นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา เปิดเผยผ่าน Facebook หมอเจด เปิดเผยว่า หลายคนเข้าใจว่าเส้นเลือดสมองตีบต้องหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ได้แบบเฉียบพลันเท่านั้น แต่ความจริงคือ “ระยะแรก” มักมาแบบเงียบ ๆ ไม่ชัด ไม่รุนแรง คล้ายอาการพักผ่อนไม่พอ วัยทอง หรือความเครียด ทำให้คนจำนวนมากมองข้าม พอรู้ตัวอีกทีอาจกลายเป็น Stroke เต็มรูปแบบไปแล้ว

ไม่ได้เปลี่ยนท่าทางเร็ว ไม่ได้ความดันต่ำ แต่มีอาการมึนงง หน้ามืด วิงเวียนบ่อย โดยเฉพาะตอนตื่นนอน ลุกจากที่นั่ง หรือช่วงเย็น สาเหตุเกิดจากเลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ เพราะหลอดเลือดเริ่มตีบ แข็งตัว เลือดไหลไม่สม่ำเสมอ สมองจึงขาดออกซิเจนเป็นช่วง ๆ ร่างกายจะเตือนด้วยอาการเวียนหัวแบบเงียบ ๆ

เป็นอาการปวดแบบหนัก ๆ ตื้อ ๆ อึดอัดทั้งศีรษะหรือท้ายทอย ไม่ใช่ปวดจี๊ด ไม่ชัดจุด มักเป็นช่วงเย็นหรือกลางคืน เกิดจากแรงดันเลือดในสมองแปรปรวนจากหลอดเลือดตีบ–แข็ง ทำให้การไหลเวียนเลือดไม่สมดุล เป็นสัญญาณเตือนของหลอดเลือดเสื่อมระยะแรกที่มักถูกมองข้าม

ชาตามปลายนิ้ว แขน ขา หรือครึ่งซีกของร่างกายเป็นช่วง ๆ ไม่ได้กดทับ ไม่ได้นั่งท่าเดิมนาน สาเหตุเกิดจากระบบไหลเวียนเลือดและเส้นประสาทได้รับเลือดไปเลี้ยงไม่พอจากหลอดเลือดที่เริ่มตีบ ทำให้การนำสัญญาณประสาทผิดปกติ เป็นสัญญาณเตือนหลอดเลือดสมองระยะแรกที่มักถูกคิดว่าเป็นแค่เส้นประสาทอักเสบ

ลืมง่าย คิดช้า โฟกัสไม่อยู่ เหมือนสมองล้า ทั้งที่ไม่ได้เครียดมาก ไม่ได้นอนน้อยชัดเจน สาเหตุคือสมองได้รับเลือดและออกซิเจนลดลงเรื้อรังจากหลอดเลือดตีบ ทำให้เซลล์สมองทำงานไม่เต็มประสิทธิภาพ อาการนี้มักมาแบบค่อยเป็นค่อยไป เลยถูกมองว่าเป็นเรื่องอายุ ทั้งที่จริงเป็นสัญญาณระบบหลอดเลือดกำลังมีปัญหา

ทำกิจกรรมเล็กน้อยก็เหนื่อย ใจสั่น เพลียเร็ว ฟื้นตัวยาก ทั้งที่ตรวจหัวใจปกติ กล้ามเนื้อปกติ ปัญหามาจากระบบไหลเวียนเลือดที่ไม่ดี เลือดไปเลี้ยงสมองและอวัยวะสำคัญไม่พอจากหลอดเลือดตีบ ทำให้ร่างกายเข้าสู่โหมดประหยัดพลังงาน เป็นสัญญาณเตือนเงียบของความเสื่อมของระบบหลอดเลือด

1.คุมความดัน น้ำตาล ไขมันให้เสถียร ลดการเสื่อมของผนังหลอดเลือด

2.เดินเร็ว/แอโรบิกเบา ๆ ทุกวัน กระตุ้นการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงสมอง

3.กินไขมันดี ปลา น้ำมันมะกอก อะโวคาโด ถั่ว ลดการอักเสบหลอดเลือด

4.ลดหวาน มัน เค็ม ลดเลือดหนืด ลดคราบไขมันเกาะผนังหลอดเลือด

5.ดื่มน้ำสม่ำเสมอ เลือดไม่ข้น ลดการอุดตัน

6.นอนให้พอ ฟื้นหลอดเลือดช่วงกลางคืน

7.จัดการความเครียด ลดการหดเกร็งของหลอดเลือด

8.ตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ ความดัน ไขมัน น้ำตาล และหลอดเลือดคอ (Carotid) เพื่อป้องกันก่อนเกิด Stroke

หลอดเลือดสมองตีบระยะแรกมักไม่มาแบบรุนแรง แต่จะส่งสัญญาณเงียบ ๆ ผ่านอาการเวียนหัว ปวดหัวตื้อ ๆ ชา สมองเบลอ เหนื่อยง่าย ซึ่งหลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นเรื่องอายุ ความเครียด หรือพักผ่อนไม่พอ ถ้าอาการเหล่านี้เป็นซ้ำ ๆ ต่อเนื่อง อย่าชะล่าใจ เพราะการตรวจเจอเร็ว = ป้องกัน Stroke ได้จริง การดูแลไขมัน น้ำตาล ความดัน การนอน และระบบไหลเวียนตั้งแต่วันนี้ คือกุญแจสำคัญในการป้องกันเส้นเลือดสมองตีบก่อนจะกลายเป็นภาวะรุนแรง