หากผู้จัดการเลือกตั้งไม่มีเจตนาทุจริตตั้งแต่ต้น ระบบการเลือกตั้งก็น่าจะดำเนินไปได้อย่างโปร่งใสและเรียบร้อยกว่านี้
พูดตรง ๆ ว่า ถ้าไม่มีความคิดจะโกงตั้งแต่แรก ผลลัพธ์ก็น่าจะออกมาดีได้ ระบบบางอย่างที่ถูกออกแบบมาอย่างดี เช่น ระบบเครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์ ก็น่าจะถูกนำมาใช้เพื่อความสะดวก โปร่งใส และเข้าใจง่ายสำหรับประชาชน
ผมอยากเสนอแนวคิดว่า การใช้บัตรประชาชนยืนยันตัวตน พร้อมสแกนลายนิ้วมือ และผูกข้อมูลกับเลขประจำตัวประชาชนก่อนเข้าคูหา อาจช่วยให้กระบวนการเลือกตั้งชัดเจน รวดเร็ว และลดข้อกังวลเรื่องการทุจริตได้
อีกประเด็นหนึ่งคือเรื่องการซื้อเสียง หลายคนก็รับรู้กันว่ามีปัญหานี้เกิดขึ้นจริง แต่บางครั้งก็ไม่มีหลักฐานหรือไม่มีใครกล้าเปิดเผย เพราะอาจเป็นคนรู้จักหรือญาติพี่น้องกันเอง ทำให้ปัญหายังคงอยู่
หากเราต้องการให้ประเทศพัฒนา เรื่องพื้นฐานอย่างความโปร่งใสในการเลือกตั้งก็ควรได้รับความสำคัญอย่างจริงจัง ผมไม่ได้มีอคติกับผลการเลือกตั้ง แต่จากข่าวที่ปรากฏตามสื่อ ทำให้เกิดข้อสงสัยในบางหน่วยเลือกตั้ง
สุดท้าย ผมยังเชื่อว่า หากทุกฝ่ายเริ่มต้นด้วยความสุจริตจริง ๆ กระบวนการทั้งหมดก็จะออกมาดีได้เอง