กริยาสูตร พระไตรปิฎกเล่มที่ 23 พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตก - อัฏฐก - นวกนิบาต ข้อ 6
ภริยาผู้มีจิตประทุษร้าย ไม่อนุเคราะห์ด้วยประโยชน์เกื้อกูล ยินดีในชายอื่น ดูหมิ่นสามี เป็นผู้อันเขาซื้อมาด้วยทรัพย์ พยายาม จะฆ่าผัว ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า วธกาภริยา ภริยาเสมอด้วยเพชฌฆาต
สามีของหญิง ประกอบด้วยศิลปกรรม พาณิชยกรรม และ กสิกรรม ได้ทรัพย์ใดมา ภริยาปรารถนาจะยักยอกทรัพย์ แม้มี อยู่น้อยนั้นเสีย ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า โจรภริยา ภริยาเสมอด้วยโจร
ภริยาที่ไม่สนใจการงาน เกียจคร้าน กินมาก ปากร้าย ปากกล้า ร้ายกาจ กล่าวคําหยาบ ข่มขู่ตัวผู้ขยันขันแข็ง ภริยา ของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า อัยยาภริยา ภริยาเสมอด้วยนาย
ภริยาใด อนุเคราะห์ด้วยประโยชน์เกื้อกูลทุกเมื่อ ตามรักษา สามี เหมือนมารดารักษาบุตร รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้ไว้ ภริยา ของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า มาตาภริยา ภริยาเสมอด้วยมารดา
ภริยาที่เป็นเหมือนพี่สาวน้องสาว มีความเคารพในสามี ของตน เป็นคนละอายบาป เป็นไปตามอํานาจสามี ภริยาของบุรุษ เห็นปานนี้ เรียกว่า ภคินีภริยา ภริยาเสมอด้วยพี่สาว น้องสาว
ภริยาใดในโลกนี้ เห็นสามีแล้วชื่นชมยินดี เหมือนเพื่อน ผู้จากไปนานแล้วกลับมา เป็นหญิงมีตระกูล มีศีล มีวัตรปฏิบัติสามี ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า สุขีภริยา ภริยาเสมอด้วยเพื่อน
ภริยาใด สามีเฆี่ยนตี ขู่ตะคอก ก็ไม่โกรธ ไม่คิดพิโรธ โกรธตอบสามี อดทนได้ เป็นไปตามอํานาจสามี ภริยาของบุรุษ เห็นปานนี้ เรียกว่า ทาสีภริยา ภริยาเสมอด้วยทาสี
ภริยาที่เรียกว่าวธกาภริยา ๑ โจรีภริยา ๑ อัยยาภริยา ๑ ภริยาทั้ง ๓ จําพวกนั้น ล้วนแต่เป็นคนทุศีล หยาบช้า ไม่เอื้อเฟื้อ เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงนรก
ส่วนภริยาที่เรียกว่า มาตาภริยา ๑ ภคินีภริยา ๑ สุขีภริยา ๑ ทาสีภริยา ๑ ภริยาทั้ง ๔ จําพวกนั้น ๑ ๑ เพราะตั้งอยู่ในศีล ถนอมรักไว้ยั่งยืน เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงสุคติ
คู่ครอง 7 แบบ
(แปล...ทั้งสามีและภรรยา ต่างก็สามารถนําไปพิจารณาตนได้)
ภรรยาที่เหมือนเพชฌฆาต หมายถึง ภรรยาที่คิดร้ายต่อสามี ดูหมิ่นสามี ไม่ทําตัวให้เป็นประโยชน์ นอกใจ และอยากฆ่าสามี
ภรรยาที่เหมือนโจร หมายถึง ภรรยาที่
ยักยอกเงินของสามี
ภรรยาที่เหมือนเจ้านาย หมายถึง ภรรยาที่ไม่ทํางานบ้าน ขี้เกียจ กินมาก ปากร้าย ข่มเหงสามีที่ขยันขันแข็ง
ภรรยาที่เหมือนแม่ หมายถึง ภรรยาที่ ตามดูแลสามี เหมือนแม่ดูแลลูก และช่วยรักษา ทรัพย์สินที่หามาได้
ภรรยาที่เหมือนพี่สาวน้องสาว หมายถึง ภรรยาที่ให้ความเคารพในสามี และเชื่อฟังสามี
ภรรยาที่เหมือนเพื่อน หมายถึง ภรรยาที่มีศีลมีธรรม และตอนเห็นสามีก็จะรู้สึกดีใจเหมือนได้พบเพื่อนที่ไม่ได้เจอกันนาน
ภรรยาที่เหมือนทาส หมายถึง ภรรยาที่เวลาสามีตีหรือด่าว่า ก็ไม่โกรธ มีความอดทน
ภรรยาที่เหมือนเพชฌฆาต ภรรยาที่เหมือนโจร ภรรยาที่เหมือนเจ้านาย เป็นคนทุศีล หยาบช้า เมื่อตายไปจะมีโอกาสตกนรก ส่วนภรรยา ที่เหลืออีก 4 แบบ เมื่อตายไปย่อมไปสู่สุคติ เพราะมีศีลธรรม
คำสอนในเรื่องคู่ครอง จากพระไตรปิฎก
ภริยาผู้มีจิตประทุษร้าย ไม่อนุเคราะห์ด้วยประโยชน์เกื้อกูล ยินดีในชายอื่น ดูหมิ่นสามี เป็นผู้อันเขาซื้อมาด้วยทรัพย์ พยายาม จะฆ่าผัว ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า วธกาภริยา ภริยาเสมอด้วยเพชฌฆาต
สามีของหญิง ประกอบด้วยศิลปกรรม พาณิชยกรรม และ กสิกรรม ได้ทรัพย์ใดมา ภริยาปรารถนาจะยักยอกทรัพย์ แม้มี อยู่น้อยนั้นเสีย ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า โจรภริยา ภริยาเสมอด้วยโจร
ภริยาที่ไม่สนใจการงาน เกียจคร้าน กินมาก ปากร้าย ปากกล้า ร้ายกาจ กล่าวคําหยาบ ข่มขู่ตัวผู้ขยันขันแข็ง ภริยา ของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า อัยยาภริยา ภริยาเสมอด้วยนาย
ภริยาใด อนุเคราะห์ด้วยประโยชน์เกื้อกูลทุกเมื่อ ตามรักษา สามี เหมือนมารดารักษาบุตร รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้ไว้ ภริยา ของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า มาตาภริยา ภริยาเสมอด้วยมารดา
ภริยาที่เป็นเหมือนพี่สาวน้องสาว มีความเคารพในสามี ของตน เป็นคนละอายบาป เป็นไปตามอํานาจสามี ภริยาของบุรุษ เห็นปานนี้ เรียกว่า ภคินีภริยา ภริยาเสมอด้วยพี่สาว น้องสาว
ภริยาใดในโลกนี้ เห็นสามีแล้วชื่นชมยินดี เหมือนเพื่อน ผู้จากไปนานแล้วกลับมา เป็นหญิงมีตระกูล มีศีล มีวัตรปฏิบัติสามี ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้ เรียกว่า สุขีภริยา ภริยาเสมอด้วยเพื่อน
ภริยาใด สามีเฆี่ยนตี ขู่ตะคอก ก็ไม่โกรธ ไม่คิดพิโรธ โกรธตอบสามี อดทนได้ เป็นไปตามอํานาจสามี ภริยาของบุรุษ เห็นปานนี้ เรียกว่า ทาสีภริยา ภริยาเสมอด้วยทาสี
ภริยาที่เรียกว่าวธกาภริยา ๑ โจรีภริยา ๑ อัยยาภริยา ๑ ภริยาทั้ง ๓ จําพวกนั้น ล้วนแต่เป็นคนทุศีล หยาบช้า ไม่เอื้อเฟื้อ เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงนรก
ส่วนภริยาที่เรียกว่า มาตาภริยา ๑ ภคินีภริยา ๑ สุขีภริยา ๑ ทาสีภริยา ๑ ภริยาทั้ง ๔ จําพวกนั้น ๑ ๑ เพราะตั้งอยู่ในศีล ถนอมรักไว้ยั่งยืน เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงสุคติ
คู่ครอง 7 แบบ
(แปล...ทั้งสามีและภรรยา ต่างก็สามารถนําไปพิจารณาตนได้)
ภรรยาที่เหมือนเพชฌฆาต หมายถึง ภรรยาที่คิดร้ายต่อสามี ดูหมิ่นสามี ไม่ทําตัวให้เป็นประโยชน์ นอกใจ และอยากฆ่าสามี
ภรรยาที่เหมือนโจร หมายถึง ภรรยาที่
ยักยอกเงินของสามี
ภรรยาที่เหมือนเจ้านาย หมายถึง ภรรยาที่ไม่ทํางานบ้าน ขี้เกียจ กินมาก ปากร้าย ข่มเหงสามีที่ขยันขันแข็ง
ภรรยาที่เหมือนแม่ หมายถึง ภรรยาที่ ตามดูแลสามี เหมือนแม่ดูแลลูก และช่วยรักษา ทรัพย์สินที่หามาได้
ภรรยาที่เหมือนพี่สาวน้องสาว หมายถึง ภรรยาที่ให้ความเคารพในสามี และเชื่อฟังสามี
ภรรยาที่เหมือนเพื่อน หมายถึง ภรรยาที่มีศีลมีธรรม และตอนเห็นสามีก็จะรู้สึกดีใจเหมือนได้พบเพื่อนที่ไม่ได้เจอกันนาน
ภรรยาที่เหมือนทาส หมายถึง ภรรยาที่เวลาสามีตีหรือด่าว่า ก็ไม่โกรธ มีความอดทน
ภรรยาที่เหมือนเพชฌฆาต ภรรยาที่เหมือนโจร ภรรยาที่เหมือนเจ้านาย เป็นคนทุศีล หยาบช้า เมื่อตายไปจะมีโอกาสตกนรก ส่วนภรรยา ที่เหลืออีก 4 แบบ เมื่อตายไปย่อมไปสู่สุคติ เพราะมีศีลธรรม