เรื่อง: ดร.ฉัตรชัย ตวงรัตนพันธ์
https://www.facebook.com/share/p/1726RN7SpV/?mibextid=wwXIfr
ตึกแถวคือ อาคารที่ก่อสร้างต่อเนื่องกันเป็นแถวยาวตั้งแต่สองคูหาขึ้นไป มีผนังแบ่งอาคารเป็นคูหา สามารถใช้เป็นที่อยู่อาศัย หรือใช้เพื่อประกอบธุรกิจหรือค้าขายได้ ตึกแถวได้รับความนิยมในฐานะศูนย์กลางการค้า และการอยู่อาศัยที่ตอบโจทย์สังคมในยุคสมัยหนึ่ง
โดยเฉพาะในช่วงก่อนที่จะมีการขยายตัวของเมือง และเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว เมื่อก่อนตึกแถวหรืออาคารพาณิชย์เป็นที่นิยมพัฒนากันมาก เพราะสามารถใช้พื้นที่เพื่อค้าขาย และอยู่อาศัยได้ แต่ช่วงหลังๆ เริ่มมีการพัฒนาน้อยลง
ตึกแถวจึงเป็นอสังหาริมทรัพย์แรกๆ ที่ถูกดิสรัปชันเพราะหมดประโยชน์ใช้สอย ไม่มีประโยชน์ที่คนจะซื้อ เนื่องจากทำมาค้าขายก็ไม่ได้แล้ว เป็นไปตามภาวะเศรษฐกิจ ยกเว้นตึกแถวอยู่ทำเลโซนท่องเที่ยว เช่น เยาวราช บรรทัดทอง เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งตึกแถวต่างจังหวัด ยิ่งทำอะไรยากยิ่งเลย
Timeline ตึกแถวที่เคยรุ่งโรจน์
1. ในอดีต การใช้จ่ายสำหรับอาหารหนึ่งมื้อเพื่อให้อิ่มท้องนั้นไม่จำเป็นต้องใช้เงินจำนวนมาก ด้วยทำเลที่ตั้งอยู่ในย่านชุมชนหรือริมถนน ทำให้ร้านตึกแถวเป็นตัวเลือกแรกๆ ของคนเมืองที่ต้องการความสะดวกในการเข้าถึง
2. อาคารตึกแถวหรืออาคารพาณิชย์ถือเป็นสถาปัตยกรรมอเนกประสงค์ขนาดเล็กที่เอื้อต่อการทำธุรกิจควบคู่ไปกับการอยู่อาศัยภายในตัวอาคาร ตึกแถวส่วนใหญ่มักตั้งอยู่ตามริมถนนหรือใจกลางย่านชุมชนเพื่อดึงดูดผู้คน และสนับสนุนการค้าขาย เป็นรูปแบบที่ประหยัด และตอบโจทย์ความต้องการของผู้ที่ต้องการค้าขายในตัวเมือง
3. ร้านอาหารข้างทาง หรือ Street Food มีบทบาทสำคัญต่อวิถีชีวิตของคนไทย ร้านอาหารข้างทางจึงเป็นทางเลือกที่สำคัญที่นำเสนออาหารในราคาที่สามารถเข้าถึงได้และมีปริมาณที่เหมาะสม
4. ทำเลตึกแถวหน้าป้ายรถเมล์ เคยถูกยกย่องเป็นทำเลทอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ร้านสะดวกซื้อ ทำเลตึกแถวหัวมุมปากซอย ก็เป็นอีกตำแหน่งที่โดดเด่นนี้ดึงดูดสายตาจากทุกทิศทาง
5. ตั้งแต่ปี พ.ศ.2545 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของกรุงเทพมหานคร เพื่อแก้ปัญหาการจราจรเป็นปัจจัยสำคัญที่บั่นทอนความโดดเด่นของร้านตึกแถว กรุงเทพฯ เริ่มมีการสร้างอุโมงค์ลอดทางแยกหลายจุด เมื่อรถยนต์ไม่จำเป็นต้องจอดรอ ร้านตึกแถวที่อยู่บริเวณทำเลดีๆ จึงถูกตัดขาด
6. การขยายโครงข่ายรถไฟฟ้าทั่วกรุงเทพมหานคร ทั้ง BTS และ MRT ได้นำมา ซึ่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ต่อร้านอาหารตึกแถว ทำให้กระแสการเดินเท้าของผู้คนเปลี่ยนไปอย่างถาวร จากเดิมที่เดินริมถนนก็หันไปใช้ทางเชื่อมต่อสถานีรถไฟฟ้าแทน ทำเลทองของตึกแถวจึงไม่ได้เป็นจุดขายที่ดึงดูดลูกค้าเหมือนเดิมอีกต่อไป
7. พฤติกรรมการบริโภคของคนรุ่นใหม่ได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ความสะดวกสบายของระบบเดลิเวอรีทำให้ร้านอาหารชื่อดังรู้สึกอยู่ใกล้ และเข้าถึงได้ง่ายขึ้นมาก
8. ผู้บริโภครุ่นใหม่มีความคาดหวังที่มากกว่าเพียงแค่รสชาติของอาหารเท่านั้น แต่พวกเขามองหาคอนเทนต์ อาหารที่สามารถถ่ายรูปเพื่อแชร์ลงในสื่อสังคมออนไลน์ได้ ร้านอาหารตึกแถวแบบดั้งเดิมไม่ตอบโจทย์ความต้องการใหม่ๆ เหล่านี้
สรุปเหตุผลหลักที่ทำให้ตึกแถวตกยุคหมดสมัย
1. ที่จอดรถ ตึกแถวส่วนใหญ่ไม่มีที่จอดรถเป็นของตัวเอง
2. ทำเลการค้าเปลี่ยนไป รถไฟฟ้า สถานีรถไฟฟ้าสร้างจุดดึงดูดใหม่ๆ ทำให้ทำเลที่เคยคึกคักอาจเงียบลง
3. การเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภคและค้าปลีก การค้าขายออนไลน์ สินค้าหลายอย่างขายออนไลน์ได้ ไม่จำเป็นต้องมีหน้าร้าน ทำให้ร้านค้าแบบดั้งเดิมลดลง
4.เจ้าของบางรายย้ายไปซื้อบ้านหรือคอนโดมิเนียมนอกเมือง ทำให้ตึกแถวเดิมไม่ได้ใช้ประโยชน์
หมดยุค “ตึกแถว” ในกรุงเทพมหานคร กฎระเบียบจราจร และพฤติกรรมผู้บริโภคดิสรัป
https://www.facebook.com/share/p/1726RN7SpV/?mibextid=wwXIfr
ตึกแถวคือ อาคารที่ก่อสร้างต่อเนื่องกันเป็นแถวยาวตั้งแต่สองคูหาขึ้นไป มีผนังแบ่งอาคารเป็นคูหา สามารถใช้เป็นที่อยู่อาศัย หรือใช้เพื่อประกอบธุรกิจหรือค้าขายได้ ตึกแถวได้รับความนิยมในฐานะศูนย์กลางการค้า และการอยู่อาศัยที่ตอบโจทย์สังคมในยุคสมัยหนึ่ง
โดยเฉพาะในช่วงก่อนที่จะมีการขยายตัวของเมือง และเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว เมื่อก่อนตึกแถวหรืออาคารพาณิชย์เป็นที่นิยมพัฒนากันมาก เพราะสามารถใช้พื้นที่เพื่อค้าขาย และอยู่อาศัยได้ แต่ช่วงหลังๆ เริ่มมีการพัฒนาน้อยลง
ตึกแถวจึงเป็นอสังหาริมทรัพย์แรกๆ ที่ถูกดิสรัปชันเพราะหมดประโยชน์ใช้สอย ไม่มีประโยชน์ที่คนจะซื้อ เนื่องจากทำมาค้าขายก็ไม่ได้แล้ว เป็นไปตามภาวะเศรษฐกิจ ยกเว้นตึกแถวอยู่ทำเลโซนท่องเที่ยว เช่น เยาวราช บรรทัดทอง เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งตึกแถวต่างจังหวัด ยิ่งทำอะไรยากยิ่งเลย
Timeline ตึกแถวที่เคยรุ่งโรจน์
1. ในอดีต การใช้จ่ายสำหรับอาหารหนึ่งมื้อเพื่อให้อิ่มท้องนั้นไม่จำเป็นต้องใช้เงินจำนวนมาก ด้วยทำเลที่ตั้งอยู่ในย่านชุมชนหรือริมถนน ทำให้ร้านตึกแถวเป็นตัวเลือกแรกๆ ของคนเมืองที่ต้องการความสะดวกในการเข้าถึง
2. อาคารตึกแถวหรืออาคารพาณิชย์ถือเป็นสถาปัตยกรรมอเนกประสงค์ขนาดเล็กที่เอื้อต่อการทำธุรกิจควบคู่ไปกับการอยู่อาศัยภายในตัวอาคาร ตึกแถวส่วนใหญ่มักตั้งอยู่ตามริมถนนหรือใจกลางย่านชุมชนเพื่อดึงดูดผู้คน และสนับสนุนการค้าขาย เป็นรูปแบบที่ประหยัด และตอบโจทย์ความต้องการของผู้ที่ต้องการค้าขายในตัวเมือง
3. ร้านอาหารข้างทาง หรือ Street Food มีบทบาทสำคัญต่อวิถีชีวิตของคนไทย ร้านอาหารข้างทางจึงเป็นทางเลือกที่สำคัญที่นำเสนออาหารในราคาที่สามารถเข้าถึงได้และมีปริมาณที่เหมาะสม
4. ทำเลตึกแถวหน้าป้ายรถเมล์ เคยถูกยกย่องเป็นทำเลทอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ร้านสะดวกซื้อ ทำเลตึกแถวหัวมุมปากซอย ก็เป็นอีกตำแหน่งที่โดดเด่นนี้ดึงดูดสายตาจากทุกทิศทาง
5. ตั้งแต่ปี พ.ศ.2545 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของกรุงเทพมหานคร เพื่อแก้ปัญหาการจราจรเป็นปัจจัยสำคัญที่บั่นทอนความโดดเด่นของร้านตึกแถว กรุงเทพฯ เริ่มมีการสร้างอุโมงค์ลอดทางแยกหลายจุด เมื่อรถยนต์ไม่จำเป็นต้องจอดรอ ร้านตึกแถวที่อยู่บริเวณทำเลดีๆ จึงถูกตัดขาด
6. การขยายโครงข่ายรถไฟฟ้าทั่วกรุงเทพมหานคร ทั้ง BTS และ MRT ได้นำมา ซึ่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ต่อร้านอาหารตึกแถว ทำให้กระแสการเดินเท้าของผู้คนเปลี่ยนไปอย่างถาวร จากเดิมที่เดินริมถนนก็หันไปใช้ทางเชื่อมต่อสถานีรถไฟฟ้าแทน ทำเลทองของตึกแถวจึงไม่ได้เป็นจุดขายที่ดึงดูดลูกค้าเหมือนเดิมอีกต่อไป
7. พฤติกรรมการบริโภคของคนรุ่นใหม่ได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ความสะดวกสบายของระบบเดลิเวอรีทำให้ร้านอาหารชื่อดังรู้สึกอยู่ใกล้ และเข้าถึงได้ง่ายขึ้นมาก
8. ผู้บริโภครุ่นใหม่มีความคาดหวังที่มากกว่าเพียงแค่รสชาติของอาหารเท่านั้น แต่พวกเขามองหาคอนเทนต์ อาหารที่สามารถถ่ายรูปเพื่อแชร์ลงในสื่อสังคมออนไลน์ได้ ร้านอาหารตึกแถวแบบดั้งเดิมไม่ตอบโจทย์ความต้องการใหม่ๆ เหล่านี้
สรุปเหตุผลหลักที่ทำให้ตึกแถวตกยุคหมดสมัย
1. ที่จอดรถ ตึกแถวส่วนใหญ่ไม่มีที่จอดรถเป็นของตัวเอง
2. ทำเลการค้าเปลี่ยนไป รถไฟฟ้า สถานีรถไฟฟ้าสร้างจุดดึงดูดใหม่ๆ ทำให้ทำเลที่เคยคึกคักอาจเงียบลง
3. การเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภคและค้าปลีก การค้าขายออนไลน์ สินค้าหลายอย่างขายออนไลน์ได้ ไม่จำเป็นต้องมีหน้าร้าน ทำให้ร้านค้าแบบดั้งเดิมลดลง
4.เจ้าของบางรายย้ายไปซื้อบ้านหรือคอนโดมิเนียมนอกเมือง ทำให้ตึกแถวเดิมไม่ได้ใช้ประโยชน์