เดอะแบกในที่ทำงาน คิดเป็นสัดส่วน 20% ตามกฎของพาเลโต ทฤษฎีอธิบายว่าผลลัพธ์ประมาณ 80% มาจากสาเหตุหรือการกระทำเพียง 20% ซึ่งเป็นสถิติที่พบได้โดยทั่วไปในหลายบริบท
ถ้าเดอะแบกในที่ทำงานมี 20% ของจำนวนพนักงานทั้งหมด คนเกาะองค์กรกับคนที่ทำงานได้แบบไม่ดีและไม่แย่ (กลาง ๆ) รวม ๆ กันก็จะมีอยู่ 80%
ที่ทำงานจะเป็นสนามรบสำหรับเดอะแบก ทว่า สนามรบทั่วไปอาจให้กำเนิดฮีโร่ แต่สนามรบในเกมที่ไม่แฟร์ คือแหล่งผลิตเหยื่อ
คนเก่งและคนดีในองค์กรที่ถูกใช้งานหนัก ที่พบเห็นได้โดยทั่วไป มีความจริงข้อหนึ่งที่คนเหล่านี้เรียนรู้ช้ากว่าที่ควรจะเป็น นั่นก็คือ "ระบบที่ไม่แฟร์"
ทำไมแบกแล้ว ยังต้องแบกอยู่ร่ำไป ไม่ใช่แพ้เพราะขาดความดี ไม่ใช่แพ้เพราะไม่เก่ง แต่แพ้เพราะ ความเก่งที่ถูกใช้ โดยไม่มีใครรับผิดชอบ
และความเข้าใจผิดที่อันตรายที่สุดของเดอะแบก ก็คือ
“ถ้าฉันทำให้ดีที่สุด เดี๋ยวระบบก็คงเห็นเอง”
ความจริงคือ บางระบบ มองเห็นทุกอย่าง แต่เลือกที่จะไม่ตอบสนอง
คำถามจึงไม่ใช่ “ควรทำดีแค่ไหน”
แต่คือ เมื่อรู้ว่ากติกาบิดเบี้ยว เราควรเล่นเกมนี้อย่างไรโดยไม่ทำลายตัวเอง
ระบบไม่แฟร์ ≠ ระบบที่ไร้รูปแบบ
ระบบที่ไม่แฟร์ ไม่ได้ไร้กติกา มันยังคงมีรูปแบบ มีแพตเทิร์น และมีตรรกะของอำนาจซ่อนเร้นอยู่
ปัญหาคือ คนเก่งจำนวนมากติดกับดักทางความคิดแบบหนึ่งที่ในทางจิตวิทยาเรียกว่า Naïve Realism หรือความเชื่อที่ว่า
“ถ้าฉันเห็นความจริงแบบนี้ คนอื่นก็น่าจะเห็นเหมือนกัน”
แต่ในองค์กรที่อำนาจอยู่นำหน้าเหตุผล มักจะสะท้อนสิ่งเหล่านี้ออกมา
- ความจริง ไม่เท่ากับ ผลลัพธ์
- ผลงาน ไม่เท่ากับ ความก้าวหน้า
- และความทุ่มเท ไม่เท่ากับ การได้รับการปกป้อง
การรู้ว่าระบบไม่แฟร์ ไม่ได้ทำให้เราเป็นคนแย่ แต่มันทำให้เราไม่หลงผิด หรือต้องเปลืองแรงจนหมดไฟ
กับดักของคนดี ก็คือ มักชอบทำเกินบทบาทเพื่อหวังความยุติธรรม
คนเก่งมักเป็นคนแก้ปัญหา และในระบบที่มีรูรั่ว คนแบบนี้จะถูกใช้งานมากที่สุด
ไม่ใช่เพราะเขาโง่ แต่เพราะเขา “รับผิดชอบ”
เมื่อใดก็ตามที่ คนหนึ่งแบกแทนทั้งระบบ แก้แทนทั้งทีม หรือรับแทนคนอื่นอยู่บ่อย ๆ เมื่อนั้น ระบบจะเรียนรู้ว่า “ไม่ต้องแก้ก็ได้ เดี๋ยวมีคนจัดการให้”
และเมื่อความดีถูกใช้ซ้ำ ๆ โดยไม่มีการปกป้อง มันจะกลายเป็น Moral Injury หรือ บาดแผลทางศีลธรรมที่ไม่ได้มาจากความเหน็ดเหนื่อย แต่มาจากความรู้สึกที่ว่า
“สิ่งที่ฉันเชื่อ กำลังถูกเอาเปรียบอย่างเป็นระบบ”
คนดีไม่ได้พังเพราะงานหนัก แต่พังเพราะระบบเอาความดีของพวกเขาไปใช้ ย่ำยีจนป่นปี้ โดยระบบไม่จำเป็นต้องรับผิดชอบอะไรเลย
ทางเลือกของเดอะแบกในเกมที่ไม่แฟร์ ไม่มีคำตอบที่ตายตัว มีแต่ระดับความเสี่ยงที่เราแต่ละคนนั้นยอมรับได้ต่างกัน ต่อไปนี้คือแนวทาง
1. Strategic Engagement - เล่นเกม แต่ไม่ขายวิญญาณ
ท่องไว้ว่า ไม่ใช่ทุกปัญหาที่คุณแก้ได้ แต่อะไรคือปัญหาที่คุณควรแก้
คนเก่งต้องเริ่มตั้งขอบเขต เลือกแบกรับเฉพาะงานที่ มีผลต่อทักษะของตัวเอง มีผลต่ออนาคต และต้องไม่ใช่งานเพื่อการอุดรูรั่วของระบบซ้ำ ๆ
ในทางจิตวิทยาเรียกว่า Boundary Management หรือการรู้ว่า “บทบาทของฉันจบลงแค่ที่ตรงไหน” เพื่อให้เราสามารถรักษาพลังสำหรับการยืนระยะยาวเอาไว้ให้ได้
การรับผิดชอบที่มากเกินไป ไม่ได้ทำให้ระบบทั้งหมดดีขึ้นเสมอ แต่มันจะทำให้คนดีหมดแรงเร็วขึ้นอย่างแน่นอน
2. Adaptive Visibility - ไม่โอ้อวด แต่ไม่หาย
หนึ่งในความผิดพลาดของคนดีที่มีความสามารถ ก็คือ ส่วนใหญ่มักเป็นคนที่ทำงานจริง แต่ไม่ชอบโชว์ ชอบอยู่เบื้งหลัง จึงทำให้ “ไม่มีตัวตน” ในสายตาของผู้มีอำนาจ
ระบบที่ไม่แฟร์ ชอบวัดทุกอย่างจากสิ่งที่เห็น และจะให้รางวัลกับสิ่งที่ถูกนำเสนอ
มันคือ Impression Management หรือการทำให้ผลงานที่มีอยู่จับต้องและมองเห็นได้ ไม่ใช่การสร้างภาพ เพราะงานของคนเก่ง ยังไงก็มีคุณภาพ
ถ้าระบบวัดจากรายงาน คุณต้องมีรายงาน ถ้าระบบเชื่อ PowerPoint คุณต้องอยู่ในห้องนั้น
ทำดีแบบไม่มีใครเห็นอาจดูสูงส่ง อาจภาคภูมิใจ แต่กับระบบที่ไม่แฟร์ มันคือความเสี่ยง
3. Exit with Dignity - รู้ว่าเมื่อไรควรไป
คนเก่งจำนวนมากอยู่ต่อไม่ใช่เพราะความคาดหวังที่จะได้รับความยุติธรรมอะไร แต่เพราะพวกเขาเสียดายเวลาที่ลงทุน แรงที่ทุ่มเท เสียดายสิ่งที่สร้างมา
ในทางจิตวิทยา นี่เรียกว่า Sunk Cost Fallacy หรือการยึดติดกับสิ่งที่ได้เสียไปแล้ว จนมองไม่เห็นต้นทุนอื่นที่อาจดีกว่าในอนาคต
การมองหาทางเลือกใหม่ ๆ คือการเปิดโอกาสให้กับชีวิต
การออกจากระบบที่ไม่แฟร์ ไม่ใช่ความพ่ายแพ้ แต่มันคือการปกป้องคุณค่าของตัวเอง
…..
เมื่อจำเป็นต้องอยู่ในเกมกระดานที่มันไม่แฟร์ การเล่นเกมจึงจำเป็นต้องทำอย่างมีสติ ไม่ใช่ทำด้วยความหมดศรัทธา ท้อแท้สิ้นหวัง และเลิกพัฒนาตัวเองไปในที่สุด มิเช่นนั้น ฮีโร่ จะกลายเป็นเหยื่อ และเข้าทาง “คนเกาะองค์กร”
ระบบที่ไม่แฟร์ ไม่ได้บังคับให้เราเลว แต่มันบังคับให้เรา “คิดให้เป็น”
ทางเลือกอยู่ที่เรา จะเล่นต่อ จะปรับวิธีเล่น หรือเลือกเดินออกมา
.....
เพจ Hovering Inspirations
#เดอะแบก
CR🔽
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้. https://www.facebook.com/61558412223812/photos/%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A1%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B9%81%E0%B8%9F%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B0%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0%B8%81%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99-%E0%B8%84%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%99-20-%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9E/122210530370280407/?set=a.122100524762280407&http_ref=eyJ0cyI6MTc3MDAwNzIyNTAwMCwiciI6IiJ9
เมื่อต้องอยู่ในเกมของระบบที่ไม่แฟร์⚖️
ถ้าเดอะแบกในที่ทำงานมี 20% ของจำนวนพนักงานทั้งหมด คนเกาะองค์กรกับคนที่ทำงานได้แบบไม่ดีและไม่แย่ (กลาง ๆ) รวม ๆ กันก็จะมีอยู่ 80%
ที่ทำงานจะเป็นสนามรบสำหรับเดอะแบก ทว่า สนามรบทั่วไปอาจให้กำเนิดฮีโร่ แต่สนามรบในเกมที่ไม่แฟร์ คือแหล่งผลิตเหยื่อ
คนเก่งและคนดีในองค์กรที่ถูกใช้งานหนัก ที่พบเห็นได้โดยทั่วไป มีความจริงข้อหนึ่งที่คนเหล่านี้เรียนรู้ช้ากว่าที่ควรจะเป็น นั่นก็คือ "ระบบที่ไม่แฟร์"
ทำไมแบกแล้ว ยังต้องแบกอยู่ร่ำไป ไม่ใช่แพ้เพราะขาดความดี ไม่ใช่แพ้เพราะไม่เก่ง แต่แพ้เพราะ ความเก่งที่ถูกใช้ โดยไม่มีใครรับผิดชอบ
และความเข้าใจผิดที่อันตรายที่สุดของเดอะแบก ก็คือ
“ถ้าฉันทำให้ดีที่สุด เดี๋ยวระบบก็คงเห็นเอง”
ความจริงคือ บางระบบ มองเห็นทุกอย่าง แต่เลือกที่จะไม่ตอบสนอง
คำถามจึงไม่ใช่ “ควรทำดีแค่ไหน”
แต่คือ เมื่อรู้ว่ากติกาบิดเบี้ยว เราควรเล่นเกมนี้อย่างไรโดยไม่ทำลายตัวเอง
ระบบไม่แฟร์ ≠ ระบบที่ไร้รูปแบบ
ระบบที่ไม่แฟร์ ไม่ได้ไร้กติกา มันยังคงมีรูปแบบ มีแพตเทิร์น และมีตรรกะของอำนาจซ่อนเร้นอยู่
ปัญหาคือ คนเก่งจำนวนมากติดกับดักทางความคิดแบบหนึ่งที่ในทางจิตวิทยาเรียกว่า Naïve Realism หรือความเชื่อที่ว่า
“ถ้าฉันเห็นความจริงแบบนี้ คนอื่นก็น่าจะเห็นเหมือนกัน”
แต่ในองค์กรที่อำนาจอยู่นำหน้าเหตุผล มักจะสะท้อนสิ่งเหล่านี้ออกมา
- ความจริง ไม่เท่ากับ ผลลัพธ์
- ผลงาน ไม่เท่ากับ ความก้าวหน้า
- และความทุ่มเท ไม่เท่ากับ การได้รับการปกป้อง
การรู้ว่าระบบไม่แฟร์ ไม่ได้ทำให้เราเป็นคนแย่ แต่มันทำให้เราไม่หลงผิด หรือต้องเปลืองแรงจนหมดไฟ
กับดักของคนดี ก็คือ มักชอบทำเกินบทบาทเพื่อหวังความยุติธรรม
คนเก่งมักเป็นคนแก้ปัญหา และในระบบที่มีรูรั่ว คนแบบนี้จะถูกใช้งานมากที่สุด
ไม่ใช่เพราะเขาโง่ แต่เพราะเขา “รับผิดชอบ”
เมื่อใดก็ตามที่ คนหนึ่งแบกแทนทั้งระบบ แก้แทนทั้งทีม หรือรับแทนคนอื่นอยู่บ่อย ๆ เมื่อนั้น ระบบจะเรียนรู้ว่า “ไม่ต้องแก้ก็ได้ เดี๋ยวมีคนจัดการให้”
และเมื่อความดีถูกใช้ซ้ำ ๆ โดยไม่มีการปกป้อง มันจะกลายเป็น Moral Injury หรือ บาดแผลทางศีลธรรมที่ไม่ได้มาจากความเหน็ดเหนื่อย แต่มาจากความรู้สึกที่ว่า
“สิ่งที่ฉันเชื่อ กำลังถูกเอาเปรียบอย่างเป็นระบบ”
คนดีไม่ได้พังเพราะงานหนัก แต่พังเพราะระบบเอาความดีของพวกเขาไปใช้ ย่ำยีจนป่นปี้ โดยระบบไม่จำเป็นต้องรับผิดชอบอะไรเลย
ทางเลือกของเดอะแบกในเกมที่ไม่แฟร์ ไม่มีคำตอบที่ตายตัว มีแต่ระดับความเสี่ยงที่เราแต่ละคนนั้นยอมรับได้ต่างกัน ต่อไปนี้คือแนวทาง
1. Strategic Engagement - เล่นเกม แต่ไม่ขายวิญญาณ
ท่องไว้ว่า ไม่ใช่ทุกปัญหาที่คุณแก้ได้ แต่อะไรคือปัญหาที่คุณควรแก้
คนเก่งต้องเริ่มตั้งขอบเขต เลือกแบกรับเฉพาะงานที่ มีผลต่อทักษะของตัวเอง มีผลต่ออนาคต และต้องไม่ใช่งานเพื่อการอุดรูรั่วของระบบซ้ำ ๆ
ในทางจิตวิทยาเรียกว่า Boundary Management หรือการรู้ว่า “บทบาทของฉันจบลงแค่ที่ตรงไหน” เพื่อให้เราสามารถรักษาพลังสำหรับการยืนระยะยาวเอาไว้ให้ได้
การรับผิดชอบที่มากเกินไป ไม่ได้ทำให้ระบบทั้งหมดดีขึ้นเสมอ แต่มันจะทำให้คนดีหมดแรงเร็วขึ้นอย่างแน่นอน
2. Adaptive Visibility - ไม่โอ้อวด แต่ไม่หาย
หนึ่งในความผิดพลาดของคนดีที่มีความสามารถ ก็คือ ส่วนใหญ่มักเป็นคนที่ทำงานจริง แต่ไม่ชอบโชว์ ชอบอยู่เบื้งหลัง จึงทำให้ “ไม่มีตัวตน” ในสายตาของผู้มีอำนาจ
ระบบที่ไม่แฟร์ ชอบวัดทุกอย่างจากสิ่งที่เห็น และจะให้รางวัลกับสิ่งที่ถูกนำเสนอ
มันคือ Impression Management หรือการทำให้ผลงานที่มีอยู่จับต้องและมองเห็นได้ ไม่ใช่การสร้างภาพ เพราะงานของคนเก่ง ยังไงก็มีคุณภาพ
ถ้าระบบวัดจากรายงาน คุณต้องมีรายงาน ถ้าระบบเชื่อ PowerPoint คุณต้องอยู่ในห้องนั้น
ทำดีแบบไม่มีใครเห็นอาจดูสูงส่ง อาจภาคภูมิใจ แต่กับระบบที่ไม่แฟร์ มันคือความเสี่ยง
3. Exit with Dignity - รู้ว่าเมื่อไรควรไป
คนเก่งจำนวนมากอยู่ต่อไม่ใช่เพราะความคาดหวังที่จะได้รับความยุติธรรมอะไร แต่เพราะพวกเขาเสียดายเวลาที่ลงทุน แรงที่ทุ่มเท เสียดายสิ่งที่สร้างมา
ในทางจิตวิทยา นี่เรียกว่า Sunk Cost Fallacy หรือการยึดติดกับสิ่งที่ได้เสียไปแล้ว จนมองไม่เห็นต้นทุนอื่นที่อาจดีกว่าในอนาคต
การมองหาทางเลือกใหม่ ๆ คือการเปิดโอกาสให้กับชีวิต
การออกจากระบบที่ไม่แฟร์ ไม่ใช่ความพ่ายแพ้ แต่มันคือการปกป้องคุณค่าของตัวเอง
…..
เมื่อจำเป็นต้องอยู่ในเกมกระดานที่มันไม่แฟร์ การเล่นเกมจึงจำเป็นต้องทำอย่างมีสติ ไม่ใช่ทำด้วยความหมดศรัทธา ท้อแท้สิ้นหวัง และเลิกพัฒนาตัวเองไปในที่สุด มิเช่นนั้น ฮีโร่ จะกลายเป็นเหยื่อ และเข้าทาง “คนเกาะองค์กร”
ระบบที่ไม่แฟร์ ไม่ได้บังคับให้เราเลว แต่มันบังคับให้เรา “คิดให้เป็น”
ทางเลือกอยู่ที่เรา จะเล่นต่อ จะปรับวิธีเล่น หรือเลือกเดินออกมา
.....
เพจ Hovering Inspirations
#เดอะแบก
CR🔽
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้