🗣️🗣️🗣️
"เปิดวงเล่า: ทำไมการนินทาถึงอยู่คู่มนุษย์มาทุกยุคทุกสมัย?"
ถ้าจะพูดกันตามตรง "การนินทา" ไม่ได้เป็นเรื่องของความไร้สาระอย่างเดียวหรอกครับ ในทางจิตวิทยามันมีที่มาที่ไปที่ลึกซึ้งกว่านั้น และนี่คือประเด็นสำคัญที่สรุปจากบทความครับ
1. มันคือ "กาว" ที่เชื่อมคนเข้าด้วยกัน
ลองสังเกตดูครับ เวลาเราคุยเรื่องใครสักคนกับเพื่อนสนิท มันจะเกิดความรู้สึกว่า "เราเป็นพวกเดียวกันนะ" การแลกเปลี่ยนข้อมูลลับๆ หรือเรื่องราวของบุคคลที่สาม ช่วยสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจและเพิ่มความสนิทสนมได้เร็วขึ้น เหมือนเป็นการขีดเส้นล้อมวงว่าใครคือ "คนใน" ใครคือ "คนนอก"
2. เป็นกลไกการเรียนรู้ลัด (Social Map)
มนุษย์เราไม่มีเวลาไปลองผิดลองถูกเองกับทุกคน การนินทาจึงทำหน้าที่เป็น "ทางลัด" ในการเรียนรู้พฤติกรรมคน เช่น ถ้าเราได้ยินว่าคนนี้คบไม่ได้ หรือคนนั้นทำงานเก่งแต่ขี้วีน ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เราวางตัวถูกในสังคมโดยที่ไม่ต้องเอาตัวไปเจ็บเองครับ
3. การเช็ก "บรรทัดฐาน" ของสังคม
เวลาเรานินทาว่า "ดูสิ ทำแบบนั้นได้ยังไง ไม่ไหวเลย" ลึกๆ แล้วเรากำลังคุยกันเรื่อง ศีลธรรมและความเหมาะสม ครับ มันคือการตอกย้ำว่าในกลุ่มของเรา อะไรทำได้ อะไรทำไม่ได้ ใครที่ทำผิดกฎของกลุ่มก็จะถูกนินทาเพื่อเป็นการ "ลงโทษทางสังคม" กลายๆ ให้เขารู้สึกตัวหรือให้คนอื่นระวัง
4. รางวัลของสมอง (The Dopamine Rush)
อันนี้เป็นเรื่องของสารเคมีเลยครับ ผลวิจัยบอกว่าเวลาคนเราได้พูดเรื่องชาวบ้าน หรือได้รับรู้ "ข้อมูลวงใน" สมองจะหลั่งสารความสุข (Dopamine) ออกมา มันให้ความรู้สึกเหมือนเรามี "อำนาจ" หรือ "ถือไพ่เหนือกว่า" เพราะเรารู้ในสิ่งที่คนอื่นไม่รู้
5. กระจกสะท้อนความไม่มั่นใจ
ในบางมุม การนินทาด้านลบก็เกิดจากความรู้สึกไม่มั่นใจในตัวเอง (Insecurity) การเอาเรื่องแย่ๆ ของคนอื่นมาพูด บางครั้งช่วยให้ผู้พูดรู้สึกว่าตัวเองดูดีขึ้น หรือชีวิตตัวเองดูไม่แย่เท่าไหร่นักเมื่อเทียบกับคนในข่าว
สรุป
บทความทิ้งท้ายไว้ให้น่าคิดครับว่า "การนินทาเป็นดาบสองคม" ถ้ามันเป็นการพูดคุยเพื่อเตือนภัยหรือแลกเปลี่ยนความรู้อันนี้ถือเป็นประโยชน์ทางสังคม (Prosocial Gossip) แต่ถ้าเน้นทำลายชื่อเสียงเพื่อความสนุกสะใจเพียงอย่างเดียว สุดท้ายมันจะทำลายความน่าเชื่อถือของผู้พูดเอง
CR 🔽
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้ https://www.psychologs.com/why-do-people-like-to-gossip/?srsltid=AfmBOoq_GgJfcqKndFgdxijJHu_gZ6lSPgPiuUo91Dww7uvXIACgZeSD&=1
”ทำไมคนเราถึงชอบนินทา?“
"เปิดวงเล่า: ทำไมการนินทาถึงอยู่คู่มนุษย์มาทุกยุคทุกสมัย?"
ถ้าจะพูดกันตามตรง "การนินทา" ไม่ได้เป็นเรื่องของความไร้สาระอย่างเดียวหรอกครับ ในทางจิตวิทยามันมีที่มาที่ไปที่ลึกซึ้งกว่านั้น และนี่คือประเด็นสำคัญที่สรุปจากบทความครับ
1. มันคือ "กาว" ที่เชื่อมคนเข้าด้วยกัน
ลองสังเกตดูครับ เวลาเราคุยเรื่องใครสักคนกับเพื่อนสนิท มันจะเกิดความรู้สึกว่า "เราเป็นพวกเดียวกันนะ" การแลกเปลี่ยนข้อมูลลับๆ หรือเรื่องราวของบุคคลที่สาม ช่วยสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจและเพิ่มความสนิทสนมได้เร็วขึ้น เหมือนเป็นการขีดเส้นล้อมวงว่าใครคือ "คนใน" ใครคือ "คนนอก"
2. เป็นกลไกการเรียนรู้ลัด (Social Map)
มนุษย์เราไม่มีเวลาไปลองผิดลองถูกเองกับทุกคน การนินทาจึงทำหน้าที่เป็น "ทางลัด" ในการเรียนรู้พฤติกรรมคน เช่น ถ้าเราได้ยินว่าคนนี้คบไม่ได้ หรือคนนั้นทำงานเก่งแต่ขี้วีน ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เราวางตัวถูกในสังคมโดยที่ไม่ต้องเอาตัวไปเจ็บเองครับ
3. การเช็ก "บรรทัดฐาน" ของสังคม
เวลาเรานินทาว่า "ดูสิ ทำแบบนั้นได้ยังไง ไม่ไหวเลย" ลึกๆ แล้วเรากำลังคุยกันเรื่อง ศีลธรรมและความเหมาะสม ครับ มันคือการตอกย้ำว่าในกลุ่มของเรา อะไรทำได้ อะไรทำไม่ได้ ใครที่ทำผิดกฎของกลุ่มก็จะถูกนินทาเพื่อเป็นการ "ลงโทษทางสังคม" กลายๆ ให้เขารู้สึกตัวหรือให้คนอื่นระวัง
4. รางวัลของสมอง (The Dopamine Rush)
อันนี้เป็นเรื่องของสารเคมีเลยครับ ผลวิจัยบอกว่าเวลาคนเราได้พูดเรื่องชาวบ้าน หรือได้รับรู้ "ข้อมูลวงใน" สมองจะหลั่งสารความสุข (Dopamine) ออกมา มันให้ความรู้สึกเหมือนเรามี "อำนาจ" หรือ "ถือไพ่เหนือกว่า" เพราะเรารู้ในสิ่งที่คนอื่นไม่รู้
5. กระจกสะท้อนความไม่มั่นใจ
ในบางมุม การนินทาด้านลบก็เกิดจากความรู้สึกไม่มั่นใจในตัวเอง (Insecurity) การเอาเรื่องแย่ๆ ของคนอื่นมาพูด บางครั้งช่วยให้ผู้พูดรู้สึกว่าตัวเองดูดีขึ้น หรือชีวิตตัวเองดูไม่แย่เท่าไหร่นักเมื่อเทียบกับคนในข่าว
สรุป
บทความทิ้งท้ายไว้ให้น่าคิดครับว่า "การนินทาเป็นดาบสองคม" ถ้ามันเป็นการพูดคุยเพื่อเตือนภัยหรือแลกเปลี่ยนความรู้อันนี้ถือเป็นประโยชน์ทางสังคม (Prosocial Gossip) แต่ถ้าเน้นทำลายชื่อเสียงเพื่อความสนุกสะใจเพียงอย่างเดียว สุดท้ายมันจะทำลายความน่าเชื่อถือของผู้พูดเอง
CR 🔽
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้