เห็นคนที่ไม่ได้จบ STEM แต่เป็น though leader พูดออกสื่อกันบ่อยแล้วว่าประเทศเราขาดแคลนคนเรียน STEM ในฐานนะคนที่จบมาจริงเพราะอยากทำอะไรให้ประเทศ และมีใจรักในคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ แต่ต้องมาเอาดีด้านอื่นในประเทศนี้ จากเด็กเนิร์ด โตเป็นผู้ใหญ่ที่ก็ยังเนิร์ดอยู่ ขอเถียงเลยว่า ที่ดูเหมือนขาดแคลนคน STEM จริงๆ ที่ยิ่งกว่านั้นมันคือเรื่อง
"Brain Waste" หรือการใช้คนเก่งทิ้งๆ ขว้างๆ ในบ้านเรานี่แหละ
1. วาทกรรม "ขาดแคลน" คือการโยนบาปให้คนเรียน
ข้อเท็จจริงที่เจ็บปวดคือ มหาลัยไทยผลิตเด็ก STEM หัวกะทิออกมาเพียบและทำมานานแล้วมีแม้กระทั้งหลักสูตร Inter แต่พอคนกลุ่มนี้ก้าวเข้าสู่ตลาดงานจริง พวกเขากลับเจอเพดานที่ชื่อว่า
Middle-Tech Trap:
1) ตลาดงานส่วนใหญ่ยังเป็นแค่ฐานการผลิต (Assembly) หรือรับจ้างทำตามสั่ง (OEM) ซึ่งต้องการแค่ "คนคุมเครื่อง" ไม่ใช่ "ผู้ออกแบบระบบ"
2) เมื่อธุรกิจไทยเน้นแค่การซื้อเทคโนโลยีมาใช้ หลายคนต้องไปทำงานสายอื่น "ทิ้งวิชา" ไปขายประกัน ทำงานแบงก์ ไปขายของหรือย้ายไปสายธุรกิจ เพราะงานจริงก็ไม่ได้หาง่ายแบบที่ though leader ที่จบด้านอื่นบอกว่าขาดแคลน นี่ไม่ใช่การขาดคน แต่มันคือการ
"ผลักคนเก่งออกจากระบบ" อย่างเป็นรูปธรรม ยังไม่รวมเรื่องค่าแรงมันก็ไม่ได้สูงไปกว่าชาวบ้านเค้าแบบสายอื่น ที่เรียนร่วมกันกันตั้งแต่ม.ปลาย
2. ทุนไทย "ติดใน Comfort zone" และเสพติดกำไรจากธุรกิจดั้งเดิม
ถ้าถามว่าทำไมเราไม่มีนวัตกรรมระดับโลก? คำตอบไม่ใช่เพราะคนไทยไม่เก่ง แต่เป็นเพราะ
"ทุนใหญ่ไม่เอาด้วย"
ขณะที่สิงคโปร์ มาเลเซีย หรือเวียดนาม เริ่มขยับไปสร้าง IP (สิทธิบัตร) ของตัวเอง ทุนไทยส่วนใหญ่ยังวนเวียนอยู่กับการ "กินรวบ" ในอุตสาหกรรมเก่า (ค้าปลีก, อสังหาฯ, พลังงานดั้งเดิม)
แอปฯยอดนิยมในมือถือเกือบ 100% เป็นของต่างชาติ เพราะทุนไทยไม่กล้าลงทุนในความเสี่ยงสูงช่วงเริ่มต้น ไม่ใช่เพราะคนไทยโค้ดไม่เป็น สุดท้ายคน STEM ที่เนิร์ดจริง เก่งจริง เลยต้อง
Brain Drain ย้ายไปทำงานให้บริษัทต่างชาติที่พร้อมจ่ายค่าตอบแทนสมกับสมองที่เขาเสียไป
3. สิ่งที่เห็นชัดในอนาคต
ความเป็นไปได้ที่สูงที่สุดคือสภาวะ "สมองไหลถาวร" ที่รุนแรงกว่าเดิม:
เมื่อโลกเข้าสู่โหมดการเติบโตจำกัด ประเทศที่ฉลาดจะกวาดเอาคน STEM ไทยไปหมดด้วยข้อเสนอที่บ้านเราให้ไม่ได้ คนกลุ่มนี้จะย้ายออกเป็นกลุ่มแรกเพราะ "ทักษะของเขาเป็นภาษาสากล"
ประเทศเราจะยิ่งต้องพึ่งพาเทคโนโลยีต่างชาติแบบ 100% เพราะคนที่จะสร้างเองได้ย้ายประเทศไปหมดแล้ว ส่วนคนที่ยังอยู่ก็ทำงานไม่ตรงสายจนสกิลฝ่อไปตามกาลเวลา
ในฐานะคนสาย STEM จริงๆ คุณเห็นด้วยไหมว่าปัญหาที่หนักที่สุดคือ
"การขาดพื้นที่ให้โชว์ของ" มากกว่าการขาดแคลนคน?
ประเทศเราไม่ได้ขาดแคลนคนเรียน STEM แต่แท้จริง คือเรื่อง "Brain Waste"
1. วาทกรรม "ขาดแคลน" คือการโยนบาปให้คนเรียน
ข้อเท็จจริงที่เจ็บปวดคือ มหาลัยไทยผลิตเด็ก STEM หัวกะทิออกมาเพียบและทำมานานแล้วมีแม้กระทั้งหลักสูตร Inter แต่พอคนกลุ่มนี้ก้าวเข้าสู่ตลาดงานจริง พวกเขากลับเจอเพดานที่ชื่อว่า Middle-Tech Trap:
1) ตลาดงานส่วนใหญ่ยังเป็นแค่ฐานการผลิต (Assembly) หรือรับจ้างทำตามสั่ง (OEM) ซึ่งต้องการแค่ "คนคุมเครื่อง" ไม่ใช่ "ผู้ออกแบบระบบ"
2) เมื่อธุรกิจไทยเน้นแค่การซื้อเทคโนโลยีมาใช้ หลายคนต้องไปทำงานสายอื่น "ทิ้งวิชา" ไปขายประกัน ทำงานแบงก์ ไปขายของหรือย้ายไปสายธุรกิจ เพราะงานจริงก็ไม่ได้หาง่ายแบบที่ though leader ที่จบด้านอื่นบอกว่าขาดแคลน นี่ไม่ใช่การขาดคน แต่มันคือการ "ผลักคนเก่งออกจากระบบ" อย่างเป็นรูปธรรม ยังไม่รวมเรื่องค่าแรงมันก็ไม่ได้สูงไปกว่าชาวบ้านเค้าแบบสายอื่น ที่เรียนร่วมกันกันตั้งแต่ม.ปลาย
2. ทุนไทย "ติดใน Comfort zone" และเสพติดกำไรจากธุรกิจดั้งเดิม
ถ้าถามว่าทำไมเราไม่มีนวัตกรรมระดับโลก? คำตอบไม่ใช่เพราะคนไทยไม่เก่ง แต่เป็นเพราะ "ทุนใหญ่ไม่เอาด้วย"
ขณะที่สิงคโปร์ มาเลเซีย หรือเวียดนาม เริ่มขยับไปสร้าง IP (สิทธิบัตร) ของตัวเอง ทุนไทยส่วนใหญ่ยังวนเวียนอยู่กับการ "กินรวบ" ในอุตสาหกรรมเก่า (ค้าปลีก, อสังหาฯ, พลังงานดั้งเดิม)
แอปฯยอดนิยมในมือถือเกือบ 100% เป็นของต่างชาติ เพราะทุนไทยไม่กล้าลงทุนในความเสี่ยงสูงช่วงเริ่มต้น ไม่ใช่เพราะคนไทยโค้ดไม่เป็น สุดท้ายคน STEM ที่เนิร์ดจริง เก่งจริง เลยต้อง Brain Drain ย้ายไปทำงานให้บริษัทต่างชาติที่พร้อมจ่ายค่าตอบแทนสมกับสมองที่เขาเสียไป
3. สิ่งที่เห็นชัดในอนาคต
ความเป็นไปได้ที่สูงที่สุดคือสภาวะ "สมองไหลถาวร" ที่รุนแรงกว่าเดิม:
เมื่อโลกเข้าสู่โหมดการเติบโตจำกัด ประเทศที่ฉลาดจะกวาดเอาคน STEM ไทยไปหมดด้วยข้อเสนอที่บ้านเราให้ไม่ได้ คนกลุ่มนี้จะย้ายออกเป็นกลุ่มแรกเพราะ "ทักษะของเขาเป็นภาษาสากล"
ประเทศเราจะยิ่งต้องพึ่งพาเทคโนโลยีต่างชาติแบบ 100% เพราะคนที่จะสร้างเองได้ย้ายประเทศไปหมดแล้ว ส่วนคนที่ยังอยู่ก็ทำงานไม่ตรงสายจนสกิลฝ่อไปตามกาลเวลา
ในฐานะคนสาย STEM จริงๆ คุณเห็นด้วยไหมว่าปัญหาที่หนักที่สุดคือ "การขาดพื้นที่ให้โชว์ของ" มากกว่าการขาดแคลนคน?