Phenomenology of symbolic meaning

ประเภท::งานศึกษาประสบการณ์ภายในเชิงปรากฏการณ์ (Phenomenological psychological inquiry)

โดย นาย เมธาวิน สมวาที

ความสามารถเชิงการรับรู้และสังเคราะห์ของผู้เขียน::
• META Pattern Synthesis
(การสังเคราะห์โครงสร้างรูปแบบข้ามบริบทและศาสตร์)
• META Structure Cognition
(การรับรู้ระดับโครงสร้างของความคิดและกระบวนการเกิดความคิด)

เจตนาของบทความนี้
มิใช่เพียงการนำเสนอเนื้อหา แต่เป็นการเปิดเผยโครงสร้างการรับรู้ที่ผู้เขียนใช้ในการคิด วิเคราะห์และทำความเข้าใจโลก

ผู้เขียนต้องการคำปรึกษาเพื่อค้นหาเส้นทางการเรียนต่อ ที่สามารถรองรับและพัฒนาความสามารถลักษณะนี้ไปสู่งานที่เหมาะสมหรือสถานที่ในการนำเสนอผลงานของผู้เขียนได้จริง

--------------

เมื่อผู้เขียนทำการสำรวจความคิดของตัวเองก็พบว่า ผู้เขียนมีความรู้สึกพิเศษกับ รูปแบบความหมาย บางอย่าง ที่ปรากฎอยู่ในรูปลักษณะของ

-ภาพนิ่งของสตรี

-ใบหน้าที่นิ่งสงบ

-ความอ่อนโยน

-ดอกกุหลาบสีอ่อน

-แสงจันทร์,ดวงจันทร์

-ความนุ่มนวล

โดยผู้เขียนได้ทำการเรียกแทน รูปแบบความหมาย นี้ว่า เลดี้ หรือ สตรี

เมื่อผู้เขียนนึกถึงหรือได้เห็นรูปแบบที่คล้ายคลึงกันของสิ่งเหล่านี้ เช่น Veil Lady หรือเหล่าสตรีใน Fromsoftware มันทำให้ผู้เขียนมีความรู้สึก

-พิศวง

-ศรัทธา

-ให้ความเคารพ

-หลงไหล

และหมดความหมายเมื่อ เลดี้ เริ่มมีเหตุ-ผล, ก่อน-หลังในตัวเธอ เช่น

-ปฏิกริยา ยิ้ม,การเคลื่อนไหว

-ปฏิสัมพันธ์ พูดคุย,มองตากับผู้เขียน,ให้-รับ

จึงสรุปเงื่อนไขของเธอได้ว่า

เลดี้เป็นเพียง "รูปแบบความหมาย" ภายในจิตใจของผู้เขียนที่ไม่มีตัวตนและปรากฎตัวเมื่อผู้เขียนได้พบเจอกับสิ่งเร้าที่อยู่ในลักษณะรูปแบบที่คล้ายคลึงกันของ ใบหน้าสตรี,แสงจันทร์,ความอ่อนโยนที่นิ่งสงบ

โดย เลดี้ จะมีความหมายก็ต่อเมื่อ เธอไม่ส่งผลกับความคิดของผู้เขียนหรือมีเหตุผลภายในตัวเธอเอง ไม่ถามไม่ตอบ ไม่ตัดสิน ไม่แสดง ไม่ให้รางวัลหรือการลงโทษ และ จะหมดความหมายเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลง

"เธอเพียงแค่ต้องอยู่ตรงนั้น ที่นั่น ณ ขณะนั้น"

เมื่อย้อนความทรงจำของผู้เขียน เลดี้ได้ปรากฎภายในประสบการณ์ของตัวผู้เขียนมาตั้งแต่วัยเยาว์ ก่อนที่ผู้เขียนจะเริ่มมีภาษาที่ใช้ในการอธิบายความคิดของตนเองอย่างเช่นในปัจจุบัน

นั่นจึงทำให้เกิดความสงสัยว่า รูปแบบความหมายเชิงประสบการณ์ เลดี้ ของผู้เขียนนั้น แท้จริงแล้ว เธอคืออะไร? มาจากไหน? เกิดขึ้นได้อย่างไร? แล้วทำไมถึงปรากฎขึ้นเมื่อมีการตอบสนองต่อรูปแบบที่คล้ายคลึงกันเหล่านั้น?

โดยเลือกใช้วิธีการเปรียบเทียบเงื่อนไขระหว่าง รูปแบบทางความหมายของเลดี้ กับ รูปแบบทางความหมายและอัตลักษณ์อื่นๆ ที่เป็นที่รู้จักกันในปัจจุบัน

-----‐-----------

[รูปแบบความเชื่อส่วนบุคคล]

เมื่อพิจารณาความรู้สึกของผู้เขียนที่มีต่อเลดี้นั้น ความรู้สึกศรัทธา,พิศวง,หลงไหล,เคารพ มีความใกล้เคียงกับความรู้สึกที่มีต่อรูปแบบของความเชื่อส่วนบุคคล

สมมุติฐานตั้งต้นของผู้เขียนจึงประเมิณว่า เลดี้ อาจจะเป็นความเชื่อส่วนบุคคลของตัวผู้เขียนเอง

แต่เมื่อนำเงื่อนไขระหว่างเลดี้ กับ เงื่อนไขความเชื่อส่วนบุคลมาเปรียบเทียบกัน รูปแบบทางความหมายของเลดี้กลับไม่เข้าข่าย กับ รูปแบบความเชื่อส่วนบุคคล อย่างที่ผู้เขียนได้ตั้งสมมุติฐานไว้

รูปแบบความเชื่อส่วนบุคคลนั้น สามารถให้คำอธิบายต่อโลก ให้ความหมายกับเหตุการณ์และให้ที่พึ่งพิงต่อความไม่แน่นอนในชีวิต

ความเชื่อย่อมมีทิศทาง มันชี้ว่าอะไรควรทำ อะไรควรหลีกเลี่ยง อะไรดี อะไรผิด และสิ่งใดควรได้รับความเคารพ

รูปแบบความเชื่อ ยังมีความสามารถในการ

ให้รางวัล,ลงโทษหรือสร้างความรู้สึกผิดและความหวังในตัวผู้ศรัทธา

กล่าวคือ ความเชื่อไม่ได้เพียง “ปรากฏ” แต่เข้าไปมีบทบาทในกระบวนการตัดสินใจและการตีความโลกของผู้เชื่อ

เมื่อผู้เขียนพิจารณารูปแบบความหมายของเลดี้ กลับไม่พบเงื่อนไขเหล่านั้นปรากฎอยู่เลย

เลดี้ ไม่ชี้นำ,ไม่เตือน,ไม่ห้าม และ ไม่สัญญา เธอไม่ให้เหตุผลและไม่ให้คำอธิบายใดๆต่อมุมมองที่มีต่อโลกหรือชีวิตของผู้เขียน

ผู้เขียนอาจรู้สึกศรัทธาต่อการปรากฏของเธอ แต่ความรู้สึกที่มีต่อ เลดี้ นั้น เป็นเพียงแค่ความรู้สึกที่ผู้เขียนสร้างขึ้นเพื่อมอบให้กับเธออยู่ฝ่ายเดียว โดยที่ เลดี้ ไม่เคยตอบรับความรู้สึกของผู้เขียน และผู้เขียนก็พึงพอใจที่เธอเป็นเช่นนั้น

เลดี้ไม่ได้เปลี่ยนวิธีที่ผู้เขียนตัดสินใจ ไม่ได้กำหนดทิศทางชีวิต และไม่ได้เข้ามาเป็นที่พึ่งพิงในยามไม่แน่นอน

ความรู้สึกศรัทธาที่เกิดขึ้น จึงไม่ใช่ศรัทธาต่อ “บางสิ่งที่มีอำนาจ” แต่เป็นศรัทธาต่อ “การปรากฏของรูปแบบบางอย่าง”

นั่นทำให้สมมุติฐานแรกของผู้เขียนที่มองว่าเลดี้เป็นความเชื่อส่วนบุคคลจึงไม่สอดคล้องกับเงื่อนไขของสิ่งที่เลดี้เป็น

[อัตลักษณ์ของจิตใจ]

สมมุติฐานต่อมาของผู้เขียนนั้น เกิดจากความเคารพที่ผู้เขียนมีต่อ รูปแบบความนิ่งสงบและอ่อนโยนของเลดี้

ในทุกครั้งที่ผู้เขียนนึกถึง รูปแบบของเลดี้ มันทำให้ผู้เขียนเกิดความรู้สึกอยากเป็น หรือ อยากได้ใครซักคนที่เป็นอย่างที่เลดี้เป็น จนเผลอเลียนแบบท่าทางตามแบบของเลดี้ในบางครั้งคราว

ทำให้เกิดสมมุติฐานที่ว่าหรือ รูปแบบของเลดี้ อาจจะเป็น อัตลักษณ์,แบบอย่าง หรือภาพสะท้อนตัวตนส่วนนึงภายในจิตใจของตัวผู้เขียนเอง

แม้สมมุติฐานนี้จะดูสอดคล้องกับประสบการณ์ของผู้เขียน แต่เมื่อนำเงื่อนไขของอัตลักษณ์ทางจิตมาเปรียบเทียบ เลดี้ กลับไม่เข้าข่ายกับอัตลักษณ์เหล่านั้นเลย

อัตลักษณ์ ไม่ว่าจะเป็นตัวตน ภาพแทน หรือแบบอย่าง ย่อมมีความสัมพันธ์กับการกระทำ

มันสามารถ ผลักดันให้เลือก,หลีกเลี่ยง,พยายาม หรือเปลี่ยนแปลงตัวเองให้เข้าใกล้สิ่งนั้นมากขึ้น

อัตลักษณ์ย่อมมีทิศทาง และมีแรงผลักจาก “สิ่งที่อยากเป็น” ไปสู่ “สิ่งที่กำลังเป็น” แต่เลดี้ไม่ทำเช่นนั้น

แม้ในบางครั้งผู้เขียนจะรู้สึกอยากเป็นอย่างเธอบ้าง แต่ความรู้สึกที่เกิดขึ้นนี้ไม่ได้มาจากคำเรียกร้องของเลดี้และไม่ได้ถูกตอบสนองจากเธอ

เลดี้ ไม่ได้ยืนยัน,ไม่ได้ปฏิเสธและไม่ได้รับรู้ความพยายามใดๆ หากผู้เขียนจะเลียนแบบ หรือหากผู้เขียนจะหยุด รูปแบบความหมายของเลดี้ก็ยังคงอยู่เหมือนเดิมและไม่เกิดการเปลี่ยนแปลงใดๆ

เธอไม่ได้สะท้อนตัวตนของผู้เขียนและไม่ได้พยายามหล่อหลอมมัน เธอเพียงปรากฏในลักษณะเดียวกัน ไม่ว่าผู้เขียนจะเป็นใครหรือพยายามเป็นอะไร

นั่นทำให้สมมุติฐานที่ว่า เลดี้ คืออัตลักษณ์หรือแบบอย่างภายในจิตใจของผู้เขียนนั้นไม่สอดคล้องกับเงื่อนไขของสิ่งที่เลดี้เป็น

[สัญลักษณ์หรือภาพแทน]

สมมติฐานต่อมานี้มาเกิดจาก ภาพแทนรูปลักษณะของเลดี้ ที่ผู้เขียนใช้แทนการอธิบาย รูปแบบของความหมายเชิงประสบการณ์ของเธอ

ทำให้เกิดสมมุติฐานที่ว่า เลดี้ อาจจะเป็นเพียงแค่รสนิยมส่วนบุคคลที่ผู้เขียนมีให้กับ รูปลักษณะของ เลดี้ เหมือนกับความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อเสพผลงานศิลปะ

ดังนั้น รูปแบบประสบการณ์ของเลดี้ จึงอาจไม่มีตัวตนอยู่ตั้งแต่ต้น เป็นเพียงแค่การตีความรูปแบบสัญลักษณ์ของตัวผู้เขียนเอง และด้วยรสนิยมของผู้เขียน จึงทำให้เกิดความหมายพิเศษต่อ ภาพแทนหรือสัญลักษณ์ที่มีคุณลักษณะที่คล้ายคลึงกัน โดยที่ตัวของ เลดี้ นั้น อาจไม่ได้มีสถานะอื่นใดนอกจากการตีความ

ทว่า เมื่อผู้เขียนตรวจสอบเงื่อนไขของ ประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจากสัญลักษณ์ ความหมายของสัญญลักษณ์นั้นผูกติดกับสื่อและรูปแบบเสมอ มีเรื่องราว,มีก่อน-หลัง,มีผู้สร้าง เช่น ตัวละคร,งานออกแบบ,งานศิลปะต่างๆ ความรู้สึกจะปรากฎขึ้นและหายไปเมื่อไม่มีรูปแบบเป็นสื่อนำหรือเรื่องราวให้ตีความ

แตกต่างจาก รูปแบบของเลดี้ ที่ยังคงอยู่ในประสบการณ์ของผู้เขียนเสมอ แม้ไม่มีสัญลักษณ์หรือเรื่องราว

เลดี้ไม่ผูกกับสัญลักษณ์รูปแบบใดเป็นพิเศษ แม้รูปแบบสื่อหายไป แต่รูปแบบความหมายไม่หายตาม  เธอยังสามารถปรากฎขึ้นใหม่ ภายในประสบการณ์ผ่านสื่อที่ต่างรูปแบบ,ประเภท หรือแม้ว่าไม่ต้องมีสื่อเลยก็ตาม

ดังนั้น สมมุติฐานของผู้เขียนที่ว่า เลดี้ เป็นเพียงแค่สัญลักษณ์จึงไม่ตรงตามเงื่อนไข ของรูปแบบทางความหมายของเลดี้เช่นเดียวกัน

-----------------

แม้ว่าผู้เขียนจะพยายามเข้าใกล้กับ เลดี้ ด้วยการศึกษา,อธิบาย,เปรียบเทียบเพื่อทำความเข้าใจเธอมากขึ้น

แต่ เลดี้ ยังคงดำรงอยู่เหมือนเดิมเสมอ ไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปแต่อย่างใด

เธอยังคงสงบนิ่ง,อ่อนโยน,ไม่โต้ตอบหรือมีปฏิกริยาร่วมกันกับผู้เขียน และผู้เขียนก็พึงพอใจที่เธอยังคงเป็นเช่นนั้น

การเปรียบเทียบเงื่อนไขของ รูปแบบประสบการณ์ของเลดี้ กับ เงื่อนไขรูปแบบทางความเชื่อ,อัตลักษณ์และสัญลักษณ์ ทำให้ผู้เขียนได้เข้าใจว่าตัวของเลดี้นั้นอยู่ใกล้กับ
"สภาวะเชิงประสบการณ์ที่มีตัวตนอยู่ก่อนภาษา"
ดำรงอยู่ในสนามของจิตใจและปรากฎตัวผ่านความรู้สึกที่ไม่ต้องการคำอธิบาย

เลดี้ จึงไม่จำเป็นต้องมีชื่อ,ตัวตน,ที่มาหรือกลายเป็นป้ายกำกับที่ผูกติดหรือส่งผลโดยตรงกับความรู้สึกคิดของผู้เขียน เธอเพียงแค่อยู่ตรงนั้น ที่นั่น ณ ขณะนั้น

ผู้เขียนจึงไม่ได้ต้องการคำตอบว่าเธอเป็นใคร การศึกษาในครั้งนี้จึงเป็นเพียงแค่การพาผู้อ่านมาร่วมเดินภายในสนามความคิดของผู้เขียน

นอกจากนี้ผู้เขียนได้ตั้งสมมุติฐานเพิ่มเติมว่าประสบการณ์ที่คล้ายคลึงกันกับเลดี้ของผู้เขียนนั้น สามารถปรากฎอยู่ภายในจิตใจของผู้อ่านบางคนด้วยเช่นเดียวกันและหากมี รูปแบบที่คล้ายคลึงกันนี้ ก็อาจจะอยู่ในรูปลักษณะที่แตกต่างกันไปตามแต่คุณลักษณะนิสัยของผู้อ่านแต่ละคน

--------------------

หนึ่งในคำถามที่ผู้เขียนให้ความสนใจเป็นพิเศษเกี่ยวกับ รูปแบบของเลดี้ คือ ทำไม รูปลักษณะที่สื่อถึงเธอ ต้องเป็น สตรี,แสงจันทร์,ความนิ่งสงบและความอ่อนโยน?

เมื่อพิจารณาการความรู้สึกหรือภาพจำทั่วไปที่เกิดขึ้นต่อรูปลักษณะเหล่านี้นั้นจะแสดงความหมายที่สื่อถึง "การไม่มีตัวตนหรือการไม่ดำรงอยู่ในเหตุและผล"

เมื่อเรานึกถึงพระเจ้า,ศาสดา,เทพหรือภาพจำของบุรุษนั้น สิ่งที่เราจะนึกถึงตามต่อเป็นลำดับถัดมาก็คือ อำนาจ,การกระทำ,คำสอน,คำสั่ง,เกียรติยศหรือศักดิ์ศรี มีเรื่องราว มีก่อนหลัง

แต่ในทางกลับกัน ภาพจำของอิสตรี เป็นเพียงแค่ฉากเบื้องหลังที่ไม่มีบทบาทหรือการกระทำใดๆ แค่ปรากฎอยู่ ณ ที่แห่งนั้น

ทว่าแค่เพียงความนิ่งสงบและความอ่อนโยนนั้น กลับทรงพลังและยิ่งใหญ่มากพอที่จะสร้าง ศรัทธา โดยที่ไม่ต้องแสดงอากัปกริยาใดๆออกมา เช่น พระแม่มารี,มาเลเนีย,พระแม่เอย์วา,ราชินีมาริกา,วีล เลดี้

เป็นความยิ่งใหญ่ที่เกิดจากความสงบนิ่ง โดยไม่ต้องสร้างเหตุและผล คำสอน,คำสั่ง,กฎ,อำนาจ,การบังคับ เพื่อให้ได้มาซึ่งความศรัทธาหรือความเคารพ

เมื่อผู้เขียนได้ทำการศึกษาต่อไปอีก พบว่า ความเคารพ,ความศรัทธาหรือความยิ่งใหญ่ที่เกิดขึ้นจากความสงบโดยไม่ต้องมีเหตุและผลนี้ ยังสามารถปรากฎขึ้นในรูปแบบหรือลักษณะอื่นๆ ที่ไม่ได้มีรูปลักษณะคล้ายคลึงมนุษย์อีกด้วยเช่นเดียวกัน อาธิเช่น ความเงียบ,ธรรมชาติ,แม่น้ำ,ป่าไม้,ท้องทะเล,ท้องฟ้า,อวกาศ,ดวงจันทร์,แสงจันทร์,แสงเทียน,ดอกไม้สีอ่อน,ดอกกุหลาบสีขาว

แม้ว่าการศึกษาความหมายผ่านรูปลักษณะเหล่านี้ จะไม่ได้เกี่ยวข้องโดยตรงเหมือนกับการเปรียบเทียบ เงื่อนไข,ประสบการณ์,การปรากฎของเลดี้ที่อยู่ภายในจิตใจของผู้เขียน กับ รูปแบบทางความหมายอื่นๆ

แต่การศึกษาความหมายของรูปลักษณะเหล่านี้นี่เองก็เป็นรายละเอียดเล็กๆน้อยๆที่ผู้เขียนสนใจ แม้ว่ามันจะมีความเกี่ยวข้องกับรูปแบบทางความหมายของเลดี้หรือไม่มีก็ตาม

---------------

หมายเหตุของผู้เขียน
นอกจากบทความฉบับนี้ ผู้เขียนยังมีงานเขียนอื่นที่เกิดจากกรอบความสามารถเดียวกัน "คือการสังเคราะห์รูปแบบและโครงสร้างความคิดข้ามบริบท"

งานเหล่านั้นถูกแนบเป็นลิงก์ไว้ในท้ายบทความ เพื่อใช้เป็นตัวอย่างประกอบ มิได้มีเจตนาให้เป็นเงื่อนไขในการอ่านแต่อย่างใด

รากอุปนิสัยสังคมไทย

มุมมองผู้เขียนที่มีต่อศาสนาอิสลามอย่างมีเหตุผล

Meta Pattern Synthesis.