.
วิธีตรวจกระดูกหักในนกฮัมมิงเบิร์ด
คำตอบคือ ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ

การใช้เครื่อง Micro-CT scan
สามารถเผยให้เห็นรอยแตกหัก
ที่ตรวจพบได้ยากในนกฮัมมิงเบิร์ด
ตัวน้อยตัวนิดที่ได้รับบาดเจ็บ

นกฮัมมิงเบิร์ดคอแดง
(Archilochus colubris)
จะเริ่มปรากฏตัวตามโรงพยาบาลสัตว์ป่า
ทั่วภาคตะวันออกของสหรัฐอเมริกา
ในทุก  ๆ ฤดูใบไม้ผลิ
นกสีอัญมณีเหล่านี้มักถูกส่งตัวมา
หลังจากบินชนหน้าต่าง
หรือถูกแมวบ้านทำร้าย
.

.
แต่เมื่อสัตว์มีขนาดเพียงไม่กี่นิ้ว
ตั้งแต่จงอยปากจนถึงหาง
และมีน้ำหนักพอ ๆ กับเหรียญเพนนี
การดูแลนกชนิดนี้ขั้นพื้นฐาน
ก็ยังเป็นเรื่องท้าทาย
การตรวจร่างกายด้วยมือ
หรือเครื่องมือสร้างภาพ
แบบดั้งเดิมที่ใช้กับสัตว์ขนาดใหญ่
มักมีความละเอียดไม่เพียงพอ
ที่จะตรวจพบกระดูกหัก
ในนกขนาดจิ๋วเหล่านี้

ผลการศึกษาใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Animals
ระบุว่า การทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์
ระดับไมโคร (Micro-CT scanning)
เป็นทางออกที่มีประสิทธิภาพ
ทีมวิจัยจาก Louisiana State University (LSU)
ได้ทดสอบเทคนิคการสร้างภาพ
ที่ใช้กันทั่วไปหลากหลายวิธี
และพบว่าภาพสามมิติจากเครื่อง Micro-CT
มีประโยชน์ที่สุดในการตรวจหา
กระดูกหักในนกป่วยตัวจิ๋วเหล่านี้
.

.
Micro-CT scan คืออะไร

Micro-CT scan เป็นวิธีการที่ไม่ทำลาย
และไม่รุกล้ำร่างกายเพื่อ มองเข้าไปข้างใน
วัตถุที่มีความหนาแน่นสูง
มักใช้กับมนุษย์หรือสัตว์
แต่ก็สามารถส่องดูภายในฟอสซิล หิน
และโบราณวัตถุได้เช่นกัน

เครื่องนี้ใช้รังสีเอกซ์จับภาพนับร้อยภาพ
จากมุมต่าง ๆ แล้วนำมารวมกัน
เป็นแบบจำลอง 3 มิติที่มีรายละเอียดสูง
ผู้ใช้สามารถหมุน
และปรับเปลี่ยนโมเดลเหล่านี้
เพื่อตรวจดูโครงสร้างภายใน
ที่เล็กจิ๋วได้โดยไม่ทำให้วัตถุเสียหาย
แม้จะยังไม่สมบูรณ์แบบ
แต่เครื่อง Micro-CT
อาจช่วยให้นกฮัมมิงเบิร์ด
ที่บาดเจ็บฟื้นตัวและกลับคืนสู่ป่าได้
.

.
ความสำคัญของความแม่นยำ

นกฮัมมิงเบิร์ดคอแดงเป็นแขกประจำ
ที่ผู้คนชื่นชอบในสวนหลังบ้าน
พวกมันมีขนาดเล็กมากจน
นกเหล่านี้ตัวเล็กกว่าหัวแม่มือของผมเสียอีก
การตรวจร่างกายจึงเป็นเรื่องยาก

เมื่อสัตวแพทย์ตรวจพบรอยหักได้อย่างมั่นใจ
พวกเขาจะสามารถดามกระดูกให้เข้าที่ได้
ซึ่งกระดูกของนกฮัมมิงเบิร์ด
สามารถสมานตัวได้เร็ว
เพียง 1-2 สัปดาห์
เพราะมีระบบเผาผลาญที่สูงมาก

แต่ถ้ากระดูกสมานผิดรูป
ทางเลือกเดียวที่เหลืออยู่
คือการการุณยฆาต
ดังนั้นความแม่นยำ
ในการวินิจฉัยจึงสำคัญมาก
นี่เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งของวิธี
ที่เราสามารถใช้เครื่องมือที่มีอยู่
เพื่อปรับปรุงวิธีการจัดการสัตว์ป่าให้ดียิ่งขึ้น

สัตว์เหล่านี้มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง
ในระบบนิเวศของเรา
ทุกสายพันธุ์ล้วนมีบทบาท
และเป็นสิ่งสำคัญที่เราต้องปกป้องพวกมัน
สำหรับผมแล้ว ไม่ว่าจะเป็นเป็ดมัลลาร์ด
นกอินทรีหัวขาว หรือนกฮัมมิ่งเบิร์ด
ผมก็อยากทำทุกอย่างที่ทำได้
เพื่อช่วยเหลือพวกมัน “
Mark Mitchell สัตวแพทย์จาก LSU
กล่าวกับ Popular Science
.
.

ผลการทดสอบ

ทีมวิจัยได้ทดสอบเทคนิค 4 แบบ
กับนกฮัมมิงเบิร์ด 16 ตัว

เอกซเรย์มาตรฐาน
เอกซเรย์ทันตกรรม
การสแกน Micro-CT
ภาพจำลอง 3 มิติจาก Micro-CT

ผลลัพธ์

การสร้างภาพ 3 มิติ
จาก Micro-CT ให้ผลแม่นยำที่สุด
อย่างไรก็ตาม แม้จะใช้เครื่องมือล้ำสมัย
สัตวแพทย์ก็ยังอาจมองข้าม
รอยหักที่เล็กมาก ๆ ไปได้
ซึ่งสะท้อนว่าเทคนิคนี้ยังมีข้อจำกัด
แต่ก็ยังเป็นวิธีที่ดีที่สุดในปัจจุบัน

" ไม่ว่าสัตวแพทย์จะเลือกใช้เทคนิค
การสร้างภาพวินิจฉัยแบบใด
ผลการวิจัยบ่งชี้ว่าควรทำด้วยความระมัดระวัง
หากในตอนแรกไม่พบรอยแตกหัก
แค่สงสัยว่า  ผู้ป่วยตัวจิ๋วที่มีปีก เหล่านี้
อาจจะมีกระดูกหักสักจุดหรือสองจุด
ก็ควรจะทำการตรวจเช็กซ้ำอีกครั้ง
โดยควรใช้เครื่องมือสร้างภาพ
วินิจฉัยอาการที่ล้ำสมัยกว่าเดิม

งานวิจัยนี้ได้มอบข้อเท็จจริงทางคลินิก
ที่สำคัญและรากฐานทางวิทยาศาสตร์ว่า
เพราะเหตุใดเราจึงไม่สามารถพึ่งพา
ภาพเอกซเรย์เพียงภาพเดียวได้
และทำไมการตรวจซ้ำหรือการใช้วิธีวินิจฉัย
ทางเลือกอื่นจึงเป็นสิ่งจำเป็น ”  
Haerin Rhim ผู้เขียนหลัก
และนักวิจัยหลังปริญญาเอก
Louisiana State University
กล่าวใน แถลงการณ์

.

ควรทำอย่างไรถ้าพบนกฮัมมิงเบิร์ดบาดเจ็บ

หากพบเห็นนกที่บาดเจ็บ

ให้เวลานกสักพัก

นกที่บินชนหน้าต่างอาจแค่ตกใจ
หรือมีอาการสมองกระทบกระเทือน
ให้รอสักครู่ดูว่ามันจะบินไปเองได้หรือไม่

หากนกไม่บินไป

ให้ติดต่อหน่วยงานสัตว์ป่า
หรือผู้เชี่ยวชาญด้าน
การฟื้นฟูสัตว์ป่าทันที

การเคลื่อนย้าย

ใช้ผ้าขนหนูผืนเล็กหยิบตัวนก
ใส่ในกล่องที่มีรูระบายอากาศ
เก็บไว้ในที่มืดและอุณหภูมิที่เหมาะสม

ห้ามรักษาเอง

การรักษานกฮัมมิงเบิร์ด
โดยไม่มีใบอนุญาต
ถือเป็นเรื่องผิดกฎหมายสหรัฐฯ
Migratory Bird Treaty Act
การรักษาที่ผิดวิธีอาจทำให้นกพิการ
จนไม่สามารถกลับเข้าสู่ป่าได้
อาจต้องจบลงด้วยการการุณยฆาต
.
.


เรียบเรียง/ที่มา


popscience
.
.