เพลงไทยที่ดัดแปลง/ต่อยอด มาจากเพลงของคนอื่น

บังเอิญเมื่อไม่กี่เดือนก่อน เราได้ไปเจอ youtube ช่องนึง (ขอลบชื่อช่องออกไปนะคะ เด๋วจะคิดว่าเรามาช่วยเค้าโปรโมทช่อง 55)
เค้ามีการทำคลิปเปรียบเทียบเพลงไทยหลายเพลง (ส่วนใหญ่ก็เพลงในยุค 30-40 ปีก่อน)
เพลงไทยเหล่านี้มีส่วนคล้ายกับเพลงของคนอื่น (ซึ่งส่วนใหญ่เพลงต้นฉบับเป็นเพลงต่างชาติ)

ถ้าภาษาชาวบ้านก็เรียกการทำสิ่งนี้ประมาณว่า copy อะไรประมาณนั้น
(แต่เราขอไม่ใช้คำว่า copy ละกันค่ะ  เราขอใช้คำว่า "ดัดแปลง/ต่อยอด/ผสมผสาน" )
เพราะว่าแต่ละเพลงก็มีรายละเอียดแตกต่างกันไปในประเด็นย่อย
เช่น บางเพลงไม่ได้ลอกมาทั้งดุ้น แต่เอามาผสมนั่นนี่ เป็นต้น)

เราเองก็ทำงานเกี่ยวข้องแวดวงเหล่านี้ ก็เลยรู้สึกสนใจ
และก็มาคิดย้อนหลังดูว่า จริงๆ แล้ว สิ่งเหล่านี้มันเกิดขึ้นด้วยเหตุปัจจัยอะไรบ้าง?
ก็เลยมาแบ่งปันความเห็นข้อมูลสำหรับผู้ที่สนใจประเด็นเหล่านี้ค่ะ

--------------

ในยุคประมาณ 40-70 ปีก่อน
ที่วงการเพลงทั่วโลกยังไม่มีเรื่องลิขสิทธิ์มาบังคับใช้แบบเข้มข้น
ทั้งคนไทยและต่างชาติ ก็มีการนำเอาเพลงของคนอื่นมาใช้ในหลายรูปแบบ

เช่น เอาทำนองทั้งหมดหรือบางส่วน แล้วมาใส่เนื้อร้องใหม่
หรือเอาบางท่อนดนตรีมาดัดแปลง
หรือแม้แต่แปลความหมายของเนื้อเพลงต่างชาติ
แล้วมาเขียนเป็นเนื้อเพลงใหม่ เป็นต้น

เรียกกว้างๆ ว่า มีการเอามาทั้งดุ้น..ก็มี
หรือมีการเอามาบางส่วน แล้วมาดัดแปลง ผสมผสาน ต่อยอด

เพลงไทยตั้งแต่ยุคโบราณที่เริ่มต้นมีการบันทึกเสียง
ไล่มาตั้งแต่ยุคแผ่นเสียง มาจนถึงเทป ซีดี mp3
ก็มีการนำเอาเพลงคนอื่น (ส่วนใหญ่ก็เป็นเพลงต่างชาติ)
มาผสมผสาน ดัดแปลงมากบ้างน้อยบ้าง
ตั้งแต่ครูเพลงรุ่นเก่า ไล่มาจนคนทำเพลงรุ่นหลังๆ

ซึ่งมีสาเหตุประมาณว่า...
เพราะเป็นค่านิยมของยุคนั้น และกฎหมายลิขสิทธิ์ก็ยังไม่เข้มข้น  

-----------------

เราขอมองเป็น 2 ส่วน คือ
1.ในส่วนของคนผลิตงาน  
2.ในส่วนของคนฟังเพลง


1.ในส่วนของคนผลิตงาน  

นอกจากเรื่องกฎหมายลิขสิทธิ์แล้ว
มันก็คงอยู่ที่เจตนาและรายละเอียดอื่นๆ ด้วย

เช่น ใช้ความคิดสร้างสรรค์มากน้อยแค่ไหน? ยังไง?
หรือมีความตั้งใจที่จะเอาแรงบันดาลใจจากบางเพลงที่ตัวเองชอบ
เพื่อมาต่อยอดให้มีสีสันที่ตัวเองต้องการ
เช่น เพลงรักคุณเข้าแล้ว เวอร์ชั่นของบอยด์ โกสิยพงษ์ เป็นต้น

เพราะฉะนั้น การนำผลงานของผู้อื่นมาต่อยอด/ดัดแปลงมากบ้างน้อยบ้าง  
ก็ไม่ใช่เรื่องน่ารังเกียจ 100%  มันขึ้นอยู่กับเจตนาในการสร้างงาน  

ซึ่งถ้าเป็นสมัยนี้ การจะนำงานของใครไปต่อยอด  
ถ้าได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์และจ่ายค่าลิขสิทธิ์อย่างถูกต้อง ก็ไม่ได้เป็นปัญหาอะไร    
แต่ถ้าเป็นยุคก่อนๆ ที่กฎหมายยังไม่เข้มข้น การจ่ายเงินซื้อลิขสิทธิ์คงมีไม่เยอะในไทย

ส่วนประเด็นที่เราและหลายคนอาจจะไม่ค่อยเห็นด้วย
แต่เราก็พอจะเข้าใจสถานการณ์นะคะ
คือ ผู้ผลิตงาน มีสาเหตุอะไรบางอย่าง ทำให้ต้องผลิตงานออกมา
โดยไปนำงานของคนอื่นมาดัดแปลง/ต่อยอด/ผสมผสาน

ในหลายกรณี  มันเกิดจากผู้ผลิตงาน คิดอะไรไม่ออก
หรือเวลามีน้อย ทำให้คิดงานไม่ทัน
หรือคิดมาแล้ว แต่ทีมงาน/ผู้บริหาร/นายทุน ไม่ชอบ
หรือต้องการรับประกันความสำเร็จว่าเพลงน่าจะติดหู เป็นต้น

....ก็เลยใช้วิธีที่ง่ายกว่าการเริ่มต้นคิดใหม่ทั้งหมด
โดยการไปเอาเพลงคนอื่นมาดัดแปลง/ต่อยอด/ผสมผสาน    
ซึ่งนี่ก็เกิดขึ้นในวงการเพลงไทยมาเสมอ
แม้ในยุคที่วงการเพลงไทยมีค่ายเพลงที่มีระบบชัดเจน
มีทีมงานฝีมือดีมาคอยทำเพลงให้อัลบั้มต่างๆ  
และมีกฎหมายลิขสิทธิ์เข้มงวดขึ้นแล้ว
แต่ก็ยังมีการทำแบบนี้อยู่!!

คนทำงานเบื้องหลัง หรือผู้ผลิตงานบางคนที่มีฝีมือ (และมีเวลาพอสมควร)
ก็อาจจะนำเพลงคนอื่นมาดัดแปลง/ต่อยอด/ผสมผสาน
จนแทบจะจับไม่ได้ว่านำมาจากเพลงไหน?  
แต่ก็มีหลายเพลงที่จับได้ง่ายหน่อย

เรื่องการนำงานคนอื่นมาต่อยอด/ดัดแปลง มันมีรายละเอียดยิบย่อยเยอะค่ะ
เช่น เอากลิ่นไอสไตล์การเรียบเรียงดนตรีมา แต่ไม่ได้เอาทำนองมาด้วย
หรือเอามาทั้งสไตล์ดนตรีและทำนอง แต่นำมาแค่บางส่วน
หรืออื่นๆ  

ไอ้แบบที่ว่า ยกทำนองมาทั้งดุ้น หรือเอาสไตล์ดนตรี การเรียบเรียงดนตรีมาทั้งดุ้น
มันก็จะเป็นค่านิยมของยุคก่อนๆ  ที่เค้าจะทำกัน
ส่วนยุคหลังๆ  เค้าไม่ยกมาทั้งดุ้น แต่จะนำมาดัดแปลง ทำเพิ่ม ต่อยอด อะไรประมาณนี้

---------

ในส่วนของคนฟังเพลง ก็ง่ายเลยค่ะ
คือ ใครฟังแล้วชอบแบบไหน ก็แล้วแต่เลยค่ะ
บางคนฟังเพลงแล้วชอบ แต่ไม่รู้ว่าเพลงนี้ดัดแปลงมาจากเพลงอื่น
แต่พอรู้แล้ว ก็ยังชอบอยู่ หรือพอรู้แล้ว ก็เสียความรู้สึก
หรืออื่นๆ ก็แล้วแต่เลยค่ะ^^