุรุษ
งานกำกับภาพและการคัดเลือกนักแสดงทำออกมาได้ละเมียดละไมมาก วนิดา เฟเวอร์ ถ่ายทอดความสับสนและหยิ่งทะนงของมณีจันทร์ได้ดี ขณะที่ รังสิโรจน์ พันธุ์เพ็ง ก็ถ่ายทอดความเป็น "คุณหลวง" ที่มีความเป็นมนุษย์และมีความรับผิดชอบต่อบ้านเมืองได้อย่างน่าประทับใจ
“อดีตคือรากแก้วของปัจจุบัน”
ทวิภพฉบับนี้สอนให้เรารู้ว่า การรักชาติไม่ใช่การหลับหูหลับตาเชื่อ แต่คือการ "เข้าใจ" ว่าเราผ่านอะไรมาบ้าง เพื่อที่จะก้าวไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคง
ใครที่เคยดูเรื่องนี้แล้ว ประทับใจฉากไหน หรือมีการตีความประเด็นประวัติศาสตร์ตรงไหนที่อยากแลกเปลี่ยน มาคอมเมนต์คุยกันได้นะคะ ส่วนใครยังไม่เคยดู อยากให้ลองหามาชมสักครั้ง แล้วคุณจะรัก "สยาม" ในมุมที่ลึกซึ้งกว่าเดิม
“ทวิภพ (2004)” [The Siam Renaissance 2004 ] เมื่อกระจกบานเดิม สะท้อนภาพสยามในมุมที่ไม่เคยเห็น